OBENDANGERTEM

OBENDANGERTEM

OKILA

OBENDANGERTEM kaket nung Israel nüburtemi Kanan maktetba aser chuba yimsüsüba tenzükba; Israel nüburtemi tashi mangai ozüng raksaba indang otsütem zülua angutsü. Iba mapang, parnok rongnung par kin madak nokinketertem shirnok dang Obendangertem ta aja, parnoki tasü-tait tamang mapatem inyakba aser pei kin tsükchirtem ket nungi kümzükba indang otsü nungji angur. Item tanishirtemji oda nüburtem madak yimsüsürtem ama masü, saka tamangertem telok tanishirtem ama aiben inyakba angutsü, Parnok rongnung nisüng ka Samson, shiba mapa indang tapu 13-16 tashi nung shia lir; iba otsü kanga tongtibang ka lir.

Kaket ajonga nungi tangazüktsü aketbaji, Israel nüburtem jangratema alitsü mesüra timtema alitsübaji parnoki Tsüngrem dak ochiba mulungsen agi metaloka aliba agi dang ta angatettsü. Saka iba dang talila kaji: nüburtemi Tsüngrem dak mamangtetaka aser lendong aruaka, Tsüngremi teti dang temulung meyipa arurtem dang tatok agütsür parnok agizüka pei nüburtem kümzüktsü renema lir ta sayur.

Keta Alibatem

Yihusua Asüba Tashi nung Tatalokbatem 1:1-2:10

Israel nung Obendangertem 2:11-16:31

Tatalokba Balalatem 17:1-21:25

        Keta Alibatem

Yihusua Asüba Tashi nung Tatalokbatem OBENDANGERTEM 1:1-2:10

Yihuda Aser Simeon Kidongi Adonibezek Akokba OBENDANGERTEM 1:1-7

Yihuda Kidongi Yirusalem Aser Hebron Akokba OBENDANGERTEM 1:8-10

Othnieli Debir Yimti Akokba OBENDANGERTEM 1:11-15 (Yih. 15:13-19)

Yihuda Aser Benjamin Kidongi Takok Anguba OBENDANGERTEM 1:16-21

Efraim aser Manase Kidongi Bethel Akokba OBENDANGERTEM 1:22-26

Israel Nüburtemi Maridokba Nisüngtem OBENDANGERTEM 1:27-36

Bokim nung KIBUBA Tenyar OBENDANGERTEM 2:1-5

Yihusua Asüba OBENDANGERTEM 2:6-10

Israel nung Obendangertem OBENDANGERTEM 2:11-16:31

Israeli KIBUBA Külemba Anenba OBENDANGERTEM 2:11-23

Linük nung Aliba Bendanger Kintem OBENDANGERTEM  3:1-6

Othniel OBENDANGERTEM 3:7-11

Ehud OBENDANGERTEM 3:12-30

Shamgar OBENDANGERTEM 3:31

Debora Aser Barak OBENDANGERTEM 4:1-24

Debora Aser Barak Ken OBENDANGER 5:1-31

Gideon OBENDANGER 6:1-24

Gideoni Baal Tenladak Raksatsüba OBENDANGERTEM 6:25-35

Gideoni San Tezüng agi Tsüngrem Tendangba OBENDANGERTEM 6:36-40

Gideoni Midian Nunger Akokba OBENDANGERTEM 7:1-18

Tsükchirtem Aoksaba OBENDANGERTEM 7:19-25

Midian Nunger Madak Takok Anguba OBENDANGERTEM 8:1-9

Zeba Aser Zalmunna Akokba OBENDANGERTEM 8:10-28

Gideon Asüba OBENDANGERTEM 8:29-35

Abimelek Tasa Tamajung OBENDANGERTEM 9:1-6

Yotham O-entepba OBENDANGERTEM 9:7-49

Abimelek Asüba OBENDANGERTEM 9:50-57

Tola OBENDANGERTEM 10:1-2

Yair OBENDANGERTEM 10:3-5

Yeftha OBENDANGERTEM 10:6-11:33

Yeftha Jala OBENDANGERTEM 11:34-40

Yeftha Aser Efraim Nunger OBENDANGERTEM 12:1-7

Ibzan, Elon Aser Abdon OBENDANGERTEM 12:8-15

Samson Asoba OBENDANGERTEM 13:1-25

Samson Aser Timnatsür OBENGANGERTEM 14:1-11

Samson O-entepba OBENDANGERTEM 14:12-20

Samsoni Filistia Nunger Alu Rongtsüba OBENDANGERTEM 15:1-8

Samsoni Filistia Nunger Akokba OBENDANGERTEM 15:9-20

Samson Gaza Nung OBENDANGERTEM 16:1-3

Samson aser Delila OBENDANGERTEM 16:4-14

Samsoni Pa Tashi Ashiba OBENDANGERTEM 16:15-22

Samson Asüba OBENDANGERTEM 16:23-31

Tatalokba Balalatem OBENDANGERTEM 17:1-21:25

Mika Süngyanglu OBENANGERTEM 17:1-13

Mika aser Dan Kidong OBENDANGERTEM 18:1-31

Levi Nunger aser Pa Tezüngatsü OBENDANGER 19:1-11

Gibea Nunger Temenen OBENDANGERTEM 19:12-30

Israeli Rara asoshi Renemba OBENDANGERTEM 20:1-35

Israeli Takok Anguba OBENDANGERTEM 20:36-48

Benjamin Asoshi Kibutsü OBENDANGERTEM 21:1-25

OBENDANGERTEM 1

Yihuda aser Simeon Kidongi Adonibezek Akokba

1Yihusua sür külen Israel nüburtemi Kibuba dang asüngdang, “Kanan nunger den raratsü asoshi onok rongnung shiba tama atutsü?”

2 Kibubai langzü, “Yihuda atutsü, kechiaser alinükji ni pa ket nung agütsüogo.”

3Idangji Yihudai pa adianu Simeon dang ashi, “Kü nem lemzüktsüba litsüi kü den atung, aser asenoki Kanan nunger anema raradi. Onoki ne nem lemzüktsübai ne den aotsü.” Anungji Simon pa den ao. 4Kodang Yihuda atu, Kibubai Kanan aser Periz nunger parnok ket nung agütsü, aser parnoki Bezek nung meyi ter akok. 5Idakji parnoki Adonibezek angu, aser pa anema rara; aser Kanan aser Periz nungertem akok. 6Saka Adonibezek jena ao, aser parnoki aria oa pa pur pa jemtsüba aser tetsüng kemtsüba leptoktsü. 7Idangji Adonibezeki ashi, “Chuba neter parnok jemtsüba aser kemtsübatem leptoker kü langbang kübok endokba shima liasü; ni inyakba ama tang Tsüngremi kü dang inyakogo.” Aser parnoki pa Yirusalemi bener aru, aser pa yangji asü.

Yihuda Kidongi Yirusalem aser Hebron Akokba

8Yihuda nisungtemi Yirusalem anema rara aser aji agi. Parnoki yimtiji nok agi raksatsü aser idakji mi senoktsü. 9Iba sülen nisungtemi tenem linük, Negeb, aser anüolen ali lenten nung alir Kanan nunger den raratsü ao. 10Parnoki Hebron koba dang Kiriath Arba ta ajar iba tashiji oa Kanan nunger anema alu aser Sheshai, Ahiman aser Talmai akok.

Othnieli Debir Yimti Akokba

(Yih. 15.13-19)

11Idak nungjagi parnoki Debir nung alir anema ao. Akhidangbo Debir tenüngji Kiriath Sefer liasü. 12Aser Kalebi ashi, “Shibai Kiriath Sefer kokdir aser agidir, ni kü jala Aksa kibutsü asütsü pa nem agütsütsü.” 13Kaleb tenu, Kenaz jabaso Othnieli aji agi; aser pai pa nem par jala Aksa pa kibutsü asütsü agütsü. 14Kodang la pa dangi aru, lai pa dang la tebu dang alu ka asüngdangtsü ajongshi, aser lai la Gado nungi alu, aser Kalebi la dang ashi, “Nai kechi aginür?” 15Lai pa dang ashi, “Kü nem sempet ka kua; nai ni Negeb lima nung toktsü nungji, kü nem tzübutema kua.” Aser Kalebi la nem tzübu temaba aser teküboklen aliba tzübu agütsü.

Yihuda Aser Benjamin Kidongi Takok Anguba

16Mosa toko, Ken nunger chirtem Negeb anasa aliba asangdong yimti nungi Yihuda chirtem den tua Yihuda lisem limai oa nüburtem den ali. 17Idangji Yihudai pei adianu Simeon den ao, aser Kanan nunger Zefat nung alirtem khenyongi samatsü. Anungji iba yimti tenüng Horma aja. 18Yihudai ano Gaza, Ashkelon aser Ekron aser item litsü dena agi. 19Aser Kibuba Yihuda den liasü, aser pai tenem lima agi saka pai lenten alirtem maridoktet, kechiaser parnok merang talungtsü liasü. 20Aser Mosai ashiba ama, Kaleb nem Hebron agütsü; aser iba nungi pai Anak jabaso asem aridok. 21 Saka Benjamin nungeri Yirusalem nung alir Yebus nunger maridok; anungji tanü tashi Yirusalem nung Benjamin nunger den Yebus nunger alir.

Efraim aser Manase Kidongi Bethel Akokba

22Yosef kidonga Bethel anema atu, aser Kibuba parnok den liasü. 23Aser Yosef kidongi Bethel ladangtsü yok. Tang yimti tenüngji akhidangbo Luz liasü. 24Aser ladangertemi yimti nungi nisung ka adoka angu, aser parnoki pa dang ashi, “Yimlibilema yimti-i ailen lenmang onok dang sayuangma, aser onoki ne dang meima benshitsü.” 25Aser pai parnok dang yimti lenmangji sayu; aser parnoki yimtiji nok agi lepreptsü, saka parnoki nisungbaji aser par kinunger ajak odaktsü. 26Nisungbaji Het nunger limai ao aser yimti ka yanglu, aser iba tenüng Luz aja; tanü tashi iba tenüngji lir.

Israel Nüburtemi Maridokba Nisungtem

27  Saka Manase-i Beth Shean nisungtem mesüra Taanak mesüra Dor mesüra Ibleam mesüra Megiddo aser iba temeket nung alirtem maridok, kechiaser Kanan nungertemi idakji maneni ali. 28Kodang Israel tashi ita aküm, parnoki Kanan nungerji tashiyim agi mapa tasak inyakertem kümdaktsü, saka parnokji meshimeshiabo maridok.

29Efraimi Gezer nung aliba Kanan nunger maridok; saka parnok rongnung Kanan nunger Gezer nung ali.

30Zebuluni Kidron mesüra Nahalol nung alir Kanan nungertem maridok, saka parnok den lidaktsü; aser parnokji tashiyim agi mapa tasak inyakertem kümdaktsü.

31Asheri Ako alirtem mesüra Sidon alirtem, mesüra Ahlab alirtem mesüra Akzib alirtem, mesüra Helba alirtem, mesüra Afik alirtem, mesüra Rehob nung alirtem maridok; 32saka linük nübur Kanan nunger den Asher nunger ali; kechiyong parnoki parnok maridok.

33Naftali-i Beth-shemes nung alirtem mesüra Beth-anat nung alirtem maridok, saka pai Kanan nunger, iba linük alirtem, den ali; aji saka Beth-shemes o Beth-anat nung alirtem asoshi mapa tasak inyaktsüsa aküm.

34Amor nungeri Dan nunger tenem limai meyipa nungnena yok, kechiaser parnoki parnok lenteni alutsü memela; 35saka Amor nunger Heres tenem nung, Aijalon nung, aser Shaalbim nung maenshidang ali, saka Yosef kidong teka parnok madak akang akanga liasü, aser parnok mapa nung kangoka inyaktsüsa aküm. 36Amor nunger arrtsüji Akrabbim atuba nungi, Sela nungi temalen tashi oa liasü.

OBENDANGERTEM 2

Bokim nung Kibuba Tenyar

1 Kibuba tenyar ka Gilgal nungi Bokimi atu aser ashi, “Ni nenok Ijip nungi anitet aser nenok tsüraburtem dang nangzükba limai nenok anir aru.” Aser ni ashi, “Ni nenok den tezüngzüktepba kodanga meraksatsü, 2aser nenoki iba lima aliba nisungtem den tezüngzüktepba kecha meyanglutsüla, saka nenoki parnok tenladak raksatsütsüla. Aji saka nenoki kü ola manga. Kechiba nenoki ya inyak? 3Anungji tang ni nenok dang ya ashir, ni nenok tsüngdang nungi parnok maridoktsü; parnokji nenok asoshi ayi ka alitsü, aser parnok tsüngremtemji nenok asoshi sang ka alitsü.” 4Kodang Kibuba tenyari Israel nübur ajak dang yamaji jembi, nüburtemi tashi agi ajeb. 5Anungji parnoki iba linük dang Bokim ta aja, aser idakji parnoki Kibuba dang tetepsetba tenla agütsü.

Yihusua Asüba

6Kodang Yihusuai nüburtem senshidaktsü, Israel nunger shiai pei senmang aliba linükji agitsü ao. 7Yihusua arishi tepiyong, aser tamburtem shirnok Yihusua sülen taküm liasü, aser shirnoki Kibubai Israel asoshi mapa tulu inyakba angu, parnok arishi tepiyong Israeli Kibuba tenzük, 8Nun jabaso Kibuba tenzüker Yihusua arishi küm noklang ka ser ter nung asü. 9Aser Gaash tenem anüdoklentip, Efraim tenem lima nung, pa senmang Timnath-heres arrtsü kübok parnoki pa arem. 10Aser iba putu ajak pei tsürabur dangi ao, aser parnok sülen Kibuba memetetba mesüra pai Israel asoshi inyakba memetetba putu ka adok.

Israeli Kibuba Külemba Anenba

11Israel chirtemi Kibuba nükdang kechi majung aji inyak, aser Baaltem tenzük; 12parnok Ijip lima nungi anir adokba, par tsürabur Tsüngrem, Kibuba senzüka toktsü, aser tangar tsüngrem sülen anitak, parnok meketa alir tsüngremtem, aser parnok sasa item dang apudak: aser parnoki Kibuba ain adokdaktsü. 13Parnoki Kibuba senzüka toktsü aser Baal aser Ashtarot tenzük. 14Aser Israel anema Kibuba ain adok aser rakzükraktemer nem parnok rakzükraktemdaktsü, aser pai parnok tsükchir meketa alirtem ket nung parnok ayok, anungji joko parnoki tsükchir madang menoktaktet. 15Kibubai parnok dang tekümdangtsü agütsüba amato, aser Kibubai parnok dang azüngashiba amato, kolenisa parnok ao, Kibuba teka parnok anema tamajung asoshi liasü, kechiaser parnoki kechianga mesayangi liasü.

16Idangji Kibubai obendangertem adokdaktsü, shirnoki parnok rakzükraktemer ket nungi parnok kümzük. 17Aji oda saka, parnoki obendangertem danga manga, kechiaser tangar tsüngremtem sülen parnoki jabujaria ao, aser parnok sasa parnok dang apudak; parnok tsüraburtem, shirnoki Kibubai melaba tashi anga liasü, parnok jajaba lenmang nungi yakta parnoki meyipa oadok, aser parnoki yamaji meinyak. 18Aser kodangsa Kibubai parnok asoshi obendanger adokdaktsü, idangji obendanger den Kibuba liasü, aser parnok tsükchir ket nungi obendanger arishi tepiyong parnok kümzük; kechiyong shirnoki parnok timtemdaktsü aser kangshi, iba atema anüngba ola agi kongshia Kibubai aochia aküm. 19Saka kodangsa obendanger asü, parnoki meyipa ao, aser parnok tsürabur dang nungi tamajungba inyaka, tangar tsüngremtem sülen oa, parnok tenzüka parnok dang apudak; parnoki inyakbatem nungi mesüra parnok temulung merangba lenmang nungi parnoki manen.

20Aser Israel anema Kibuba ain adok; aser pai ashi, “Iba kini ni parnok tsürabur dang melaba kü tezüngzüktepba raksaogo, aser kü ola manga nungji, 21nia tang nungibo Yihusuai pa asüdang toktsüba kin kata parnok jakdang maridoktsütsü. 22“Iba jagi oda parnok tsüraburtemi inyakba ama Kibuba lenmang nung kümdanga jajadisü, mesüra mejajalir, ni Israel tendangtsü.” 23Anungji item kin khenyongibo maridoki Kibubai toktsü, aser pai parnok Yihusua ket nunga bendanga magütsü.

OBENDANGERTEM 3

Linük nung Aliba Bendanger Kintem

1Tang kwikati Kanan rara indang kecha memetet, oda parnok ajanga Israel tendangtsü asoshi Kibubai toktsüba kin itemi lir; 2Israel pur pututemi raraji metettsü, oda akhidang memetetdangba pur dang pai sayutsü asoshi dang ibai liasü. 3Filistia nunger kibur pungu, aser Kanan nunger ajak, Sidon nunger, aser Lebanon tenem nung alirtem Hiv nunger, Baalhermon tenem nungi Hamat lenmangi aolen tonga oagi alir tashi. 4Kibubai Mosa ajanga parnok tsürabur dang melaba tashi angadisü mangalir ta metettsü parnokji Israel tendangtsü asoshi liasü. 5Anungji Kanan nunger, Het nunger, Amor nunger, Periz nunger, Hiv nunger aser Yebus nunger den Israel chirtem ali; 6parnoki par jalatem kibutsü asütsü agi, aser par jabaso nem parnoki pei jalatem agütsü; aser parnoki par tsüngremtem tenzük.

Othniel

7Israel chirtemi Kibuba nükdang kechi majung aji inyak, aser Kibuba parnok Tsüngrem amadok, Baal aser asherot tenzük. 8Anungji Israel anema Kibuba ain adok aser pai parnok Mesopotamia chuba Kushan Rishathaim dang ayok; aser Israel nüburi Kushanrishathaim küm ti tenzük. 9Saka kodang Israel purtemi Kibuba dang ayimten, Kibubai Israel pur asoshi tekümzüker ka adokdaktsü. Kaleb tenu, Kenaz chir Othniel, shibai parnok kümzük; 10Kibuba tanela pa madaki aru, aser pai Israel o bendang; pai rarai ao, aser Kibubai pa ket nung Mesopotamia chuba Kushanrishathaim agütsü; aser Kushan Rishathaim madak pai takok angu. 11Anungji küm lir linük anisüngzük liasü. Idangji Kenaz chir Othniel asü.

Ehud

12Tanaben Israel chirtemi Kibuba nükdang kechi majung aji inyak, aser Israel anema Kibubai Moab chuba Eglon tashi itdaktsü, kechiaser parnoki Kibuba nükdang kechi majung aji inyak. 13Aser pai pa dangi Ammon aser Amalek chirtem aniten; aser pa ao aser Israel akok, aser parnoki asangdong yimti agi. 14Aser Israel chirtemi Moab chuba Eglon küm terti tenzük 15Saka kodang Israel nüburtemi Kibuba dang ayimten, Kibubai parnok asoshi abelen kayim tekümzüker ka Benjamin nunger Gera chir, Ehud agütsü, aser Israel purtemi pa ajanga Moab chuba Eglon dangi putisü yok. 16Ehudi pei asoshi anatsü nok ka metong nung süklep ka yanglu; aser pai aji tepi tajichilen sü telunglen alenloka asem. 17Aser pai Moab chuba Eglon nem putisüji agütsü. Tang Eglon kanga teyira nisung liasü. 18Aser kodang Ehudi putisüji agütsüma, putisü abenertemji pai yokadok. 19Saka pabo Gilgal anasa süngyanglu chitetba lung alidak nungi meyipa aru, aser ashi, “Oh chuba, na asoshi ni miim o ka lir.” Aser chubai ashi, “Ola tatok.” Aser pa anasa noktaka alir ajak pa nungi tuguadok.

20Ehud pa dangi aru, aser pa kija taktang temokongdak mena liasü. Aser Ehudi ashi, “Ni na asoshi Tsüngrem nungi osang ka bena lir.” Aser pai pei menden nungi arameso. 21Aser Ehudi pa teka tabelenji adok, aser pa tajichi tepi nungi nokji atsütet, aser pa tepok nung setoktsü: 22aser nok den nokbanga dena ai, aser temo jagi nokji nungbangadok, kechiyong pai tepok nungi nokji matsütet; aser jana nungteta adok. 23Idangji Ehud kilempoki tugu, aser taktang kishitemji pai shibanga yutsü, aser tertangtsü agi shibang. 24Tang pa or külen kilirtem arua temaba taktang kishiji tertangtsü agi shibanger angu. Anungji parnoki ashi, “Pa taktang telungba nung anisüngzüker südi.” 25Aser parnok ratamata-a maküm tashi parnoki atasa-a liasü; aser ajiang, pai taktang kishitemji melapok, anungji parnoki tertangtsü bena arua itemji lapok; aser ajiang, par kiburji atem nung laoa tasü liasü.

26Parnok atasa-a alidang Ehud jena ao, aser süngyanglu chitetba lung alidak atena ao, aser Seirai jentet. 27Kodang pa aru, pai Efraim tenem linük nung jangzü apu, aser Israel chirtem tenem lima nungi pa tama sür alu. 28Pai parnok danga ashi, “Kü sülen anitakang; kechiyong Kibubai nenok tsükchir Moab nunger nenok ket nung agütsüogo;” aser parnok pa sülen alu, aser Moab tsütsülen Yordan tzütendak agi, aser nisung kata süia modaktsü. 29Iba mapang nungji parnok Moab nunger tashi tait nübujung tesa nisung meyi ter tepset; oda nisung kata mejenbu. 30Panüji Moab limaji Israel küboki aru, aser küm lir-anasü tashi linük nung yimjung liasü.

Shamgar

31Ehud sülen Anat chir Shamgari chuba, shibai Filistia nunger noklang trok nashi meinba ajok agi tepset; aser paia Israel kümzük.

OBENDANGERTEM 4

Debora aser Barak

1Ehud sür külen Israel purtemi tanaben Kibuba nükdang kechi majung aji inyak. 2Kibubai parnok Hazor nung yimsüsüa aliba, Kanan chuba Yabin ket nung ayok; aser par temeranger arkotongji Sisera, shiba Harosheth-ha-goiim bendanger lima nung liasü. 3Idangji Israel purtemi teyari asoshi Kibuba dang ayimten; kechiaser pa merang talungtsü noklang tuku liasü, aser Israel nübur küm metsü taochi makai kangshi.

4Iba mapang nungji Lappidot kinungtsü ainkarla Debora, lai Israel nung obendanger mapa inyakya liasü. 5Efraim tenem lima Rama aser Bethel tsüngda nung Debora asangdong kübok lai menli asü; aser Israel nungertemi o bendangi la dangi atu. 6Lai Kedesh-Naftali nungi Abinoam chir Barak tajai yoka pa dang ashi, “Israel Tsüngrem Kibubai ne dang yamai memela no? Oang, Tabor tenem nung, Naftali kin aser Zebulun kin nungi ne nübur meyi ter anitenang. 7Aser ni Yabin temeranger telok arkotong Sisera-i anir, nenok den Kishon ayong anasa ajuruteptsü asoshi pa talungtsü aser telok anir adokdaktsütsü; aser ni nenok ket nung pa agütsütsü.”

8Baraki la dang ashi, “Na kü den ora ni aotsü; saka na kü den moli süra ni maotsü.”

9Lai langzü, “Atangji ni ne den aotsü; aji saka na koba lenmang nung aor aji agi ne nem khonang magütsütsü, kechiyong Kibubai tetsür ka ket nung Sisera ayoktsü.” Idangji Debora arameso aser Barak den Kedeshi ao. 10Baraki Zebulun aser Naftali Kedeshi aja; aser nisung meyi ter pa sülen ao; aser Debora pa den aru. 11Tang Mosa toko Hobab nungi jakzükba, Ken nungba Heberji Ken nunger nungi pila-a liasü, aser Kedesh anasa Zaanannim nung, sülemdong tonga oagi pa süki süa liasü. 12Kodang Sisera dang Abinoam chir Barak Tabor tenemi tuogo ta metetdaktsü, 13Siserai merang talungtsü noklang tuku, Bendanger Haroshet nungi Kishon ayongi pa den or nisung ajak aniten. 14Idangji Deborai Barak dang ashi, “Apusoang! Kechiyong Kibubai Sisera ne ket nung agütsüba anogoji tanü lir. Ne madang Kibuba maor ama?” Anungji Baraki Tabor tenem nungi alu aser pa sülen nisung meyi ter alu. 15Kibubai Sisera aser pa talungtsü ajak aser temeranger telok ajak Barak nokbang nung jenshia odaktsü; aser Sisera pa talungtsü nungi alu aser tetsüng agi ajen. 16Saka Baraki talungtsü aser temerangertemji Bendanger Haroshet-ha-goiim tashi aria ao aser Siserai aniba telok ajak ka danga manüngi nok agi tepset.

17Saka Sisera tetsüng agi, Ken nungba Heber kinungtsü Yael, lar süki bushia jena ao; kechiaser Hazor chuba Yabin aser Ken nungba Haber kidong tsüngda nung yimjung liasü. 18Aser Sisera den ajuruteptsü Yael kimai adok aser pa dang ashi, “Aitadokang, kü kibur, kü dangi aitang, tetsübu, aser pai süki jagi ai aser lai sü agi pa nembang.” 19Aser pai la dang ashi, “Yimlibilema kü nem tajemtsü tzü tera kua; kechiyong ni tzürar.” Anungji lai mamatzü bongdang ka lapok aser pa nem tajemtsü agütsü aser pa nembanga toktsü. 20Aser pai la dang ashi, “Süki kikümbang nung noktakang, aser kar arua ne dang yangi nisung ka ali asü ta asüngdangra, mali ta shiang.”

21Idangji Heber kinungtsü Yaeli süki asongba süng ka bena aru, aser la ket nung kotep ka am aser pa dangi tanemi alu aser ali nung mejangok tashi aji tenapa nung angenloktsü, kechiyong Sisera belemer jungjunga amua oa liasü. Yamaji pa asü. 22Aser ajiang, Baraki Sisera aria arudang, Yaeli pa den ajuruteptsü tugu aser pa dang ashi, “Arung nai bushiba nisungji ni ne dang sayudi.” Anungji pai lar sük-i ai; aser ajiang yangji Sisera pa tenapa nung süki asongba süng jangoker, tasü ontaka liasü. 23Anungji iba anogo nung Tsüngremi Israel nübur nem Kanan chuba Yabin agütsü. 24Israel nüburtemi Kanan chuba Yabin anema Tsüngremi Israel tashi itdaktsü aser parnoki pa samatsü.

OBENDANGERTEM 5

Debora aser Barak Ken

1Iba anogo nungji Debora aser Abinoam chir Baraki iba ken tena ashi:

2Israel nung tanishirtemi len anir,

nüburtemi mulungbena pei sasa tenlar, Kibubaji sangang!

3Angang, Oh chubatem, tenarong tenang, Oh tongtipurtem;

Kibuba dang ni ken atentsü;

Israel Tsüngrem, Kibuba dang ni tenüngsang atentsü.

4 Kibuba, na koda Seir nungi adok,

kodang nai Edom moapu nungi adok,

alimai atenten, ano anüngtemi jetzüka tsük,

hau, mepettemi tzü jenzükdaktsü.

5  Kibuba tsüngdang tenemtemi anokshir,

oda oagi Sinai, Israel Tsüngrem Kibuba tsüngdang.

6Anat chir Shamgar anogo nung,

Yael anogo nung, lentongbang nung nisung meli-i liasü,

aser aenlen jajartemi lenrü nung jaja.

7Israel nung yimtsüng azünga adok,

na Debora Israel nung tetsü ka ama,

madok tashi parnok anenadok.

8Kodang parnoki tsüngremtem tasen shimtet,

idangji süngkhüm nung rara liasü,

aser Israel meyirijang lir rongnungi jong mesüra nü ka danga angu asü?

9Kü mulungjang Israel walunirtem den lir,

mulungbensa tenlaba nüburtem den,

Kibubaji sangang!

10Nenok gado temesüng nung amenertem,

nenok shir atem sü tajung nung amener,

aser nenok lenmang nung jajartemi iba indang shiang.

11Tzü atadak kentener ola ama parnoki Kibuba takokba indang lepshir, Israel nung,

idangji Kibuba nüburtemji süngkhümi alu.

12Sakang, sakang, Debora;

sakang, sakang, ken ka tenyuang.

Aramesoang, Barak, tepuokertem anir oang,

Oh Abinoam jabaso.

13Idangji tamarenertem tanüngba jaja-a alu;

Kibuba nüburtem pa asoshi tashi tulu anema alu.

14Efraim nungi ajagi parnoki apusoa Amalek lenteni ao;

Benjamin, ne sosem den, ne sülen anitak.

Makir nungi temeranger tanishirtem alu;

aser Zebulun nungi temeranger tanishir mechi abenertem alu;

15Debora den Issakar tongtipurtem liasü;

Issakar koma liasü, yamaji Barak liasü;

lenten jagi parnok pa sülen anasa dang nungoka ai.

Reuben kin rongnung temulung bushitepba tulu liasü.

16San telok ajatsü apuba angashitsü,

Kechiba nai san kidang ata-a alir?

Reuben kin rongnung temulung bushitepba tulu liasü.

17Yordan atener Gilead ata-a liasü,

aser kechiba Dan rongtem den liasü?

Asher tzüküm nung ata-a lir,

aser pa tanendak mena lir.

18Saka Zebulun aser Naftali nisungtem,

parnok taküm agi tenla-a tongbang nung lir.

19Taanak nung Megiddo tzü anasa chubatem aru aser rara;

Kanan chubatemi rara,

saka parnoki tajangzük taribi sen kecha mangu.

20Kotak nungi parnoki rara,

petinutemi pei lenmang nung Sisera anema rara.

21Kishon ayongi parnok oker oadok,

alemli aliba ayong, Kishon ayong,

Oh kü nela tashi tulu agi jaja-a oang.

22Idangji pa kortem asemtepa jajaba,

kor temupu agi jajaba ola tulu adok.

23Meroz atakatemang ta Kibuba tenyari ashi.

Idakji alir ajak kanga atakatemang,

kechiaser parnoki Kibuba yaritsü maru,

tashi tulu anema Kibuba yaritsü maru.

24Tetsür ajak dang tepelatilaji,

Ken nunger Heber tebutsü Yael,

süki alir tetsür ajak dang temoatsüla.

25Siserai tzü meshi, aser lai pa nem mamatzü agütsü;

lai mamatzü telong tulu ka su ka nung pa nem bener arutsü.

26Lai la ket agi süki asongba süng,

aser la teka tajichi agi mapa inyaker koteptsü nung amet;

lai Sisera dak angenoktsü, lai pa tekolak jakreptsü,

lai pa tenapa ajasatsü aser tupoktsü.

27La tsüngdang pa apudak, pa lao, pa longdak;

la tsüngdang pai apudak, pa lao;

kong pa apudak yangji pa tasü longdak.

28Kichiba nungi lai repranga yok, aser ayimten,

Sisera tetsüi waya-kichiba ajanga ayimten;

kechiba pa talungtsü papigati menur?

Kechiba pa talungtsü tetsüng papigati süzüker?

29Lar shisa taka tamarentsüri langzüa la dang ashi,

hau, la sasa la dang langzür,

30Parnoki temakzükba osettem bushitepa,

aser lemsateper masü no?

Temeranger nisung shia aiür chanu kaka mesüra anana,

Sisera nem temakzükba süoshi tajung,

mechitepa yangluba süoshi tajung,

kü tekong asoshi anatsülen mechitepa yangluba sü tajung ana.

31Yamaji ne tsükchirtem ajonga samajang Oh Kibuba!

Saka na meimertemji anü ama lidakjang.

Kodang parnok iba tashi nung noktakdir,

Idangji linük nung küm lir tesünep liasü.

OBENDANGERTEM 6

Gideon

1Israeli ano Kibuba nükdang kechi majung aji inyak, anungji Kibubai Midian nunger ket nung parnok küm tenet agütsü. 2Midian nungerji Israel den tashi taitba liasü, anungji Israel nüburtemi parnok sasa tenem nung leprungki, lungpok aser mitsatem yanglu. 3Aser kodangsa Israeli metsü prok, Midian nunger Amalek nunger, aser anüdoklen nisungtem atuli parnok makli ta asü; 4aser parnok anema arü menli aser Gaza tonga oagi ali nungi tzünütetba raksatsüli ta asü, aser Israel asoshi kecha oset metoktsü, san mesüra nashi mesüra gado kecha metoktsü. 5Kechiyong parnok pei kiset shiruru den süki bener atu, süngku lokti ama parnok telok telok ait, parnok aser par ut mezüngdangteti liasü; aser linükji raksatsütsü parnok ajagi ait. 6Midian nungeri Israel kanga dang ludaktsü; aser Israel chirtemi Kibuba dang ayimten.

7Kodang Israel nüburtemi Midian nunger atema Kibuba dang ayimten, 8Kibubai Israel nübur dangi ainkar ka yok; aser pai parnok dang ashi, “Yamai Israel Tsüngrem Kibubai ashir: ni nenok Ijip nungi anir adok, aser alar ki nungi anitet; 9Ni nenok Ijip nunger ket nungi kümzük, aser nenok madang nungi parnok aridok, aser parnok lima nenok nem agütsü; 10aser ni nenok dang ashi, Ni nenok Tsüngrem Kibuba lir, aser nenoki Amor nunger, shir lima nung nenok lir, par tsüngremtem dang akhümtsübu tesayu, saka nenoki kü ola manga.”

11 Kibuba tenyar aru aser Ofra nung sülem dong kübok amen, aji Abiezer nunger Yoash meyong liasü; par chir Gideoni, Midian nunger nungi aji miima ayutsü asoshi totzü menüngdak wheat tsük netya liasü. 12Aser KIBUBA tenyar pa dangi adok aser pa dang ashi, “Kibuba ne den lir, na tashi tulu nisung.” 13Idangji Gideoni pa dang ashi, “Oh kü Kibuba, Kibuba onok den lir süra, ajangla kechiba item ajak onok dak ataloker? Onok tsüraburtemi, Kibubai asenok Ijip nungi anir madok ama! ta shira pa tesüngmangtsü mapa indang onok dang ashibaji kong ali? Saka tangbo Kibubai onok jentokogo, aser Midian nunger ket nung onok bendanga agütsüogo.”

14Idangji Kibubai pa dangi meyip aser ashi, “Ne tashi nung iba nungi oang, aser Midian nunger ket nungi Israel kümzükang. Ni na meyoker no?”

15Gideoni langzü, “Oh Kibuba, ni kodaser Israel kümzüktsü? Ajiang, Manase nung kidong tashi maitiba, aser ozü kinunger rongnung ni tilatiba lir.”

16Saka Kibubai pa dang ashi, “Atangji ni ne den alitsü, aser nai Midian nungerji nisung ka amai dang akoktsü.”

17Anungji Gideoni pa dang ashi, “Tang ni ne madang taochi ngua lira, kü den jembiba ya na-a ta metettsüsa kü dang temaitsü ka sayuangma. 18Ni ne dangi kü sempet bener arua ne madang meyutsü tashi na yimlibilema yang nungi tuoma.” Aser pai ashi, “Na tanaben maru tashi ni ata-a alitsü.” 19“Gideon ai aser nabong chanu ka, aser chiyungtsü efa ka, piyazü meinokba amtsük renemtsü: shiji pai molok ka nung enok, aser pai antzüji po ka nung enok, aser sülemdong küboki aji bener adok, aser tenla. 20Aser Tsüngrem tenyari pa dang ashi, “Shi agiang, aser iba lungma nung piyazü meinokba amtsükji ataloka yuang, aser antzüji shilokang.” Aser yamaji pai inyak. 21Idangji Kibuba tenyari pa ket nung aliba ajok tatembanglak jagi shi aser piyazü meinokba amtsük dakji kongshi; aser lung nung jagi mi adok, aser shi aser piyazü meinokba amtsükji rongrep; aser Kibuba tenyarji pa nükdang nungi pila.”

22Kodang Gideoni ibaji Kibuba tenyar ta metet, pai ashi, “Aiatai, Oh Kibuba! Kechiaser tang ni Kibuba tenyar tejak o tejak jitepa nguogo.”

23Saka Kibubai pa dang ashi, “Ne den tesünep liang, tetsübuma, na masütsü.” 24Anungji Gideoni idakji Kibuba dang tenladak ka yanglu aser iba tenüng “Yihova Shalom” ta aja. Tanü tashi ibaji Abiezra nunger Ofra nung lir.

Gideoni Baal Tenladak Raksatsüba

25Paonungjisa Kibubai Gideon dang ashi, “Nebuer nashi pungchiji agiang, oda tanabuba nashi pungchi küm tenet alibaji. Aser nebuer meyong Baal tenladakji raksajang, aser iba anasa aliba Ashera süngraji lepzüka yokang. 26Aser iba tenem kolak nungji Kibuba ne Tsüngrem atema tenladak ka yangluang, aser tanabuba nashi pungchiji agia, Ashera lepzüka yokba süngra den aji tarongba tenla agüjang.” 27Idangji Gideoni par kilir nisung ter ani aser Kibubai pa dang ashiba ama inyak. Saka pai aji anüngdang inyaktsü yimti nübur aser kinunger dang tsübu nung aonung inyak.

28Kodang yimti nung alir nisungtem anepdang shishi, Baal tenladak raksar, aser iba anasa Ashera lensüker, tenladak tasen yangluba manung nashi pungchi tanabubaji tenlar liasü. 29Anungji parnok kati ka dang asüngdang “Ya shibai inyak?” Kodang parnoki aji kanga junga bushi, ya Yoas chir Gideoni inyak ta bushitet. 30Idangji yimtisangeri Yoas dang ashi “Ner chir anir adokang, pa südaktsütsüla, kechiaser pai Baal tenladak raksaja iba anasa aliba Ashera lepzüka yokogo.”

31Saka Yoasi pa anema noktakba telok dang ashi, “Nenoki Baal asoshi noktaker asü? Nenoki Baalji kümzüknür asü? Shibaisa pa asoshi noktakdir anepdang paji südaktsütsü. Baalji shitakba tsüngrem ka sürabang pai pei sasa noktakdakjang, kechiaser nisung kari pa tenladak raksatsüogo.” 32Anungji panüji Gideon dang Yerub-baal ta aja, koba tetezü, pa anema Baali toktepdakjang, kechiaser pai Baal tenladak raksatsü.

33Tang Midian nunger, Amalek nunger o anüdoklen alir ajak külemi sentep, aser Yordan atener Yezreel lenten nung amen. 34Idangji Kibuba tanela Gideon madak aru; aser pai jangzü ka apu, aser Abiezra nunger pa sülen aotsü külemi sentep. 35Pai Manase ajakleni osang abener yok; aser parnoka pa sülen anitaktsü külemi sentep, aser pai osang abener Asheri, Zebuluni aser Naftali-i yok; aser parnok den ajuruteptsü lenji atu.

Gideoni San Tezüng Agi Tsüngrem Tendangba

36Gideoni Tsüngrem dang ashi, “Nai ashiba ama, nai Israel kü ket nung kümzüktsü süra, 37ajiang, ni motsüngnem nung san tezüng ataloka yutsüdi; tezüng nungji dang azüngtsü la-a lira, aser ali ajak takong lira, idangji nai ashiba ama, nai Israel kü ket agi kümzüktsü ta ni metettsü.” 38Aser aji yamaji liasü; kechiyong pa tasüngnepji yakta shishi, aser tezüngji külemi ajet nung, tezüng nungi tzü susa ka ajetzük. 39Idangji Gideoni Tsüngrem dang ashi, “Ni ne den tanaben jembiba atema ni anema na ain tadokma ta ni ne dang mepishir, oda tezüng yagi ano na khen tendangtsü mela-angma. Tanbo tezüng ya takong aser ali nungji azüngtzü lidakjangma.” 40Paonungji Tsüngremi yamaji inyak. Tezüngji dang takong aser ali ajakji azüngtsü agi sünga liasü.

OBENDANGERTEM 7

Gideoni Midian Nunger Akokba

1Idangji Yerub-baal, aji Gideon aser pa den alir nisung ajak anepdang yakta sak aser Harod tzübu anasa tanendak yanglu. Midian nunger tanendakji parnok tsütsü anüdoklentip lenten Moreh tenem anasa liasü.

2 Kibubai Gideon dang ashi, “Ni Midian nunger parnok nem agütsütsü asoshi ne den aliba nisungtemji onsara, ashiko Israeli parnok sasa asüküma, kü ket agi ni kümzük ta ashitsü. 3Anungji tang nüburtem dang shiang, shibasa tsübuseta aser atentena ali, pa Gilead tenem nungi meyipa odakjang.” Aser meyi metsür ana meyipa ao, saka meyi ter anüng.

4Saka Kibubai Gideon dang ashi, “Nüburji ano onsara; parnok tzü jagi anir alung, aser ni na asoshi parnok tendangtsü: shiba indang ni ne dang, iba nisung ne den aotsü ta shidir, ne den aotsü; aser ni shir indang, iba nisung ne den maotsü ta shidir paji maotsü.” 5Anungji pai parnok tzü jagi anir alu: aser Kibubai Gideon dang ashi, “Nisung shia shibai azüi menakba ama, temeli agi tzü menakdir, nai pa pila-a yuang; shibai tzü ajemtsü temokok agi apudaker, yamajisa pila-a yuang.” 6Aser teka agi tzü metema arua menakertemji, nisung noklang asem liasü; saka tanüngba nisung ajakji tzü ajemtsü parnok temokok agi apudak. 7Aser Kibubai Gideon dang ashi, “Temenaker noklang asem jagi ni nenok kümzüktsü, aser Midian nunger ne ket nung bendanga agütsütsü: aser tanüngba nisung ajak pei talidaki shia odakjang.” 8Anungji Gideoni nisung noklang asemji jangzü aser nok o nüji bendaktsü, aser tanüngba Israel nisungtemji pei süki-i yok. Midian nunger tanendakji tetsünglanglen lenten nungji liasü.

9Paonungjisa Kibubai pa dang ashi, “Aramesoang, tanendaki parnok anema luang; kechiyong ni aji ne ket nung agütsüogo. 10Saka nai alutsü tsüburabang, ne kilir Pura den tanendaki luang; 11aser parnoki kechi ashishir nai angashitsü; aser tesülen tanendaki aotsü asoshi ne teka tashi itshidaktsütsü.” Idangji pai pa kilir Pura den nok o nü abener tanendak tematiba jagi alu. 12Aser süngku telokti ama, lenten nungji Midian, Amalek nunger, aser anüdoklen alir nisung ajak zükrepa liasü; aser tzüyim nung lisem ama telok telok parnok ut mezüngdangteti liasü.

13Kodang Gideon aru, nisung kati pa pungmang pa medemer dang shiya angashi. Pai ashi, “Ni pungmang ka pungmangogo, barley amtsük ka Midian nunger tanendaki mezüa alu aser süki dakji tashi agi tsükshi aser aji pulashi agi ali nung remtaka laodaktsü.”

14Pa medemer jagi langzüa ashi, “Ibaji tanga kecha masü, saka Israel nunger Yoas jabaso Gideon nok indang ashir. Tsüngremi Midian nunger aser iba telok ajak pa ket nung agütsüogo.”

15Kodang Gideoni pungmang ashiba aser tetezü angashi, pai Tsüngrem külem; aser pai Israel tanendaki meyip, aser ashi, “Aramesoang, kechiyong Kibubai Midian telok nenok ket nung bendanga agütsüogo.” 16Aser pai nisung noklang asemji telok asem küma lemsa, parnok ajak ket nung jangzü aser mori tazüng, mori telunglen milenpung enoker pai amoktsü. 17Pai parnok dang ashi, “Kü dak reprangang, aser yamai inyakang: aser ajiang, kodang ni tanendak tematiba jagi tudir, ni koma inyakdir, yamaji nenoki inyaktsü. 18Kodang ni aser kü den alir ajaki jangzü apudir, idangji tanendak ajak nungi jangzü apuang aser ayimtenang, ‘Kibuba asoshi aser Gideon asoshi!’ ”

Tsükchirtem Aoksaba

19Gideon aser pa den aliba nisung noklang kaji ayatrem matongdang, parnok mitkar melentepli tanendak tematiba jagi aru. Parnoki jangzüji apu aser parnok ket nung aliba moritemji jakrep. 20Telok asem jagi jangzü apu, aser moritem jakrep, aser milenpungji parnok teka tabelen nung aser parnok teka tajichi nung jangzü aputsü am, aser parnoki ayimten, “Kibuba aser Gideon nok.” 21Aser parnok nisung shia parnok alidak tanendak meketa noktak: aser telok ajak asem; aser parnoki ayimten aser parnok jenshidaktsü. 22Parnoki jangzü noklang asemji apu, aser Kibubai nisung shia pei medemer dak, aser telok ajak anema nok yokdaktsü; aser telokji Zerera tsütsü Beth-shitta tonga, Tabbat anasa, Abelmehola litsü tonga jena ao. 23Israel nungerji Naftali nungi, Asher nungi, aser Manase ajak nungi jaten, aser Midian nunger aria ao. 24Gideoni Efraim tenem linük ajakleni osang yoka ashi, “Midian nungertem anema alung aser Yordan ayongji agiang, aser parnok jakdang Beth-Bara tashi oa agiang.” Efraim nisung ajak aja aser parnoki Yordan tzüji Beth Bara tashi oa agi. 25Parnoki Midian nunger tongtipur ana Oreb aser Zeeb na apu; aser parnoki Orebji Oreb lung nung tepset, aser Zeebji Zeeb totzü menüngdak tepset, aser Midian nunger aria ao, Oreb o Zeeb na kolakji Yordan ajanger Gideon dangi bener aru.

OBENDANGERTEM 8

Midian Nunger Madak Takok Anguba

1Idangji Efraim nisungtemi Gideon dang ashi, “Kechiba nai onok dang yamai benshir? Midian nunger den raratsü na aodang nai kechiba onok maja?” Aser parnoki pa den o kanga sashia jembi.

2Saka pai parnok dang langzü, “Nenoki inyakba den medemdangtsüsa ni kechi inyaka ali? Efraim nisungtemi tila ka inyakbaji kü kidong ajongai inyakba dang tali masü no? 3 Tsüngremi Midian tongtipurtem Oreb aser Zeeb nenok ket nung agütsü. Süra nenoki inyakba den medemdangtsüsa ni kechi inyaka ali?” Aser idangji parnoki pa anema ain adokbaji süngjema aküm.

4Gideon aser pa den nisung noklang asemji kanga lular, saka tsükchir aria Yordan tonga aru aser aji ajang. 5Aser pai Sukkot nunger dang ashi, “Yimlibilema kü den alir nisungtem nem chiyungtsü kar agüjang, kechiaser parnok kanga lula-a lir, aser ni Midian chubatem Zeba aser Zalmunna aria aor.”

6Saka Sukkot tongtipurtemi ashi, “Onoki ne nisungtem nem chiyungtsü agütsütsüsa Zeba aser Zalmunna tang ne ket nung lir ma?”

7Idangji Gideoni ashi, “Ajangla kodang Kibubai Zeba aser Zalmunna kü ket nung agütsüdir, ni nenok temangji lisem lima ayi aser jemben yi agi yisatsütsü.” 8Yang nungjagi pai Penueli atu, aser parnok danga kasa ojisa ashi, saka Sukkot nungeri langzüba ama dang Panuel nungeria langzü. 9Anungji pai Penuel nunger dang ashi, “Kodang ni yimjung nung meyipa arudir, ni iba mitsa raksatsütsü.”

Zeba aser Zalmunna Akokba

10Tang Zeba aser Zalmunna Karkor nung liasü, aser par telok parnok den meyi terpungu shi liasü, anüdoklen alir telok ajak nungi anünga aliba ajak, kechiyong nok amer meyi noklang ka ser metsü laoadok. 11Noba aser Jogbeha anüdoklen süki nung alir lenmang jagi Gideon atu, aser temeranger telok denji rara; kechiyong temeranger telok merenemi liasü. 12Midian chubatem ana Zeba aser Zalmunna jena ao, saka pai parnok aria oa apu aser parnok temeranger telok ajak samatsü.

13Yoas chir Gideon tongbang nungi Heres leni atulen nungi meyipa aru. 14Pai Sukkot nunger asangur ka pua arua pa dang asüngdangya, aser asanguba jagi pa nem Sukkot nung tanishir aser tamburtem nisung neter tenet zülutsü. 15Idangji Gideon Sukkot nunger dangi arua ashi, “Zeba aser Zalmunna ajiang, shirnok indang nenoki kü dang metenokja ashi, Ne nübur lumia alir nem onoki amtsük agütsütsüsa Zeba aser Zalmunna ne keti arur asü?” 16Pai yimti tamburtemji apu aser Sukkot nunger jakdang lisem lima ayi aser jemben yi agi parnokji merenshia sayu. 17Pai ano Penuel lungki raksatsü aser yimti nung alirtemji tepset.

18Idangji pai Zeba aser Zalmunna dang asüngdang, “Nenoki Tabor nung tepsetba nisungtemji kobala?” Parnoki langzü, “Na ama parnoka liasü, nisung shia chuba chir mesüka liasü.”

19Gideoni parnok dang ashi, “Parnokji kü adianutem, kütsü chirtem lir, Kibuba taküm ali nungji, nenoki parnok taküm kümzük asübo nia nenok metepsetla.” 20Idangji pai par chir tambusang Yether dang ashi, “Aramesoang aser parnok tepsetang.” Saka tanur jagi nok mesangtet, kechiaser pa ano asangur dang liasü aser pai tsübu.

21Idangji Zeba aser Zalmunnai ashi, “Ne sasa aramesoang, aser onok tepsetang, kechiaser nisungbaji koma-ar pa tashia yamaji lir.” Anungji Gideoni aramesoa Zeba aser Zalmunna lepset, aser parnok ut tekong nung aliba azüktemji pai agi.

22Idangji Israel nüburtemi Gideon dang ashi, “Onok madak na, ner chir aser ner semchirtemi yimsü sang, kechiaser Midian nunger ket nungi nai onok kümzük.”

23Saka Gideoni parnok dang langzü, “Ni nenok madak yimsü masütsü, mesüra kü chiria nenok madak yimsü masütsü. Kibubai nenok madak yimsü asütsü.” 24Ano pai parnok dang ashi, “Ni nenok dang langka mepishinür, nenok nisung shia temakzükba oset nungi tenarong küri kü nem agüjang.” Kechiaser parnok Ishmael nunger liasü.

25Parnoki langzü, “Onoki itemji agütsütsü mulunga lir.” Anungji parnoki sü ka alem aser nisung shiai pei-i rakzükba nungi hon küri ka ka yangji enoktsü. 26Pai mepishiba hon agi yangluba tenarong küritem seret odangbaji hon shekel meyi ka ser noklang tenet liasü; itemji Midian chubatemi agiba temaitsü tulokba senti oset, keptang aser nakrema meremba sobutsü medeni, aser parnok ut tekong nung azükba oset medeni liasü. 27Gideoni iba jagi putir temeshi sobutsü ka yanglu aser aji par yimti Ofra nung ayu; aser Israel ajaki iba sülen jabujaria oadok, aser ibajiang Gideon aser par kinunger asoshi sang ka kümadok. 28Yamaji Israel nunger madang Midian ludaktsü aser parnoki joko tekolak angaka matu. Aser Gideon tendak küm lir linük nung anisüngzük liasü.

Gideon Asüba

29Yoas chir Yerub-baal pei kidangi meyipa oa ali. 30Tang Gideon jabaso neter liasü, kechiaser pa kinungtsü aika liasü. 31Shekem nung aliba tezüngatsüi pa nem jabaso ka sotsü, aser pai pa tenüng Abimelek aja. 32Aser Yoas chir Gideon tambur kümer asü, aser tebu Yoas leper nung, Abiezra nunger lima Ofra nung arem.

33Gideon süli-i Israel nungeri tanaben meyipadok aser Baal sülen jabujaria benshi aser Baal-berith par tsüngrem aküm. 34Aser Israel nungeri Kibuba parnok Tsüngrem, shibai parnok tsükchir ajak nungi ajaklen kümzük, pa mebilemtet; 35aser parnoki Yerub-baal, aji Gideon, pai Israel dang tajung ajak inyakaka par kibong dang temeim mesayu.

OBENDANGERTEM 9

Abimelek Tasa Tamajung

1Tang Yerub-baal chir Abimelek tetsür kinungertem dangi Shekemi oa tetsü kinunger ajonga dang ashi, 2“Shekem senso ajak dang asüngdangang, Yerub-baal chir neter jagi nenok madak yimsü asütsü asü, mesüra nisung kati yimsü asütsü. Nenok asoshi koba tajungba asütsü? Ano ya bilemtetang ni nenok shi aser azü lir.” 3Kodang par kinungertemi item o ajak pa atema Shekem nunger ajak dang jembia, parnok mulung Abimelek tsütsü meyip, kechiaser parnoki ashi, “Pa asenok adianu lir.” 4Anungji parnoki pa nem Baal-berith tekülemdak nungi taribi Shekel neter agütsü, aser Abimeleki iba jagi tagidak makaba samesa nisungtem pa sülen anitaktsü taa agütsü. 5Idangji pai Ofra nung tebuer kidangi ao aser pa adianutem Yerub-Baal chirtem nisung neter lung ka manung tepset, saka Yerub-baal chir tanubusang Yotham anüng kechiaser pai atsükadok. 6Aser Shekem aser Beth-millo senso ajak Shekem nung sülemdong tongshi anasa Abimelek chuba kümdaktsütsü asoshi atenshi.

Yotham O-entepba

7Kodang aji Yotham dang ashi, Pai Gerizim tenem kolak nung noktak aser parnok dang ayimtena ashi,

“Shekem sensopurtem kü dang angang, anungji Tsüngremi nenok dang angatsü!

8“Kenü anogo süngdongtemi parnok madak yimsü südaktsütsü asoshi chuba ka mezüja shimtettsü ao.

Parnoki oliv süngdong dang ashi,

‘Na onok chuba sangma.’

9Saka oliv süngdongi parnok dang langzü,

‘Kü totzü koba agi Tsüngrem aser nisung tetushi angur,

aji toktsür süngdongtem manung ayipshitsü ni odi ma?’

10Idangji süngdongtemi mungu zünudong dang ashi,

‘Na arung aser onok chuba sangma.’

11Saka munguzünudongi parnok dang langzü,

‘Kü süngjang tajung aser tanang ya toktsür,

süngdongtem manung ayipshitsü ni odi ma?’

12Aser süngdongtemi tsükmenatzü dong dang ashi,

‘Na arung aser onok chuba sangma.’

13Saka tsükmenatzü dongi parnok dang langzü,

‘Kü tsükmenatzü yi koba agi Tsüngrem aser nisung,

peladaktsür aji toktsür süngdong manung ayipshitsü ni odi ma?’

14Tatemsa süngdongtemi jemben ayi dang ashi,

‘Na arung aser onok chuba sangma.’

15Aser jemben ayi jagi parnok dang langzü,

Atangji agi nenoki ni nenok madak chuba shimer süra,

ajangla arung kü akhüm nung nenoki temulung lemang;

aji mesüra jemben-nü nungi mi adokdakjang,

aser Lebanon cedar süngdongtem meyoktsü.”

16“Aji asünung, tang nenoki Abimelek chuba kümdaktsübaji asangsang aser shitakba agi süra, aser nenoki Yerub-baal aser par kinunger dang junga benshi süra, aser pa mapa alang inyak süra; 17kechiyong nenok asoshi kübui rara, aser pa taküm agi tenla-a inyak, aser Midian nunger ket nungi nenok kümzük; 18aser tanü nenoki kübu kinunger anema adoker, aser pa jabasotem lung ka manung dang nisung tenem ser metsü tepset, aser par kilitsür chir Abimelek ang Shekem senso madak chuba kümdaktsü. Kechiaser paji nenok sosem lir; 19tanü ajangla nenoki asangsang aser shitakba agi Yerub-baal aser par kinunger dang inyak süra, ajangla Abimelek dak pelashishia liang; 20saka aji oda mesüra, Abimelek nungi mi adokdakjang, aser Shekem senso aser Beth-millo kidong meyokdakjang; aser Shekem senso aser Beth Millo kidong nungi mi adokdakjang aser Abimelek meyokdakjang.” 21Idangji Yotham tedi Abimelek tsübuba agi Beeri jena oa yangji ali.

22Aser Abimeleki Israel madak küm asem chuba. 23Tsüngremi Abimelek aser Shekem senso tsüngda nung temenen tanela ka yok; aser Shekem nungeri Abimelek dak ashikülak agi inyak. 24Ya Yerub-baal chir neter dak teka aiba taa arutsü aser parnok zü par adianutem Abimelek dak atongtsü, shibai parnok tepset, aser Shekem nunger shirnoki pa adianutem tepsettsü ta tashi itdaktsü, iba asoshi lir. 25Shekem nisungtemi pa anema tenem manung arü mendaktsü, aser ilenji aor ajak parnoki rakzükraktem; aser aji Abimelek dang ashi.

26Aser Ebed chir Gaal par sosem den Shekemi ai; aser Shekem nisungtemi pa dak temulung alem. 27Parnok alui ao, aser parnok tsükmenatzü lu nungi tsükmenatzü benden aser itemji menüngzük aser benjong yanglu, aser parnok tsüngrem kidangi ai, aser chia jema Abimelek atakatem. 28Ebed chir Gaali ashi, “Abimelek shiba, aser asenoki pa tenzüktsüsa asenok Shekem nunger shiba ali? Pa Yerub-baal jabaso aser pa tongtipur Zebul masü no? Shekem tebu Hamor nenoki tenzükang; saka kechiba asenoki pa tenzüktsü? 29Iba nisungtem kü ket nung lilasang! Idangjibo ni Abimelek agientsü. Aser pai Abimelek dang ashi, Ne temeranger telok tali kümdakjang aser adokang.”

30Kodang yimti yimsüsür Zebuli Ebed chir Gaal o angashi, pa ain adokdaktsü. 31Aser pai Aruma nung Abimelek dangi osang abener yoka ashi, “Ajiang, Ebed chir Gaal aser par sosem Shekemi arua lir; aser ajiang, parnoki na anema yimti ajongmesodagi. 32Anungji tang aonung oang, na aser ne den alir nisungtem, aser alu nung mita ata-a liang. 33Aser anü adokli, yakta aramesoang aser yimti jagi nungoka iang; aser ajiang, kodang pa aser pa den alir nisungtem na anema adokdir, nai parnok dak na ajungba ka sang.”

34Abimelek aser pa den aliba nisung ajak aonung aramesoa, Shekem anema telok pezüsü nung mita ata. 35Aser Ebed chir Gaal adok aser yimti-i ailen süngkhüm nung noktak; aser Abimelek aser pa den alir nisungtem mita alidak nungi arameso. 36Kodang Gaali nisungtemji angu, pai Zebul dang ashi, “Ajiang tenem kolaktem nungi nisungtem aludagi!” Aser Zebuli pa dang ashi, “Nai tenemtem akhümji nisung ama angur dang ar.”

37Gaali tanaben jembi aser ashi, “Ajiang, linük tiyong nungi nisungtem arudar, aser telok kabo temezünger sülemdong tsütsülen nungi arudar.”

38Idangji Zebuli pa dang ashi, “Asenoki tenzüktsüsa Abimelekji shiba ta nai ashiba to tangbo ne bang kong ali? Nai sensatsüba nisung itemi masü no? Tang oagi parnok den rara-ang.” 39Anungji Gaali Shekem sensopurtem anir Abimelek den raratsü ao. 40Abimeleki pa aria ao, aser süngkhüm ailen tashi tonga rara nungji nisung aika yirua lao. 41Aser Abimelek Aruma nung ali; aser Zebuli Gaal aser par sosem Shekem nungbo melitettsüsa aridok.

42Tananü Shekem nungertem alui ao nungji ibaji Abimelek dang metetdaktsü. 43Anungji pai pa nisungtemji anir telok asem küma lemsar alu nungji mita ata. Kodang pai nisungtemji yimti nungi adokya angu, pai parnok anema arameso aser parnok tepset. 44Abimelek aser pa den aliba telokji tejakleni asüm aser yimti süngkhüm lenmang nungji noktaka alidang, telok anati alu nung alir ajak tepset. 45Iba anogo tepiyong Abimeleki yimti anema rara; aser pai yimtiji agi, aser yangji aliba nisungtem tepset; aser pai yimtiji meshimeshia samatsü aser metsü proka toktsü.

46Kodang Shekem sensopur lungki nung alirtemi aji angashi, parnoki El-berith tenla ki mitsai ai. 47Aser Abimelek dang parnok ajak sentepa lir ta metetdaktsü. 48Anungji pai pa den alir ajak anir Zalmon tenemi atu. Pai po ka bena aru aser süngdong nungi süngsang kar lepzüka yok, koba pai pa tapubang nung apulok, aser pa den alir nisungtem dang ashi, “Nenoki ni kechi inyakya angu, yamaji nenokia ilunga inyakang!” 49Anungji nisung ajaki süngsangtem lepzük aser Abimelek sülen anitak. Parnoki itemji mitsa nungji nangoktsü aser idakji mi senoktsü. Anungji Shekem lungki mitsa nung aliba nisung ajak tetsür aser tebur meyi ka shi asü.

Abimelek Asüba

50Idangji Abimelek Thebezi ao aser aji agi. 51Saka yimti telung nungji tashi tait mitsa ka liasü, koba nung yimti alir tetsür-tebur ajak jenok. Parnoki aji telunglen nungi shibang aser mitsa kilemi tuadok. 52Abimeleki lungki jagi oa ibaji anema rara. Aser kodang lungki nungji mi senoktsütsü asoshi pa kishiji tonga ao, 53 tetsür kati pa tekolak nung temenüngba lung ka ajonglokja pa tekolak jakreptsü. 54Idangji pai yakta pa nok o nü abensang jar ashi, “Ne nok atsütetang aser ni tepsetang. Anungji parnoki kü indang tetsür kati pa tepset ta mashitsü.” Aser pa nok o nü abensangi pa nok atsüteta tsüngoktsü aser pa asü. 55Kodang Israel nüburtemi Abimelek süogo ta angu, parnok pei kidangi oadok.

56Yamaji pai tebuer chir neter tepseta tebu dang inyakba mapa tamajung asoshi Tsüngremi Abimelek temenen mang ayang, aser ano Shekem nunger mapa tamajung ajak parnok kolak nung Tsüngremi tsükdaktsü, 57aser parnok madak Yerub-baal chir Yotham atakatem aru.

OBENDANGERTEM 10

Tola

1Abimelek sür külen Israel kümzüktsü asoshi Issakar kidong nungi Dodo semchir Pua chir Tola adok. Pa Efraim tenem lima Shamir nung ali. 2Pai Israel küm metsür-asem o bendang, aser asü aser Shamir nung arem.

Jair

3Pa sülen Gilead nunger Jair adok, shibai israel küm metsür-ana o bendang. 4Pa jabaso semer liasü, aser parnoki Gado semer nung amen. Gilead lima yimti semer nung parnoki yimsü asü, koba dang tanü tashi Havvoth-Jair ta ajar. 5Kodang Jair asü, pa Kamon nung arem.

Yeftha

6Tanaben Israel puri Kibuba madang kechi majung aji inyak, aser Baal aser Ashtarot, Siria tsüngrem, Sidon tsüngrem, Moab tsüngrem, Ammon chir tsüngrem, aser Filistia nunger tsüngremtem tenzük; aser parnoki Kibuba toktsü, aser pa metenzük. 7Aser Israel anema Kibuba ain adoka pai parnok Filistia aser Ammon nungertem ket nung ayok. 8Pakümji parnoki Israel nunger aika kangshi, aser küm terti tashi parnoki Israel nunger Yordan anüdoklen atena or Gilead nung Amor nunger lima alir ajak kangshi. 9Aser Yihuda, Benjamin aser Efraim kidong anema raratsü asoshi Ammon chirtemi Yordan atena ao; aji asünung Israel kanga timtema liasü. 10Idangji Israel nüburtemi Kibuba dang ayimtena ashi, “Onoki na anema temenen benshiogo, kechiaser onoki Tsüngrem sentokadoker Baaltem tenzük.”

11 Kibubai parnok dang langzü, “Kodang Ijip nunger, Amor nunger, Ammon, Filistia, 12Sidon, Amalek aser Moab nungertemi nenok kangshi, aser nenoki teyari asoshi kü dang ayimten, parnok ket nungi ni nenok mekümzük ama? 13Aji saka nenoki ni senzüka toktsü, aser tangar tsüngremtem tenzük, anungji ni joko nenok mekümzüktsü. 14Oang aser nenoki shimtetba tsüngremtem dang ayimtenang. Nenok timtem mapang nung parnok nem kümzükdakjang!”

15Saka Israel nüburtemi Kibuba dang ashi, “Onoki temenen menaogo. Ne dang kechi junger ta bilemer aji onok dak inyakang, oda tang onok kümzükang ta onoki mepishir.” 16Idangji parnoki parnok rongnungi bendanger tsüngremtem endok aser Kibuba tenzük. Aser Israel okrongba asoshi pa jashia liasü.

17Kodang Ammon nunger ajak külemi Gilead nung amen, Israel nüburtemi atenshi aser Mizpa nung amen. 18Aser Gilead nisung tongtipurtem kati ka dang ashi, “Ammon nungertem den raratsü shibai tenzükdir, Gilead alir ajak madak paji tongtiba asütsü.”

OBENDANGERTEM 11

1Tang Gilead nunger Yefthaji tashi tulu temeranger ka liasü. Pa nüktapangtatsür chir ka aser pa tebu Gilead liasü. 2Aser Gilead tebutsüi pa nem jabasotem sotsü, aser kodang tebutsü chirtem tain aküm, parnoki Yeftha aridok, aser pa dang ashi, “Obalar ki nungbo na senmang mamangtsü; kechiyong na tetsür tangar chir lir.” 3Idangji pa adianutem nungi Yefthai jena ao, aser Tob lima nung ali; aser Yefthai samesa nisungtem den medem aser parnok pa den ao.

4Mapang tatsüka lir Ammon nungeri Israel den anem. 5Aser kodang Ammon nungeri Israel anema rara, Gilead tamburtemi Tob lima nungi Yeftha anir arutsü ao; 6parnoki Yeftha dang ashi, “Arung aser asenoki Ammon nunger anema raratsü na onok tanishir sang.”

7Saka Yefthai Gilead tamburtem dang ashi, “Nenoki ni mesempa no aser kübu kidang nungi ni maridok no? Kechiba nenok timtem nung alidangbo kü dangi arur?” 8Aser Gilead tamburtemi Yeftha dang ashi, “Iba yongjidang tang onoki ne dangi meyipa arur, onok den na aotsü aser Ammon nunger den raratsü, aser Geliad alir ajak madak na onok tekolak asütsü.”

9Anungji Yefthai Gilead tamburtem dang asüngdang, “Nenoki ni Ammon nunger den raratsü anir arua, aser Kibubai parnok kü nem agütsüra, ni nenok tekolak kümdaktsütsü ama?”

10Idangji Gilead tamburtemi Yeftha dang ashi, “Asenok tsüngda nung Kibuba kuli asütsü; nai ashi ama atangji onoki inyaktsü.” 11Anungji Gilead tamburtem den pa ao, aser nisungtemi pa parnok madak tekolak aser tanishir kümdaktsü; aser Yefthai pa o ajak Mizpa nung Kibuba madang jembi.

12Yefthai Ammon nunger chuba dang osangbenertem yoka ashi, “Kü lima anema raratsü na aruba ya asenok rongnung kechi mangatetep ali?”

13Ammon chubai Yeftha osangbener dang yamai langzü, “Kodang Israel Ijip nungi adok parnoki kü lima Arnon nungi Yabbok tashi, aser Yordan ayong tashi agiadokogo. Anungji itemji yimjung nung meyipa agüjang.”

14Yefthai Ammon nunger chuba dangi tanaben osangbenertem yok. 15Aser pa dang ashi, “Yamai Yefthai ashir: Israeli Moab lima, mesüra Ammon nunger lima bener mao, 16saka kodang parnok Ijip nungi atu, Israeli arem ajanga Temerem Tzüyimi ao aser Kadesi aru.” 17 Idangji Israeli Edom chuba dangi osang yoka ashi, “Ner lima ajanga onok odakjang ta onoki mepishir; saka Edom chubai manga. Yamaji ano parnoki Moab chuba dangi yok, saka pai ma ta ashi. Anungji Israel kadesh nung ali.”

18  Idangji parnoki lisem lima ajanga ao, aser Edom lima aser Moab lima meketa ao, aser Moab lima anüdoklen tsütsü atong, aser Arnon külen tsütsü anen; saka parnoki Moab litsüi mai, kechiyong Arnonji Moab arrtsü liasü.

19  Idangji Israeli Amor nunger chuba Sihon aser Hesbon chuba dangi osangbenertem yok aser Israeli pa dang ashi, “Nenok lima ajanga ozü limai onok odakjang ta onoki mepishir.” 20Saka Sihoni par arrtsü atendaktsütsü Israel dak tamang maka; anungji Sihoni par nübur ajak külemi sentepdaktsü, aser Yahaz nung anen aser Israel den rara.

21“Aser Kibuba Israel Tsüngremi, Sihon aser par nübur ajak Israel ket nung agütsü, aser parnoki parnok akok; anungji iba linük aliba Amor nunger lima ajakji Israeli agi. 22Aser parnoki Arnon nungi Yabbok tashi, aser arem nungi Yordan tashi Amor nunger lima ajak agi.”

23“Anungji tang Israel Tsüngrem Kibubai pei nübur Israel madang Amor nunger aridok, süra nai aji aginür asü? 24Nenok tsüngrem Khemoshi nenok nem kechisa agütsü aji nai magili ma? Aser Kibuba ozü Tsüngremi shirnoksa onok jakdang aridok, itemji onoki agitsü. 25 Na Moab chuba, Zippor chir Balak dang nungi tajungba asü? Pai Israel anema khenbo toktepdang asü mesüra rara asü? 26Küm noklang asem Israeli Heshbon, Aroer, Arnon yimtitem aser iba temeket ajak nung ali, kechiba nai iba mapang nung itemji lepa magi? 27Ni na anema tai kecha meinyak, saka nai ni anema raraba agi nai ni aibelendaktsür. Kibuba, o bendangsangi tanü Israel nübur aser Ammon nunger tsüngda o bendangjang ma.” 28Saka Yefthai osangtem yokbaji Ammon chubai manga.

29Idangji Kibuba tanela Yeftha madaki aru, aser pai Gilead, Manase aser Gilead nung Mizpa ajanga ao. 30Aser Yefthai Kibuba dang atemzüka ashi, “Nai Ammon nunger kü ket nung atangji agütsüra, 31ajangla ni Ammon nunger madak takok ngur meyipa arudang ozü ki kishi nungi shiba kü den ajuruteptsü adokdir, Kibuba meyong asütsü, aser ni pa tarongba tenla asoshi agütsütsü.” 32Anungji Yefthai Ammon nunger den raratsü ao, aser Kibubai pa ket nung parnok agütsü. 33Aser pai Aroer nungi Minnith tashi yimti metsü, aser Abel Keramim tashi oa parnok jenti tepset. Yangji Ammon nungertemji Israel kübok ayu.

Yeftha Jala

34Kodang Yeftha pei kidangi Mizpai aru, ajiang par jala asüm bener tsüngsanga pa lenji adok. Par tanur laji dang liasü. La dak alaka pa jabaso mesüra jala mali asü. 35Kodang pai la angu, pai pei süoshi shisa aser ashi, “Aiatai kü jala, nai ni kanga ludaktsüogo aser timtemdaktsüogo, kechiaser ni Kibuba dang langka atemzükogo, koba ni meyipa agitsü makok.”

36Aser lai pa dang ashi, “Oba nai Kibuba dang ne bang lapoker süra ne bang nungi koma adok yamaji kü dang inyakangma, kechiyong Kibubai ne tsükchirtem Ammon nunger dak na asoshi mang yangtsüogo.” 37Aser lai tebu dang ashi, “Ni asoshi ya dang inyakdakjangma, oda ita ana kü kija tokjang angji ni tenemi oa nemzütsü aser ni kü medemertem den kü tasüngtet aiwa mang ayimtsü.”

38Idangji pai langzü, “Oang.” Aser pai la ita ana asoshi pila-a yok. Aser la aser lar medemertem tenemi oa la tasüngtet aiwa mang ayim. 39Ita anaji süir külen lai tebu dangi shilang, aser pai atemzükba ama la dang inyak, aser la tasüngtet aiür ka ama asü. Aser Israel nung ibai yimsü ka aküm, 40oda küm shia Israeltsürtemi Gilead nunger Yeftha jala asoshi mangyimba bilemteta anogo pezünü tenemleni oa liasü.

OBENDANGERTEM 12

Yeftha aser Efraim Nunger

1Idangji Efraim nungertem külemi sentep aser Zafon ajanga or Yeftha dang ashi, “Kechiba Ammon nunger den raratsü nai ayong ajanga or onokbo ne den aotsü maja? Onoki ne kolak manung ner ki rongtoktsütsü.”

2Aser Yefthai parnok dang ashi, “Ni aser kü nübur Ammon nunger den kanga anema liasü; aser ni nenok ajadang nenoki parnok ket nungi onok mekümzük. 3Aser kodang nenoki ni mekümzüktsü ta ni ajitet, ni kü taküm kü ket nung amer Ammon nunger anema ajanga ao, aser Kibubai parnok kü ket nung agütsü; ajangla kechiba tanü nenok kü den raratsü atu?” 4Idangji Yefthai pei nübur ajak aniten aser Efraim den rara; aser Gilead nisungtemi Efraim amak, kechiaser parnoki ashi, “Nenok Efraim nungi ajenertem, nenok Gilead nunger, Efraim aser Manase rongnung alirtem.” 5Aser Efraim nunger anema Gilead nungeri Yordan tzütendak agi. Aser kodang Efraim nungi ajener kari, ni süia odakjang, ta shidir, Gilead nungeri pa dang ashi, “Na Efraim nunger asü?” Kodang pai nunga ta shidir, 6parnoki pa dang ashi, Ajangla Shibboleth ta shiang, aser pai ashi Sibboleth; kechiyong pai ola shitak madoktet; idangji parnoki pa pua aruli aser Yordan tzütendak tepsetli asü. Aser iba mapang nung Efraim nunger meyi lir-ana tepset.

7Yefthai küm trok Israel o bendang. Ajiser Gilead nungba Yeftha asü, aser Gilead nung pei yimti nung arem.

Ibzan, Elon Aser Abdon

8Pa sülen Bethlehem nunger Ibzani-i Israel o bendang. 9Pa jabaso semer liasü; aser jala semer pai rabir den kibong kümdaktsü, aser par jabaso asoshi bendanglen nungi jala semer aniok. Aser pai küm tenet Israel o bendang. 10Ajiser Ibzan asü, aser Bethlehem nung pa arem.

11Pa sülen Zebulun nunger Eloni Israel o bendang; aser pai küm ter Israel o bendang. 12Ajiser Zebulun nunger Elon asü, aser Zebulun lima Aijalon nung arem.

13Pa sülen Pirathon nunger Hillel jabaso Abdoni Israel o bendang. 14Pa jabaso lir aser semchir tebur semer liasü, aser parnoki gado neter nung asang; aser pai küm ti Israel o bendang. 15Aser Pirathon nunger Hillel jabaso Abdon asü, aser Amalek nunger tenem lima Efraim linük nung Pirathon nung arem.

OBENDANGERTEM 13

Samson Asoba

1Tanaben Israel nungeri kechi Kibuba nükdang majung aji inyak; aser Kibubai parnok Filistia nunger ket nung küm lir agütsü.

2Dan kidong nungi Zora nunger ka tenüng agi Manoa liasü; aser tebutsü tapung liasü, tanur maso. 3Aser Kibuba tenyarji tetsürla dangi adok, aser ashi, “Ajiang, na tapung aser tanur masor; saka na mashisa alitsü aser jabaso ka asotsü.” 4Aji asü nung kümdangang, yi mesüra mejemtzü tejem, aser memerükba kecha techi. 5 Kechiyong angang, na mashisa alitsü aser jabaso ka asotsü. Pa kolak nung kusünok mataloktsü, kechiaser tasodang nungi tanurji Tsüngrem dang Nazirit ka alitsü; aser Filistia nunger ket nungi pai Israel kümzüktsü tenzüktsü.

6Idangji tetsür jagi arua pei kinungpu dang ashi, “Tsüngrem nisung ka kü dangi aru, aser pa tejak Tsüngrem tenyar mesüka, kanga tetsübutsü liasü; pa kolen nungiar ni pa dang masüngdang aser pai kü dang pa tenüng mashi; 7saka pai kü dang ashi, ajiang na mashisa akümtsü, aser jabaso ka asotsü; anungji yi mesüra mejemtzü tejem; aser memerükba kecha techi, kechiyong tanurji tasonü nungi pa tasünü tashi Tsüngrem dang Nazarit ka alitsü.”

8Idangji Manoai Kibuba dang mepishi, aser ashi, “Oh Kibuba ni ne dang sarasademer, nai yokba Tsüngrem nisungbaji onok dangi yokangma, aser tasotsü aliba tanur denji onoki kechi inyaktsüar onok dang sayuangma.”

9Tsüngremi Manoa ola anga aser Kibuba tenyarji tetsürla dangi la moapu nung mena alidang aru saka kinungpu Manoa la den mali asü. 10Aser tetsürlaji ilunga asüm aser la kinungpu dang ashi, “Ajiang, kenü kü dangi adokba nisung to kü dangi adoka lir.”

11Manoa arameso aser tebutsü sülen ao, aser nisung dang jagi arua pa dang ashi, “Iba tetsür dang jembiba nisungji na asü?” Aser pai ashi, “Nia”

12Manoai ashi, “Kodang ne o atalokdir, tanurba taküm yimya kechi asütsü, aser pai kechi inyaktsü?”

13 Kibuba tenyari Manoa dang ashi, “Ni tetsürla dang ashiba ajak lai kümdanga liang. 14Tsükmenatzü nungi adokba kecha lai machitsü, mesüra la nem yi mesüra mejemtzü tejemdaktsü, mesüra memerükba oset kecha machitsü; ni la dang melaba ajak la nem benshidakjang.”

15Manoai Kibuba tenyar dang ashi, “Yimlibilema onoki na sotnür, aser na asoshi nabong chanu ka renemtsüdi. 16Aser Kibuba tenyari Manoa dang ashi, nai ni sotaka, ni ne chiyungtsü machitsü; saka nai tarongba tenla ka renemra, idangji Kibuba nem agüjang.”

17Manoai Kibuba tenyar dang ashi, “Ne o atalokdang onoki ne dang akhümtsübu sayutsü asoshi, ne nüng kechi?”

18 Kibuba tenyari pa dang ashi, “Ya tesüngmangtsü ta meteta kechiba nai kü nüng asüngdanger?” 19Anungji Manoai nabong chanuji chiyungtsü tenla den agi, aser Kibuba, shibai tesüngmangtsü inyaker, pa nem aji lung manung tenla. 20Kodang tenladak nungi milakji anüngleni atu, Kibuba tenyarji Manoa aser tebutsü nati repranga alidang milak nung atu; aser parnok tejak ali nung rembang. 21Saka Kibuba tenyarji joko Manoa aser tebutsü dangi madok. Idangjiang Manoai pa Kibuba tenyar ta metet.

22Manoai tebutsü dang ashi, “Atangji asenbo asütsü, kechiaser asenoki Tsüngrem nguogo.”

23Saka tebutsüi pa dang ashi, “Kibubai asenok tepsettsü ka asü nungbo, pai tarongba tenla aser chiyungtsü tenla asen nungi magizükla, mesüra ya ajaki asenok dang mesayula, mesüra iba amai asenok nem tang memetetdaktsüla.”

24Aser tetsür jagi jabaso ka aso, aser pa tenüng Samson aja; aser tanurji ain, aser Kibubai pa moatsü. 25Aser Zora aser Eshtaol tsüngda nung Mahaneh-dan nung pa dak Kibuba tanelai ajongshitsü tenzük.

OBENDANGERTEM 14

Samson aser Timnatsür

1Samson Timnai alu, aser Timna nung pai Filistia nunger jala rongnung tetsür ka angu. 2Idangji pa atu, aser tebu o tetsü na dang ashi, “Ni Timna nung Filistia nunger jala rongnung tetsür ka nguogo; anungji tang kü kibutsü asütsü la anir arujang.”

3Saka tebu o tetsü nati pa dang ashi, “Memejeptokba Filistia nunger nungiang na kibutsü agitsüba, ner sosem jala rongnung mesüra asen nübur rongnung tetsür ka danga mali no?” Saka Samsoni tebu dang ashi, “La kü nem anir arujang; kechiaser ni la dak saklok.”

4Saka tebu aser tetsü nati aji Kibuba nungia ta memetet; kechiyong Filistia nunger anema pai mapang ka ajia liasü. Iba mapang nung Israel nunger Filistia bangdak kübok liasü.

5Idangji Samson, tebu aser tetsü den, Timnai alu, aser pa Timna tsükmenatzü lui aru; aser ajiang, molusongzü pungtu kati pa dak arüloktsü; 6aser Kibuba tanela tashi tulu pa madak aru; aser pai nabong chanu ka shisaba amai, molusongzüji shidang; aser pa ket nung kecha mali asü, saka pai kechi inyak aji tebu o tetsü na dang mashi.

7Pa alu aser tetsür denji jembi; aser Samsoni la dak saklok. 8Aser kenpiga lir, pai la agitsü meyip; aser pai molusongzü tasü mangji reprangtsü ai, aser ajiang, molusongzü temang nungji ninang metema, aser mojitzü liasü. 9Pai aji teka nung am, aser pai chiyunga ao; aser pa tebu aser tetsü dangi aru, aser parnok nem agütsü, aser parnoki achi. Saka pai molusongzü tasü mang nungi agizük ta parnok dang mashi.

10Samson tebu tetsürla dangi alu, aser Samsoni yangji benjong ka yanglu; kechiyong yamaji asangurtemi inyaka liasü. 11Aser kodang nisungtemi pa angu, parnoki pa den alitsü medemer semer anir aru.

Samson O-entepba

12Samsoni parnok dang ashi, “Tang ni nenok dang teratatsü ka asüngdangdi: benjong tenetnü tsüngda nungji nenoki kü dang aji kechiar shitetra, aser bushitetra, idangji ni nenok nem kümpa semoksü semer aser benjong semoksü semer agütsüdi. 13Saka nenoki aji kü dang meratetra, idangji nenoki kümpa semoksü semer aser benjong semoksü semer kü nem agütsütsü.” Aser parnoki pa dang ashi, “Onoki angadi, ne teratatsüji shiangjong,” 14aser pai parnok dang ashi:

“Tachisang nungi langka tachitsü adok, Tashi tait nungi langka tanang adok.”

Aser asemnü nunga parnoki teratatsüji kechiar meshitet.

15Pezünübuba nung parnoki Samson tebutsü dang ashi, “Teratatsüji kechiar nebuba mesüzükang, aji mesüra na aser nebuer ki onoki mi agi rongtoktsütsü. Onok sensak tendaktsütsü nai onok jatep asü?”

16Aser pa madang Samson kibutsüi ajeb, aser ashi, “Nai ni tesempa ang sempar, nai nibo memeimer; ozü yimer madang nai teratatsü ka agütsü, aser aji kechiar nai kü dang mashi.” Aser pai la dang ashi, “Ajiang, ni kübu o kütsü na danga mashi, aser ne dangbo shidi ma?” 17Aser parnok benjong matem tashi lai tenetnü ajeb; aser tenetnübuba pai la dang ashi, kechiaser lai pa kanga anung. Idangji lai pei yimer dang teratatsüji ashi. 18Tenetnüba nung ano anü maidangsa yimti nisungtemi pa dang ashi,

‘Ninang mojitzü dang kechi tanangba?

Molusongzü dang nungi kechi tashi taitba?’

Samsoni parnok dang ashi,

“Nenoki kü nashi lamen den aliji mangensa asübo,

nenoki kü teratettsüji mebushitetla.”

19Idangji Kibuba tanela tashi agi pa dangi aru, aser pai Ashkeloni lua par semer tepseta parnok süoshi rakzük aser aji teratettsü shiteter nemji agütsü. Aser pa mit kanga adoka tebuer kidangi shilang. 20Aser Samsoni tebutsüji pa medemer shibai pa mein, pa nem agütsü.

OBENDANGERTEM 15

Samsoni Filistia Nunger Alu Rongtsüba

1Kenpiga lir Wheat aluruwa mapang Samson nabong chanu ka bener tebutsü semdangi alu. Pai ashi, “Ni kübutsü taktangi aitsü.” Saka la tebui pa aitsü memela.

2Pai ashi, “Atangji nai la kanga sempar ta ni bilemer, anungji ni la ne medemer nem agütsüogo. Tenu la dang nungi tobur tajungba masü no? Anungji la ang agiang.”

3Samsoni parnok dang ashi, “Tanbo ni Filistia nunger dang inyakba atema kü dak atongtsü mali.” 4Anungji Samsoni oa shirong noklang asem apu, aser milenpung bena aru; aser pai teben o teben na alentep aser teben anana tsüngda nung milenpung kaka alenloktsü. 5Kodang pai milenpung nungji mi tsüklok, pai shirongtemji Filistia nunger lu tsük adoka alidak jagi odaktsü; aser tsükpong aser tsük adoka aliba aser oliv tsüki rongtoktsü. 6Idangji Filistia nungeri ashi, “Ya shibai inyak?” Aser parnoki ashi, “Timna nungba tanük Samson; kechiaser pai pa kibutsü agi aser la par medemer nem agüjadok.” Aser Filistia nungeri atu, aser la aser la tebu mi agi rongset.

7Samsoni parnok dang ashi, “Nenoki kü dang yamai inyaker süra, nia nenok dak mang mayang tashi manentsü.” 8Aser pai parnok telongpu aser tepi yiruja aika tepset. Idangji pai Etam lung jakmai lua idakji ali.

Samsoni Filistia Nunger Akokba

9Idangji Filistia nunger Yihuda nung tua anen aser tanendak yanglur Lehi amak. 10Anungji Yihuda nisungtemi asüngdang, “Kechiba onok anema nenok aru?” Parnoki langzü, “Onok Samson pua alentsü asoshi oda pai onok dang inyakba ama pa danga inyaktsü atu.”

11Idangji Yihuda nisung meyi asem Etam lung jakma jagi alu, aser Samson dang ashi, “Filistia nunger asenok madak yimsüsürtem ta nai memetet no? Ajangla ya nai onok dang kechi inyak? Pai parnok dang ashi, kü dang parnoki inyakba ama nia parnok dang inyak.”

12Parnoki pa dang ashi, “Filistia nunger ket nung onoki na agütsütsü asoshi na alentsü onok alu. Samsoni parnok dang ashi, nenok sasa ni metepsettsü ta azüngashiangma.” 13Parnoki pa dang ashi, “Masü, onoki na odang alentsü aser parnok ket nung agütsütsü; onoki na metepsettsü.” Anungji parnoki pa lisü tasen ana agi alen aser pa lung nungjagi bener atu.

14Kodang pa Lehi-i aru, Filistia nungeri pa den ajuruteptsü washia atu; aser Kibuba tanela tashi agi pa madaki aru, aser pa tepen nung aliba lisüji kümpok nung mi kaoba mesüka liasü, aser pa teben alenbaji yimsa-a oadok. 15Pai gado tekümret tajem ka angu, aser pa teka adoka aji ajepa aru, iba jagi pai nisung meyi ka tepset. 16Aser Samsoni ashi,

Gado ka tekümret agi, nangtep nangtepa;

Gado tekümret ka agi, nisung meyi ka ni tepset.

17Kodang pa jembiba anen, pai tekümretji pa ket nungi mereptokadok; aser iba li dangji Ramath-lehi aja.

18Aser pa kanga tzüra-a liasü, aser pai Kibuba dang aja aser ashi, “Ne tenzüker ket agi iba tekümzük tulu nai melaogo; aser ni tang tzüra agi asütsü no, aser memejeptoker ket nung tsüktsü no?” 19Aser Lehi nung aliba ali tarokdak Tsüngremi lapoka sangdang, aser iba nungi tzü apok; aser kodang ajem, pa tanela tanaben aru, aser pa asentenshi. Anungji iba tenüngji En-Hakor ta aja, tanü tashi Lehi nung lir. 20Aser Filistia nunger tendak pai küm metsü Israel o bendang.

OBENDANGERTEM 16

Samson Gaza Nung

1Aser Samson Gazai ao, aser angji pai nüktapangtatsür ka angu, aser pa la dangi ai. 2Aser Gaza nunger dang Samson aruogo, ta metetdaktsü; aser parnoki pa meketbang, aser aonung tepiyong süngkhüm nung mita ali, aser aonung tepiyong ajemajema ashi, “Anepdang mesangwa tashi asenoki ata-a lidi, ajiser asenoki pa tepsetdi.” 3Aser ayatrem tashi Samson mejanga ali, aser ayatrem nung pa arameso aser yimti süngkhüm kishi dak aser tongshi ana dak amet, aser itemji atsütet, tarütangtsü ajak, aser pa tapubang nung itemji apur Hebron jakdang aliba tenem kolaki bener atu.

Samson aser Delila

4Iba sülen Sorek lenten nung tetsür ka tenüng agi Delila pai meim. 5Aser Filistia nunger kiburtem la dangi aru aser la dang ashi, “Pa mesüzükang, aser pa tashi tulu kong lir, aser asenoki pa alentsü aser pa madak kibur asütsüsa, kechi tasa agi asenoki pa aputsü, aji reprangang; aser onok shiai ne nem taribi noklang terka ka agütsütsü.”

6Delilai Samson dang ashi, “Na tashi tulu kong ali, aser na koda alentettsü aser azükoka yutettsü, aji yimlibilema kü dang shiangma.”

7Samsoni la dang ashi, “Mekongi aliba lijak anem tenet agi parnoki ni alenra, idangjibo ni tashi meiti akümtsü, aser tangar nisung ama dang alitsü.”

8Idangji Filistia nunger kiburtemi la nem mekongi aliba lijak anem tenet bener arutsü, aser item jagi lai pa alen. 9Tang taktang telungba nung lai nisung mita atadaktsü. Aser lai pa dang ashi, “Samson, Filistia nunger na aputsü arur!” Saka milak nung angjang ka arongba mesüka lijak anemji pai tokdangadok. Anungji pa miim tashiji kong nungiar aji mungutet.

10Aser Delilai Samson dang ashi. “Ajiang, nai ni mezüngmeshiogo, aser kü dang yazüogo: yimlibilema na koda alentsüar, tang kü dang shiangma.” 11Aser pai la dang ashi, “Parnoki mamshidangba lisü taseni ni alenra, idangji ni tashi mait akümtsü aser tangar nisung ama dang alitsü.” 12Anungji Delilai lisü tasen bena arua item jagi pa alen. Aser taktang telung nung lai nisungtem miima yur, pa dang ashi, “Samson, Filistia nunger na aputsü arur!” Saka pai pa tepen nungi lisüji angsü angjang ka ama dang toktang.

13Aser Delilai Samson dang ashi, “Tang tashi nai ni mezüngmeshiogo, aser yazüogo. Na koda alentsüar kü dang shiangma.” Aser pai la dang ashi, “Kü kolak nung ku tejong tenet sü nung taksemra aser aji akanga sentaktepra, idangji ni tashi mait aser tangar nisung ama akümtsü.” 14Anungji pa mejanga alidang Delilai ku tejong tenetji sü nung taksem; aser itemji lai akanga sentaktep, aser pa dang ashi, “Samson, Filistia nunger na aputsü arur!” Saka mejangba nungi pa sak, saka takradong, sütakba aser alem atsür oadok.

Samsoni Pa Tashi Ashiba

15Aser lai pa dang ashi, “Ne mulungjang kü den mali nung nai koda, Ni na meimer ta shitet? Nai ni asemben mezüngmeshiogo, aser nai ne tashi tulu kong ali aji kü dang mashir.” 16Aser kodang lai pa anogo shia kanga anung, aser pa ajongshi, pa nela laksetadok. 17Aser pai la dang pa mulung ajak metetdaktsü, aser la dang ashi, “Kusünok kodanga kü kolak nung matalokdang; kechiyong kütsü nu menden nungi ni Tsüngrem asoshi Nazarit lir. Kü ku südokra, idangjibo, kü tashi-i ni toktsütsü, aser ni tashi meiti akümtsü, aser tangar nisung ama tashi meiti akümtsü.” 18Kodang Delilai la dang pa mulung ajak pai shiogo ta ajitet, lai Filistia nunger kiburtem tajai yoka ashi, “Tanbo atung, kechiyong pai kü dang pa mulung ajak shiogo.” Idangji Filistia nunger kiburtem la dangi atu, aser parnok ket nung senji bener la dangi atu. 19Aser lai pa la tepi manung mejangdaktsü, aser lai nisung ka aja, aser pa nem pa tekolak nung ku tejong tenetji südokdaktsü. Idangji lai pa kangshitsü tenzük, aser pa tashi oadok. 20Aser lai ashi, “Samson, Filistia nunger na aputsü arur!” Aser amua aoba nungi pa sak, aser ashi, “Ni akhi amato oadoktsü aser kü sasa sadema alitsü.” Saka Kibubai pa toktsüogo ta pai memetet. 21Aser Filistia nungeri pa pua arua, pa tenük aroktoktsü; aser Gazai pa anir alu, aser yongmen yinzü agi pa alen, aser tepuokdak pai tsük menüng. 22Saka ku südoker külen pa tekolak nung tanaben ku meyitsü tenzük.

Samson Asüba

23Tang Filistia nunger kiburtemi parnok tsüngrem Dagon nem tenla tulu agütsütsü aser pelateptsü tenzük, kechiaser parnoki ashi,

“Asen tsüngremi asen tsükchir Samson asen ket nung agütsüogo.”

24Kodang nisungtemi pa angu, parnoki pei tsüngrem tenüng sanga ashi, “Asen tsüngremi asen tsükchir asenok ket nung agütsüogo, shibai asen lima raksatsü aser asenoka aika tepset.” 25Kodang parnok mulungjang aka-asoa aküm, parnoki ashi, “Asenok pelateptsü asoshi Samson jaang”. Anungji parnoki tepuokdak nungi Samson aja, aser pai parnok asoshi asayadaktsü. Aser parnoki pa tongshi tsüngda nung noktakdaktsü, 26aser Samson pa teka nung amba tanur dangji ashi, “Ni metaloktsü asoshi ki tangeta aliba tongshiji kü nem mimdangdakjang.” 27Tang kiji tebur aser tetsür agi sünga liasü, aser Filistia nunger kibur ajak yangji liasü, aser kilem manung tebur aser tetsür meyirijang asem shi Samson asayaba repranga liasü.

28Idangji Samsoni Kibuba dang aja, aser ashi, “Oh Kibuba Tsüngrem ni ne dang mepishir, ni bilemtetangma aser tashi itdakjangma, ni ne dang mepishir, tanbai dang, Oh Tsüngrem, oda kü tenük ana asoshi ni Filistia nunger dak mang ayangtsüsa.” 29Aser Samsoni ki tangeta aliba tiyong tongshi ana dak amet, aser pai item dak metalok, ka pa tajichi agi, aser kaji tabelen agi sot. 30Aser Samsoni ashi, “Filistia nunger den ni südakjang.” Aser pa tashi ajak agi pai angema alu; aser kiji kiburtem madak aser yangji ia alir ajak madak lao. Anungji taküm alidang pai kwi tepset, iba dang nungi pa asüdang tepsetba timba liasü.

31Idangji pa adianu aser par kinunger ajak alu aser pa bener tua Zora aser Eshtaol tsüngda pa tebu Manoa leper nung arem. Pai küm metsü Israel o bendang.

OBENDANGERTEM 17

Mika Süngyanglu

1Efraim tenem lima nung nisung ka tenüng agi Mika liasü. 2Pai tetsü dang ashi, “Ne sen taribi noklang terka samaba atema nai atakatema jembiba kü narongi angashiogo. Ajiang iba senji kü den lir, kechiaser ni ibaji agi.”

Idangji tetsüi ashi, “Kü chir, Kibubai na moajangma.” 3Kodang pai sen noklang terkaji pa tetsü nem meyipa agütsü, lai ashi, “Ni iba sen jagi kü chir nem süngyanglu ka melutettsü asoshi Kibuba nem bendanga agütsür. Anungji ni aji ne nem meyipa agütsütsü.” 4Kodang pai senji tetsü nem meyipa agütsü, lai taribi sen noklang ana agiteta aji taribi atsünger nem agütsü, shibai temulutetba süngyanglu noksa ka yanglu. Aser itemji Mika kidang yutsü.

5Aser iba nisung Mika, tsüngrem ki ka liasü, pai putir temeshi sobutsü aser terafim yanglu, aser par chir ka bendanga agütsü, shiba pa putir aküm. 6 Item anogo nung Israel nung chuba mali asü; nisung shiai pei sünütsü dang asü.

7Iba mapang nungji Yihuda lima Bethlehem nung Levi nunger asangur ka liasü. 8Pai Yihuda lima Bethlehem yimtiji toktsür talidak ka bushia ao. Pa aodang Efraim tenem lima nung Mika kidangi aru. 9Mikai pa dang asüngdang, “Na kong nungi arur?” Pai langzü, “Ni Yihuda lima Bethlehem nung Levi nunger ka lir, aser ni talidak ka bushia senzür.”

10Mikai pa dang ashi, “Kü den liang, aser kübu ka amai aser kü putir ka amai kümang, aser ni ne nem küm ka nung taribi sen ter agütsütsü, aser sobutsü tabensa ka aser ne chiyungtsü agütsütsü.” Aser Levi nungbaji ai. 11Anungji Levi nungbaji nisungba denji alitsü mulungtet aser asangubaji par jabaso rongnung ka ama pa madang liasü. 12Aser Mikai Levi nungbaji meshiteta bendanga agütsü, aser asangur nisungji pa putir aküm, aser pa Mika kidang liasü. 13Idangji Mikai ashi, “Tangbo Kibubai ni azükarutsütsü ta ni metet, kechiaser kü putir asütsü Levi nunger ka lir.”

OBENDANGERTEM 18

Mika aser Dan Kidong

1Item anogo nung Israel nung chuba maliasü; aser item anogo nung Dan kini pa pei alitsü asoshi senmang ka bushia liasü; kechiyong iba anogo tashi Israel kin rongnung parnok senmang kecha parnok dangi marui liasü. 2Anungji Dan nungeri parnok kin yongsük ajonga nungi tasü tait nisung pungu, Zora nungi aser Eshtaol nungi, linük ladangtsü aser süjema senzütsü yok; aser parnoki parnok dang ashi, “Oang aser alimaji süjema senzüang.” Aser parnoki Efraim tenem lima, Mika kidangi aru, aser yangji anen. 3Parnok Mika kidang alidang, parnoki Levi nungba asangur olaji shitet; aser parnoki meyip aser pa dang ashi, “Shibai na yagi anir aru? Idaki na kechi inyaker Yangi ne mapa kechi?”

4Mikai pa dang kechi inyak, item ajak pai parnok dang shia liasü, aser pai ashi, “Pai ni aar ayu, aser ni pa putir lir.”

5Parnoki pa dang ashi, “Onoki ne dang mepishir, onok aoba ya takok angutsü mangutsü Tsüngrem nungi metetdakjangma.”

6Putir jagi parnok dang langzü, “Yimjung nung oang. Nenok aotsüba lenmangji Kibubai mulungba lir.”

7Idangji nisung punguji pila aser Laishi aru, aser yangji aliba nisungtem angu, koda parnok Sidon nunger mesüka ajem ajema aser kümzüka aliba angu; kechiyong yangji parnok dang tamajung inyaktsüsa tashi aliba shinga mali, aser parnok Sidon nunger nungi talang nung liasü, aser nisung shinga den kecha sentaktepa mali. 8Kodang parnok Zora aser Eshtaoli aru, parnok adianutemi parnok dang asüngdang, “Nenok osang kechi?” 9Parnoki ashi, “Aramesoang, parnok anema asenoki tudi: kechiyong onoki alimaji nguogo; aser ajiang, aji kanga junger: aser nenok ajem ajema alitsü no? Aotsü aser alimaji agitsü asoshi anüalema teli. 10Kodang nenok odir, tesüngjem nung aliba nübur alima kati arutsü, aser alimaji tulu; kechiaser Tsüngremi aji nenok nem agütsüogo; alima nung aliba kecha agi manüngtsüba alinük ka lir.”

11Zora aser Eshtaol nungi Dan nunger kinunger, nisung noklang trok rara sobutsü sobur ao. 12Parnok atu, aser Yihuda nung Kiriath-jearim nung anen, anungji tanü tashi iba dangji parnoki Mahaneh-dan ta ajar; ibai Kiriath-jearim sülen lir. 13Aser idak nungjagi, parnoki Efraim tenem lima ajanga ao, aser Mika kidangi aru.

14Idangji Laish lima ladangi aor nisung pungu jagi parnok adianutem dang ashi, “Item kidang putir temeshi sobutsü ka aser terafim, aser süngyanglu ka aser temulutetba noksa ka lir ta nenoki meteter ma? Anungji tang nenoki kechi inyaktsü bilemdangang.” 15Aser parnoki ilen nung jagi meyip, aser Levi nunger asangubar kidangi Mika alidaki aru, aser pa koma ali asüngdang. 16Aser nisung noklang trok shirnok Dan chirtem liasü; rara sobutsü sobur süngkhümi ailen noktak. 17Aser alima ladangi aoba nisung punguji atu, aser ilen jagi ait, aser süngyanglu, putir temeshi sobutsü, terafimji aser temulutetba noksa bena aru; putirji süngkhümi aiba lenmang nung rara sobutsü sobuba nisung noklang trok denji noktak.

18Kodang itemi Mika kidangi ai, aser süngyanglu, putir temeshi sobutsü, terafim aser temuluba noksa bena aru, putir jagi parnok dang ashi, “Nenok kechi inyaker?”

19Parnoki pa dang ashi, “Na ajem ajema liang, ne ket agi ne bang nembangang, aser onok den arung, aser na onok tebu ka aser putir ka sang. Na asoshi nisung ka kidang putir asütsü tajungba asü, mesüra Israel nung kin ka aser kibong madak putir asü tajungba masü no?” 20Aser putirji temulung pela-a liasü, aser putir temeshi sobutsü, terafim, aser süngyanglu aben aser nüburtem den ao. 21Anungji parnok meyip aser pila-a ao, aser tila tanur o kiset shiruru aser osettem parnok jakdang ayu.

22Kodang Mikar kidang nungi parnok apiga ao, Mikar ki anasa aliba nisungtem külemi sentep, aser Dan chirtemji menep. 23Aser parnoki Dan chirtem dang ayimten, aser parnoki pei tejak meyip, aser Mika dang ashi, “Telok yamai arutsüsa na kechi agi timatemer?”

24Pai ashi, “Nenoki ni yangluba tsüngremtem bener aor aser putir anir aor, aser nibo kechi anünga ali? Ajangla, kechiba nenoki kü dang, kechi agi na timatemer ta asüngdanger?”

25Dan nungeri pa dang ashi, “Mit aketer kari ne dak sotakra, na aser ne kibong taküm sama-a lir onok rongnung ne ola tadok. 26Idangji Dan nungeri parnok lenmangi ao; aser Mikai parnokji onsara tashi tait ta ajitet nung pai meyipa kidangi ao.”

27Idangji Mikai yanglua aliba aser pa putir anir Dan nungerji Laish nung süngjem süngjema aliba nisungtem dangi arua, parnok nok agi samatsü aser parnok yimti rongtoktsü. 28Iba yimti tekümzüker shinga mali asü, kechiaser aji Sidon nungi talangka pilar, aser parnokji shinga dena tesendaktep mali asü. Yimtiji Bethrehob anasa lenten ka nung liasü. Dan nungeri idakji yimti yanglur ali. 29Parnoki yimti tenüngji parnok tebu Dan shiba Israel nung aso, pa nüngten Dan ta aja, saka tamasabo yimti tenüngji Laish liasü. 30Yangji Dan nungeri parnok asoshi süngyangluji ayu, aser Israel tepuokdaki mai tashi, parnoki Gershom chir Yonathan, Mosa semchir pa aser par chirtem putir liasü.

31Anungji Shilo nung Tsüngrem ki kopiga liasü, papigaji Mikar süngyangluji parnoki ayu.

OBENDANGERTEM 19

Levi Nunger aser Pa Tezüngatsü

1Item anogotem nung kodang Israel nung chuba maliasü, Efraim tenem linük tatemlen oagi Levi nunger ka liasü. Pai Yihuda lima Bethlehem nungi tezüngatsü agi. 2Saka lai pa anema nüktapangta mapa inyak, aser Yihuda lima Bethlehem nung tebuer kidangi la oadok, aser lai idakji ita pezü liasü. 3Idangji la kinungpui la mesüzüka anir arutsü asoshi ao. Pa den pa kilir aser gado ana anir ao. Kodang pa tetsürla tebu kidangi aru, pai pa pelashishia agizük. 4Aser tetsürla tebui pa anendakja, pa den asemnü munga parnoki chia jema yangji ali.

5Pezünübuba anepdang yakta shishir aotsü renem, saka tetsürla tebui tanük dang ashi, “Amtsük teraka agi ne mulung tashi itdakjang ajiser ang nenok yoktsü.” 6Anungji parnok amen, aser tenaprong külemi chia ajem; aser tetsürla tebui nisungba dangji ashi, “Ni mepishir, hai-haura ka-a taonungbo odang liang, aser ne mulung pela-a liang.” 7Aser nisungbaji aotsü arameso; saka tokoi pa dang mepishi, aser yangji pa ano amung. 8Aser pungunübuba nung aotsü pa anepdang yakta arameso; aser tetsürla tebui ashi, “Ni ne dang mepishir, ne mulung tashi itdakjang, aser anü manga-a malu tashi ata-a liang.” Anungji parnoki külemi chia ajem.

9Saka kodang nisungba pa tezüngatsü aser kilirji aotsü apuso, pa toko, tetsürla tebui ashi, “Tang joko nikongdang atonger. Joko anü taor anungji taonungbo idaki dang anenang, aser ne mulung tiptema jangratemdakjang. Asüngnep yakta saker nenok pei kidangi oang.” 10Saka aonung ka ayiptsübaji memulungi nisungba jagi aramesoa Yebus, aji Yirusalem leni aru. Pa den pa tezüngatsü, kilir aser gado ana dena aru.

11Parnok Yebus anasa alidang anü talur liasü, anungji kilir jagi pei kibur dang ashi, “Arung asenoki Yebus nunger yimti nungji anendi aser taonung idakji yipdi.”

Gibea Nunger Temenen

12Pa kiburi langzü, “Masü shirnok Israel nunger masü, parnok aener yimti leni asenoki maotsü. Asenoki Gibea leni odi.” 13Ano pai pei kilir dang ashi, “Arung asenoki Gibea mesüra Rama atongtsü merangdi aser tenaji ka mesüra ka nung taonung anendi.” 14Anungji parnok pei lenmangi ao, aser parnok Benjamin linük Gibea anasa alidang anü alu. 15Aser parnoki Gibea nungji anentsü ai, aser yimti lenjem nung amen; saka shingaia parnok pei kidangi anendaktsütsü maniok.

16Aser ajiang, nikongtsütsü Efraim nunger tambur ka, shiba Gibea nung semloka alir tambur ka alu mapa nungi adokya liasü, (aser yangji alirtemji Benjamin nunger liasü). 17Pai pa tenük rangketa yok, aser yimti yimtong nung aen jajar nisungji angu; aser tambur jagi ashi, “Na koleni aor? aser na kolen nungi arur?”

18Pai pa dang ashi, “Onok Bethlehem Yihuda nungi Efraim tenem linük külen tsütsü ao ni ilen nung jagi lir, aser ni Bethlehem Yihudai ao aser tang ni kü kidangi aor; aser ni anioktsü nisung shinga mali.” 19Ozü gado asoshi monü aser chiyungtsü lir; aser ni asoshi, ne kilitsür aser ne tenzükertem den aliba asangur asoshia amtsük aser yi lir; kecha agia anünga mali.

20Tambur jagi ashi, “Ne den yimjung liang; na tenüngdaktsü ajak ni anebalutsü, yimtong nung dang tanen.” 21Anungji pai pa pei kidangi anir aru aser gado nem chiyungtsü agütsü; aser parnoki pei tetsüng shidok aser chia ajem.

22  Parnok mulung pelashishia alidang, ajiang, yimti sanger, samesa nisungtemi, kiji meketa lungbang, aser kishi nung akoshi; aser parnoki ki kibur tambusang dangji ashi, “Ner kidangi aitba nisungji shir-ar anir adokang; onoki parnok dak maksüa benshitsü.”

23Idangji ki kiburji parnok dangi tugua ashi, “Kü adianutem nenoki yamai mejungi tebenshima, kechiaser iba nisung ya kü aener lir; yamala maksütsüji pa dak teinyakma. 24Ajiang, yangi kü tasüngtet jala, aser pa tezüngatsü lir. Ni parnok tang nenok dangi anir adoktsüdi, aser nenoki parnok nenok sünütsü sang, saka iba nisung dakbo nenoki tamajung kecha teinyakma.”

25Saka nisungtemi pa dang manga; anungji nisungbajagi pa tezüngatsü atsüa aru, aser parnok dangi anir adok; aser parnoki anepdang tashi la dang mashi-i benshi: aser kodang sangwa mapang atong, parnoki la odaktsü. 26Idangji tetsürlai anepungi aru, aser la kibur alidak nisungbar kishizüngdang mesangwa tashi ontaka ali.

27Aser la kiburji anepdang arameso, aser kishiji lapok, aser pa lenmangi aotsü adok: aser ajiang, tetsür pa tezüngatsüji la teka tzüen nung yur kishi züngdang ontaka liasü. 28Aser pai la dang ashi, sakang, odi; saka ola maliasü, idangji pai la gado rongdong nung aben, aser nisungbaji arameso aser par kidangi ao. 29 Aser kodang pa par kidangi aru, pai nok ka bena aru, aser pa tezüngatsü dak ameta yadoker pai shipu abensa-a ter-anasü küma alangsa, aser Israel litsü ajakleni yok. 30Aji angur ajaki ashi, “Ijip lima nungi Israel adokba anogo nungi tanü tashi iba amai kodanga matalok aser ataloka maru; ya indang bilemdangang, lemtepang, aser jembiang.”

OBENDANGERTEM 20

Israeli Rara Asoshi Renemba

1Idangji Israel chir ajak adok, aser Dan nungi Beersheba tashi, Gilead lima dena, Mizpa nung Kibuba dangi nisung ka amadang telok atenshi. 2Aser Israel kin nübur ajak madak tongtipurtem Tsüngrem nübur atenshidak parnok sasa aden, nok amer meyirijang noklang pezü. 3Tang Benjamin nungeri Israel nübur Mizpa tongogo ta angashi. Aser Israel nungeri ashi, “Iba tamajung mapa ya koma atalok onok dang shiangjong?”

4Aser Levi nungba, tetsürla tepsetsang kinungpui ashi, “Benjamin meyong Gibeai ni aru, aser ni aser kü züngatsü anentsü aru. 5Aser Gibea nungeri ni anema apuso, aser aonung ni meketa kiji lungbang; parnoki ni tepsettsü aru, aser parnoki kü züngatsü dak tamajung inyak, aser la süogo. 6Aser ni kü züngatsü bena aru aser anüka alangsa, aser Israel senmang linük ajaki la yok; kechiyong parnoki Israel nung tesempatsü aser jabujari benshiogo. 7Nenok Israel ajak yangi adenshia lir, anungji nenok rongnung oji lemtepang aser tang telemtetba ka shiang.”

8Aser nisung ajaki nisung ka amai aramesoa ashi, “Asenok kata pei süki bushia maotsü, mesüra asenok kata pei kidangi meyipa maotsü. 9Saka tang Gibea dang asenoki ya inyaktsü. An toktangba ajanga koma sayudir, asenoki yamaji atutsü. 10Israel kin ajak nungi noklang nungi ter, meyirijang nungi noklang ka, aser meyirijang ter shia nungi meyirijang ka temerangertem asoshi chiyungtsü abentsü asenoki shimtetdi. Kodang temerangertem Benjamin nunger Gibea tongdir, parnoki Israel dak jabujari inyakba yari parnok dak inyaktsü.” 11Anungji Israel tebur ajak nisung ka ama kümer, yimti anema sentep. 12Israel kidongi Benjamin dangi osang bener yoka ashi, “Nenoki inyakba tetsübutsü temenen ya kechi? 13Tang Gibea nunger samesa nisungtemji onok nem agüjang, aser onoki parnokji tepsettsü, aser Israel nungi temenen agientsü.” Saka Benjamin nungeri parnok adianu Israel olaji manga. 14Aser Benjamin nunger Gibea yimtitem nungi, Israel anema tongbangi aotsü külemi aru. 15Aser iba anogo nung yimtitem nungi Benjamin chirtem nok amer meyirijang metsürtrok liasü, aji Gibea alir teshimtet noklang tenetbo maden. 16Item ajak rongnung tabelen amer teshimtet nisung noklang tenet liasü; nisung shiai kujang kata mezüi lung yoktsü koka liasü. 17Israel nisungtem Benjamin medeni, nok amer meyirijang noklang pezü liasü; item ajak raraba nisung liasü.

18Israel nisungtem arameso aser Betheli atu, aser Tsüngrem dang asüngdang, “Benjamin nunger den raratsü onok koba tama atutsü?” Aser Kibubai ashi, “Yihuda tama atutsü.”

19Tasüngnepji Israel nüburtem anepdang yakta aramesoa Gibea anasa parnok tanendak yanglu. 20Parnoki Benjamin anema raratsü asoshi Gibea nung tongbang sendanga noktak. 21Saka Benjamin nungertem Gibea nungi adoka panüji tongbang nung Israel temerangertem meyi metsür-ana tepset. 22Idangji Israel nisungtemi tashi itshia aser ajungshitepa mezüngnü noktakdak tesem nung tongbang noktak. 23Israel nüburtemi Kibuba madangi atu, aser nikongdang tashi ajeb, aser parnoki Kibuba dang asüngdang, “Onoki ano ozü adianu Benjamin nunger anema tongbang raratsü atutsü asü?” Kibubai langzü, “Parnok anema tuang.”

24Anungji Israel nüburtem Benjamin nunger anema tananübuba-a aru. 25Aser panüji Benjamin parnok anema Gibea nungi adoka nok amer Israel nisung meyi ter-ti tepset.

26Idangji Israel nübur ajonga Kibuba dangi Betheli atu aser parnoki amen aser ajeb. Parnoki panüji nikongdang tashi lumi, aser Kibuba dang tarongba tenla aser yimjung tenla agütsü. 27Aser Israel nüburtemi Kibuba dang asüngdang, kechiaser item anogo nungji tezüngzüktepba Tsüngremer ozüng süngdenji idakji liasü. 28Aser Aron chir Eleazar jabaso Finehasi putir mapa inyaka liasü. Anungji parnoki asüngdang, “Ano onoki ozü adianu Benjamin anema raratsü asü masü?” Kibubai langzü, “Tuang, kechiaser asüngbo ni parnokji nenok ket nung agütsütsü.”

29Anungji Israeli Gibea meketa arü mendanga ata. 30Aser Israel nungeri tasemnübuba Benjamin nunger anema atu, aser tanga mapang amasa Gibea anema tongbang sendanga noktak. 31Aser Benjamin nungeri parnok anema ao, aser yimti nungi pakteta adoka liasü, aser tanga mapang ama parnoki lentongbang nung, kabo Betheli atulen, aser ka Gibea aolen moapu nung, Israel nisung semer shi dak aleptsü aser tepsettsü tenzük.

32Benjamin nungeri ashi, “Mezüng amatosa, parnok asenok madang laodar.” Saka Israel chirtemi ashi, “Asenok jena odi aser yimti nungi parnok pakteta lentongbangi arudaktsüdi.” 33Aser Israel nunger ajak parnok alidak nungi arameso aser parnok sasa Baal-tamar nung sendanga noktak aser Israel nunger arü mena alirtem parnok talidak nungi, oda Gibea nungi adok.

34Aser Gibea anema Israel ajak nungi teshimtet meyirijang ter aru, aser tongbangji kanga sashia aküm; saka Benjamin nungeri kopi meli-i parnok anema lendong adoktsü memeteti liasü. 35Kibubai Israel nem Benjamin kokdaktsü, aser Israel nungeri panüji Benjamin nunger meyirijang metsürpungu ser noklang ka samatsü; item ajaki nok amer dang liasü.

Israeli Takok Anguba

36Anungji parnoki makok ta Benjamin nungeri metet; Israel nungeri Benjamin nem jenjang agütsü, kechiyong Gibea anema arü mena toktsür dak parnoki tamang aka. 37Aser atsüka alirtemi yakta Gibea senbang; aser arü mena alirtem adoka, yimti ajakji nok agi lepreptsü. 38Aser Israel nunger o atsüka alir tsüngda nung temaitsü jembitepbaji, parnoki yimti nungi mokozü tulu lunga yoktsüba liasü. 39Israel nungeri tongbangi ia noktak, aser Benjamini Israel nunger koka nisung semer shi tepsettsü tenzük; kechiyong parnoki ashi, “Atangji mezüng tongbang amato parnok asenok madang laodar.” 40Saka kodang yimti nungi mokozü mepet ama atu, Benjamin nungeri meyipa reprang aser yimti ajak nungi mokozü anüngi atubaji parnoki angu. 41Idangji Israel nungeri meyip, aser Benjamin nunger aoksa-a adok; kechiyong parnok madak lendong agi atonger ta ajitet. 42Idangji Israel nunger madang terongdong shir lisem lima tsütsüleni ao: saka tongbangi parnok menepadok, aser shirnok yimti nungi adok parnoki tetsüngda nung parnok samatsü. 43Parnoki Benjamin nungerji lungbang, aser mela mela-a parnok aria oa Gibea anüdoklen tashi aria ao. 44Aser Benjamin nunger tasü tait nisung meyi ter-ti lao. 45Parnoki meyiper lisem lima tsütsüi Rimmon lung bushia ajen, saka Israeli parnok meyi pungubo lenmang nung tepset. 46Iba anogo nungji Benjamin nunger nok amer tasü tait temeranger ajak agi meyi metsür-pungu tepset.

47Saka nisung noklang trok lisem lima tsütsü Rimmon lung bushia ajen, aser parnok idakji ita pezü ali. 48Israel nüburtemi Benjamin nunger anema meyip, aser parnoki ajuruba ajak, oda nisung aser shiruru ajak nok agi tepset; aser parnoki ajuruba yimti ajak mi agi rongtoktsü.

OBENDANGERTEM 21

Benjamin asoshi Kibutsü

1Tang Israel nungeri Mizpa nung, asenok shinga pei jala Benjamin nem kinungtsü asütsü magütsütsüla ta azüngashia liasü. 2Aser nüburji Betheli aru aser yangji Tsüngrem madang nikongdang tashi amen, aser parnok ola adoka kanga ajeb. 3Parnoki ashi, “Oh Kibuba Israel Tsüngrem, Israel nung tanü kidong ka agi mabensai ya kechiba Israel dak ataloker?”

4Tasüngji nüburtem yakta arameso, aser yangji tenladak yanglua, tarongba tenla aser yimjung tenla agütsü. 5Aser Israel nüburtemi ashi, “Israel kin telok Kibuba sentepdagi matuba shiba lir?” Kechiaser Kibuba dangi Mizpa nung sentepdaki shiba matulir ibajibo atangji südaktsütsü ta parnoki azüngashir liasü. 6Aser Israel chirtemi parnok adianu Benjamin asoshi kanga sasa-a bilem aser ashi, “Tanü Israel nungi kidong ka leptokogo.” 7Parnok anünga alir atema kinungtsü asoshi asenoki kechi inyaktsü, kechiaser asen jalatem kinungtsü atema magütsütsü ta Kibuba tenüng atemer asenoki azüngashiogo. 8Aser parnoki ashi, “Israel kin rongnung Kibuba dangi Mizpai matuba ka ali asü?” Aser ajiang, Yabesh-gilead nungi tanendak telok sentepdaki shinga maru. 9Kechiaser kodang parnoki nisungtemji züngdang, Yeshesh-gilead nungi shinga maru ta parnoki angu. 10Anungji teloki ajagi tasü taittiba nisung meyirijang terana yok, aser parnok dang mela-a ashi, “Oang aser Yebesh-gilead alirtem nok agi tetsür aser tilatem dena lepsetang. 11Aser nenoki ya inyaktsüla; nenoki tebur shia aser tebur den medemdangba tetsür shia meshimeshia samajang.” 12Aser parnoki Yabeshi-gilead alir rongnung tebur den memedemdangba tasüngtet aiür noklang pezü angu: aser Kanan nung aliba Shilo tanendaki parnoki itemji anir aru.

13Aser Rimmon lung nung aliba Benjamin chirtem dangi mungdang ajongai osang yok, aser parnok dang yimjung sangoktsü. 14Iba mapang nung Benjamin meyipa aru; aser parnoki Yabesh-gilead tsürtem shir taküm kümzük, parnok nem agütsü; aji saka parnok asoshi parnok meperi. 15Aser nisungtemi Benjamin asoshi sasa-a bilem, kechiaser Israel kin rongnung Kibubai tapok ka padaktsü. 16Tezüngzüktepba telok tamburtemi ashi, “Benjamin nungi tetsür samatsü nungji, anünga alirtem asoshi kibutsü atema koma asütsü?” 17Parnoki ashi, “Israel nungi kidong ka maidoktsü asoshi parnok asoshi, Benjamin nungi jentetba senmang kabo alitsüla. 18Aji saka asenoki asen jalatem nungi kibutsü parnok nem magütsütsü; kechiyong Israel chirtemi azüngashia ashi, Benjamin nem shibai kibutsü agütsüdir, pa atakatem sang.”

19Saka parnoki ashi, “Shilo nung küm shia Kibubar benjong akar,” Shiloji Bethel anüdoklentip aser Bethel nungi Shekemi atulen anüdoklen tsütsü aser Lebona anüolentip tsütsü lir. 20Parnoki Benjamin chirtem dang mela-a ashi, “Oang aser tsükmenatzü lu nung mita liang; 21aser, ajiang, Shilo jalatem tsüngsangdaki tsüngsanga adokra, idangji nenok tsükmenatzü lu nungi adokang, aser nenok nisung shiai Shilo jalatem pei kinungtsü asütsü puang, aser Benjamin limai oang. 22Kodang parnok tsürabur aser adianutemi onok dangi arua o adokdir, onoki parnok dang ashitsü, Parnok dang tai tokangma, kechiaser rara nung nisungtemi pei kibutsü asütsü agiba ama parnoki aji inyakogo. Nenoki parnok nem kibutsü asütsü parnok agütsü asübo, nenoki azüngashibaji raksa-a nenoki temenen menala.”

23Benjamin chirtemi yamaji inyak, aser parnok yongsük yari, shirnoki tsüngsang aser shirnok parnoki bener oa kibutsü asütsü parnok agi: aser parnok ao aser parnok senmang bushia shilang, aser yimtitem yanglu, aser yangji ali. 24Aser Israel chirtemi iba mapang idak nungjagi pila-a ao, nisung shia pei kidong aser pei kinunger dangi, aser parnok nisung shia pei senmang bushia ao. 25Item anogo nung Israel nung chuba mali asü: nisung shiai pei sünütsü dang asü.