RUTH

RUTH

OKILA

Obendangertem mapang linük nung kanga petsaprongba tia ka nung RUTH kaket ya kanga tesüngjem otsü ka atalokba ama angur. Bendangtsür Ruth ya Israel nunger kati agio Kodang la kinungpu asü, Ruthi onsara bendanga agütsüba terpeim agi la tebuba tetsü Israel tsürla dang meimba, aser Israel Tsüngrem dak amangba sayur. Tesülen la tebuba kinunger kar den la kibong akümba ajanga laji Israel nung chuba tulutiba Dawid tetsü aküm.

OBENDANGERTEM otsü nung, kodang Tsüngremer nüburtem pa nungi pila-a odir, parnokji Tsüngremi merenshi ta asenoki angateter. RUTH kaket nungji, bendanger süaka shiri Israel Tsüngrem dangi arudir parnokji Tsüngremer tenangzükba nübur rongnung tendaktsür ta sayur.

Keta Alibatem

Naomi Ruth den Bethlehemi Meyipa Aruba 1:1-22

Naomi-i Boaz Ajuruba 2:1-3:18

Boazi Ruth Agiba 4:1-22

        

Keta Alibatem

Naomi Ruth den Bethlehemi Meyipa Aruba RUTH 1:1-22
Elimelek Aser Par Kibong Moabi Aoba RUTH 1:1-5
Naomi Aser Ruth Bethlehem Aoba RUTH 1:6-10
Naomi-I Orfa Aser Ruth Asoshi Aria Bilemba RUTH 1:11-22
Naomi-i Boaz Ajuruba RUTH 2:1-3:18
Ruth Boazer Lu Inyakba RUTH 2:1-23
Ruthi Boazer Motsϋngnemi Aluba RUTH 3:1-18
Boazi Ruth Agiba RUTH 4:1-22
Boazi Ruth Agiba RUTH 4:1-12

RUTH 1

Elimelek Aser Par Kibong Moabi Aoba

1Obendangertemi yimsü asüba tendak linük nung ayawara ka adok. Aser Yihuda lima Bethlehem nunger nisung ka, pa tebutsü, aser par jabaso ana Moab lima nung amungtsü ao. 2Iba nisung tenüng Elimelek, tebutsü tenüng Naomi, aser par jabaso ana tenüng Malon aser Kilon liasü; parnok Yihuda lima Bethlehem nung alir Efrat nunger. Parnoki Moab limai aru aser yangji ali. 3Aser la aser par jabaso ana toktsür, Naomi kinungpu Elimelek süadok. 4Aser parnoki parnok kibutsü asoshi Moabtsür agi: ka tenüng Orfa aser tangarla tenüng Ruth; aser yangji parnoki küm ter lir külen, 5Malon o Kilon tenaprongla süadok aser Naomi tebuba aser lar jabaso ana la kija toktsür süadok.

Naomi Aser Ruth Bethlehemi Aoba

6Idangji Moab lima nungi meyiptsü lai lar jabaso kibutsütem den apuso; kechiyong Kibubai pei nübur semdanga parnok nem chiyungtsü agütsüba lai Moab lima nung angashi. 7Aser la jabaso kibutsü ana den lai pei talidak nungi Yihuda limai shilangtsü apuso. 8Idangji Naomi-i lar jabaso kibutsü ana dang ashi, “Oang aser nenaprongla pei tetsü kidangi shilangang; aser nenoki asür dang aser kü dang aochia benshi ama Kibubai nenok dang aochia benshiang. 9Nenaprongla pei pei kinungpu kidang anisüngzük ngutettsüsa Kibubai nena moajang.” Iba sülen lai parnok dak tebang mesep, aser parnoki ola adoka ajeb. 10Aser parnoki la dang ashi, “Masü, onoki ne nübur dangi ne den meyipa aotsü”

Naomi-i Orfa Aser Ruth Asoshi Aria Bilemtsüba

11Naomi-i ashi, “Kü jalatem, meyipa oang; kechiba nenoki kü den aotsü? Nenok kinungpu asütsüsa kü nu menden nung ano jabasotem lir ma? 12Meyipang, kü jalatem, nenok lenmangi oang; kechiyong ni kinungpu ka agitsü onsara tantsür kümogo. Ni teimlatsü lir ta ni shira, ni taonung kinungpu ka ngua jabasotem asotsü teimla lir ta shira, 13nenoki parnok tain maküm tashi atadi ma? Anungji nenok kiyi moi alitsü no? Masü, kü jalatem, ya asoshi nenok dang nungi ni ang tesasaba, kechiyong Kibuba teka ni anema mekangogo.” 14Aser parnoki ola adoka tanaben ajeb; aser Orfai la kinungpu tetsü dak tebang mesep, saka Ruthbo la dak azüit.

15Aser lai ashi, “Ajiang, nenubo pei nübur aser pei tsüngrem dangi meyipa ogo, na-a nenu sülen meyipang.” 16Saka Ruthi ashi,

“Na toktsütsü aser ne sülen manitaktsü kü dang tajungshi;

kechiyong na kongi odir ajagi ni aotsü;

na kong lidir angji ni alitsü;

ne nübur kü nübur asütsü,

aser ne Tsüngremji kü Tsüngrem alitsü;

17Na kong südir angji ni asütsü,

aser yangji ni aremtsü.

Tasüba agi piladaktsüba dak alaka

ni na nungi pilara Kibubai kü dak taliang inyakangma.”

18Kodang Naomi-i Ruth temulungtetbaji ajitet, lai la dang kecha mashi. 19Anungji tena Bethlehem matong tashi ao. Kodang parnok Bethlehem atong, yimti alir ajak atenshi, aser tetsürtemi aoksatepa ashi, “Ibai Naomito na?”

20Aser lai parnok dang ashi, “Kü dang Naomi mejai Mara ta jaang, kechiyong Takoksangi kü dang kanga kua benshi. 21Ni sünger ao, saka Kibubai ni tanaben kidangi teka tazüng anir aru. Kibubai yimjak nung ni anema inyakba aser Takoksangi ni merenshiba ngur kechiba nenoki kü dang Naomi ajar?”

22Yamaji Naomi aser lar jabaso kibutsü Moabtsür Ruth, shiba Moab lima nungi meyipa, la den shilang; parnoki barley tsük aruba tenzükdang Bethlehemi aru.

RUTH 2

Ruth Boazer Lu Nung Inyakba

1Tang Naomi la kinungpu sosem ka rongsen jenti akaba nisung ka Elimelek kimang nungi liasü; pa tenüng Boaz. 2 Aser Moabtsür Ruthi, Naomi dang ashi, “Ni alui odi aser shiba tsüngdang ni yimlibilem ngudir pa sülen tsüktok shimdi.” Aser lai la dang ashi, “Kü jala, oang.”

3Aser lai apusoa ao aser alu nung alurur sülen tsüktok shim; aser la tia ka-a Boaz shiba Elimelek kimang liasü, par lu lumang ka nung arua ata. 4Aser ajiang, Boaz Bethlehem nungi aru aser alurur dang ashi, “Kibuba nenok den liang.” Aser parnoki pa dang langzü, “Kibubai na moajang.” 5Idangji Boazi alurur ketdangbuba dang ashi, “Ya shir aiür chanu?”

6Aser alururtem ketdangbubai pa dang langzüa ashi, “Ibai Moab lima nungi Naomi den meyipa aruba Moabtsür lir.” 7Lai ashi, “Yimlibilema alururtem sülen tsüktok shimtsü kü dang mela-angma.” Aser tang tatsüka anisüngzükba dak alaka lai anepdang yakta nungi arua tang tashi maneni mapa inyaker.

8Idangji Boazi Ruth dang ashi, “Kü jala, nai ya angang, tangar lui tsüktok shimi tuo mesüra yang nungi pila-a tuo; saka kü kilitsürtem anasa liang. 9Parnoki rua aoba alu nung ne tenük yuang aser parnok sülen oang. Asangurtem dang parnoki ne dak mekongshitsü ni ozüng agütsüogo aser kodang na tzüradir, tzü mori jagi or asangurtemi ataba tzü jemang.”

10Idangji lai la tejak angema alu aser la sasa ali nung apudaker pa dang ashi, “Ni aentsür ka sür nung nai ni sakloktsüsa kechiba ni ne tsüngdang yimli angu?”

11Aser Boazi langzüa la dang ashi, “Nai ne kinungpu sür külen kinungpu tetsü dang nai inyakba aser koda nai netsü aser nebu aser ne tasoli toktsür nai akhidang memetetba nisungtem dangi aruba ya ajak indang kü dang jungjunga shiogo. 12Kibubai ne mapa yong tajangzük agüjang, aser Israel Tsüngrem Kibuba, shiba tashikang kübok nai jenoktsü aru, pai sempet tabensa ne nem agüjangma.”

13Idangji lai ashi, “Kü kibur, ne matsüngdang ni taochi maneni ngudakjangma, kechiyong nai ni süneptsüogo aser ni ne kilitsür rongnung ka mesüaka nai ne kilitsür dang aochia jembiogo.”

14Aser chiyungba mapang nung Boazi la dang ashi, “Yagi arung, aser chiyungang, aser ne chiyungtsü tasentzü nung metenang.” Aser lai alururtem den amen aser pai la nem kongnüng agütsü, aser lai peria chira lai chinüng anüng. 15Kodang la tsüktok shimi aotsü apuso Boazi par asangurtem dang mela-a ashi, la nem tsükpong rongnungia bendendakjang aser la tenoktang. 16Ano tsükpong nungi la asoshi tsükjong kar agitetang aser aji tokjang aser la nem bendendakjang aser la tarütsü.

17Anungji lai nikongdang tashi tsüktokji shim, aser lai aji netzük nung efa ka shi liasü. 18Aser lai aji bener yimti-i ai, aser la kinungpu tetsüi lai kechi benden aji angu; aser lai peria chiyunger chinüng anüngba lai bener arua la nem agütsü. 19Aser la kinungpu tetsüi la dang ashi, “tanü na kong tsüktok shim? Aser na kechi nung inyak? Shibai na anebalu pa temoatsüba sang.” Aser la shiba den inyak aji lai la kinungpu tetsü dang sayu aser ashi, “tanü kü den inyakba nisung tenüng Boaz.”

20  Idangji Naomi-i la jabaso kibutsü dang ashi, “shibai akümlir mesüra asür na nungi pa taochi magiener, Kibubai paji moajang.” Lai ano ashi, “Nisungbaji asen den sosem lir, paji asen anasatiba kinunger aser senmanger lir.”

21Aser Moabtsür Ruthi ashi, “Hau, pai kü dang ashi, “Parnoki ozü lu meruzük tashi na kü kilirtem anasa liang.”

22Naomi-i la jabaso kibutsü Ruth dang ashi, “Kü jala par kilitsürtem den aotsübaji na asoshi tajungba lir, kechiaser tangar lu kari na ora parnoki ne dak mapa tamajung inyaktsü.”

23Anungji barley tsük aser wheat tsük meruzük tashi tsüktok shimtsü Boazer kilitsürtem den kanga putepa ali; aser la kinungpu tetsü den la ali.

RUTH 3

Ruthi Boazer Motsüngnemi Aluba

1Aser Naomi-i la jabaso kibutsü dang ashi, “Kü jala ne temulung süa alitsüsa ni na asoshi tejenokdak ki ka mebushitsü ama?” 2Tang Boaz shiba kilitsürtem den na liasü pa asen sosem masü no? Ajiang, taonung motsüngnem nung pai barley tsük aseptsü. 3Anungji ne sasa merükmejur totzü lokang aser ne sobutsü tajungtiba sobur, motsüngnem jagi na luang; saka pa chiyunga mejemzük tashi nai ne sasa nisungba nemji temetetdaktsü. 4Aser kodang pa mejangdir nai pa mejangdak ajioka yuang, aser na yiang aser pa tetsüng lupokang aser mejangang; aser nai kechi inyaktsü aji pai ne dang ashitsü.

5Aser lai la dang langzü, “Nai ashiba ajak ni inyaktsü.” 6Aser lai motsüngnem jagi alu aser la kinungpu tetsüi ashiba amato ajak inyak.

7Aser kodang Boaz chiyunga ajem aser pa pela-a liasü, pai tsük tanang tatembang tsüngdang mejangtsü ao; idangji Ruth tanemi arua pa sü lupok aser la pa tetsünglen mejang. 8Aser ayatrem nung nisungbaji aoksa aser pa sasa meyip aser ajiang, pa tsüngdang tetsür ka mejanga liasü. 9Pai asüngdang, “Na shiba?” Lai langzü, “Ni ne kilitsür Ruth lir. Ne süji ne kilitsür dak emlokjang, kechiaser na kü sosem senmang anasatibaji lir.”

10Aser pai ashi, “Kü jala, Kibubai na moajang; sensaker saka takar saka nai asangurtem sülen manitakba ajanga tetenzük dang nungi tatemlenang nai kü dang taochi tali sayuogo. 11Aser tang, kü jala, na tetsübu; nai ashiba ajak ni ne dang inyaktsü; kechiyong kü nübur yimti nung alir ajaki na tetemsü tetsür ka ta metet. 12 Aser sosem ta asübaji shitak, sakasa kü dang nungi tanaba sosem ka lir. 13Taonungbo ata-ang, anepdangang ya metettsü; pai ne dang kinunger ka teinyaktsü mapa inyakra junger, pa nem sosem shilem mapa inyakdakjang; saka pai ne dang sosem shilem mapa meinyakra, Kibuba alinungji, ni ne dang iba sosem shilem inyaktsü. Anepdang maru tashi yangi mejangang.”

14Anungji lai anepdang tashi pa tsüngdang mejang aser ano züngia alidang lai shishi, kechiaser pai ashi, “Iba tetsür motsüngnem jagi aru ta shinga nema memetetdaktsütsüla.” 15Aser pai ashi, “Nai abena aliba sepoksü bener arung aser idakji ametang, aser lai aji amet aser barley tsük tatak trok ataka la nem yangji enoktsü; aser lai yimti-i ao. 16Aser kodang lai la kinungpu tetsü dangi aru, lai ashi, “Kü jala, na koda asü? Aser lai la dang nisungba jagi la dang inyakba ajak ashi.” 17Aser lai ashi, “Barley tsük tatak trok ya pai kü nem agütsü, kechiyong pai ashi, ne kinungpu tetsü dangi ne teka tazüng maotsüla.”

18Idangji lai ashi, “Tebilemba koma ataloktsü aji nai meteta maru tashi ajem ajema liang, kechiaser mapaji tanüsa mekümtet tashi nisungbaji odangbo malitsü.”

RUTH 4

Boazi Ruth Agiba

1Tang Boaz süngkhümbongi tua idakji amen; aser ajiang, par sosem shiba indang Boazi jembi pa aruya liasü. Anungji Boazi ashi, “Hai, adianu! Arungjong aser yangi menang” aser pai arua amen. 2Aser pai yimti tambur ter anir arua ashi, “Nenok yangi menangjung,” aser parnoki arua amen. 3Aser pai par sosem dang ashi, “Naomi shiba Moab lima nungi meyipa aru, lai asen adianu Elimelek li yokdi asür: 4Anungji ni ne dang yamai shidi ta bilem, yangi mena alir tsüngdang aser kü nübur tambur tsüngdang aji aliang. Nai aji alangzükdi süra, ni metettsüsa kü dang shiang, kechiaser ne dak alaka aji alangzüktsü shinga mali; aser ne sülenbo niang.” Aser pai ashi, “Ni aji alangzüktsü.”

5Idangji Bozai ashi, “Nai kechi anogo Naomi ket nungi alu alir, iba den tasüba tenüng pa senmang den züngshitsüsa asür kibutsü Ruth-a nai alitsü tim.”

6Idangji par sosem jagi ashi, “Kü senmang meraksaibo ni iba ya alangzüktsü makok; kü alangzüktsüba timji nai agiang, kechiyong ni aji alangzüktsü makok.”

7Tang alangzüktepba aser melentepba asoshi Israel rongnung akhi yimsü yamai liasü; shishi shitak ta asütsü atema, nisung kati pa tsüngsem semzüker pai aji tangar nem agütsü; aser ya akhidang Israel nunger kuli yitepba yimsü liasü.

8Anungji sosem jagi Boaz dang ashi, “Aji nai aliang.” Aser pai pa tsüngsem semzüka agütsü. 9Aser Boazi tambur aser nübur ajak dang ashi, “Elimelek meyong ajak aser Malon o Kilon na meyong ajak Naomi ket nungi ni aliogo ta tanü nenok kuli lir. 10Iba dak alaka tasür tenüng pa senmang den alitsüsa aser asür tenüng par adianu rongnungi aser pa alidak süngkhüm nungi mepilatsüsa Malon kibutsü Moabtsür Ruth kü kibutsü asütsü ni aliogo; tanü nenok kuli lir.”

11Aser süngkhüm nung alir nisung aser tambur ajaki ashi, “Onok kuli lir. Ne keti aitba tetsürji Rachel o Lea, shirnoki Israel kidong yangerogo, tena mesüka Kibubai kümdakjang; aser na Efrata nung azükaruang, aser Bethlehem nung merenang. 12Aser Kibubai ne nem agütsüba iba tetsür metsü nungi Perez kidong shiba Tamar nungi Yihuda jakzük aji mesüka ne kidong lidakjang.”

Dawid jakzükba

13Anungji Boazi Ruth agi, aser la tebutsü aküm, aser pai la dangi ai aser Kibubai la mashisa kümdaktsü aser lai jabaso ka aso. 14Aser tetsürtemi Naomi dang ashi, “Kibuba shibai tanü kinunger ka meyutsüi na metoktsü, pa sangang; aser Israel nung pa tenüng merena lidakjang. 15Pa ne taküm soter aser na tantsür mapang nung temesür ka alitsü; kechiyong ne jabaso kibutsü shibai na meimer aser shiba ne tsüngdang jabaso tenet dang nungi taoba lir, lai jabaso ka aso.” 16Idangji Naomi-i tanurji ajunga arua aji la teku nung ajung aser laji pa yarila aküm. 17Aser lar kiyonger tetsürtemi pa nem tenüng ka agüja ashi, “Yangi Naomi nem jabaso ka soja lir; aser parnoki pa tenüng Obed aja”; pa Dawid tebu, Yesse tebu lir.

18Tang item Perez nungi jakzükba lir: Perez nungi Hezron jakzük; 19Hezron nungi Ram jakzük aser Ram nungi Amminadab jakzük; 20Amminadab nungi Nashon jakzük aser Nashon nungi Salmon jakzük; 21Salmon nungi Boaz jakzük aser Boaz nungi Obed jakzük; 22aser Obed nungi Yesse jakzük, aser Yesse nungi Dawid jakzük.