LIPOK

LIPOK

    Okila

Lipok tetezü “Tetenzükdak.” Anüng-ali yangluba, meimchir jakzükba, aser Tsüngremi meimchir den koma lia aru, item indang iba kaket nung angur. Lipok kaket ya tongtibang shilem ana küma lemsatsü akok:

Tapu 1 – 11 anüng-ali yangluba aser meimchir otsü. Adam aser Eva, Kain aser Abel, Noa aser tzümetsüng, Babel lungki, item indang iba shilem nung angutsü.

Tapu 12-50 Israel nunger tetsü-teboutem otsü. Mezüngbubaji Abraham, shiba tamang aser Tsüngrem dang tashiangaba atema nüngtugu aküm. Iba sülen par chir Isak, aser semchir Yakob. Yakober chir terana shirnok dang Israel kin ta aja aser parnok kanga nüngtugu aküm.

Tongtibangsa Yakober chirtem rongnung Yosef otsü indang, Yakob aser par jabasotem, aser parnok kibongtem ajak Ijip lima aruba indang, tatalokbatem idaki angutsü. Iba kaket nüng meimchir indang otsü ashibaji Tsüngremi tamasa aser mezüngbuba inyakba mapa lir. Tsüngremi anüng-ali yangluba otsü nungi tenzüker, ano Tsüngremi meimchir asoshi anebalutsü tenangzükba agi tempanga angutsü. Kaket ajonga nung Tsüngremer mapaji kanga tongtipangsa angur; oda aibelena inyakertem anema shibai obendangba aser temerenshi agütsür, pei nüburtem anir aser parnok otsü yanglutsütsü yarir. Iba tejen kaket ya nüburtem tamang aser ibaji teti akanga yuttettsü yariba indang otsü ka lir.

    Keta Alibatem

Anȕng-ali aser Meimchir Yangluba 1:1-2:25

Tsüngremi Yanglubatem Indang 1:1-25

Tsȕngremi Meimchir Yangluba 1:26-2:7

Eden Tsüki 2:8-25

Temenen aser Timtem Tenzȕkba 3:1-24

Meimchir Temenen Nung Tsükba 3:1-13

Tsüngremi Obendangba Agütsüba 3:14-21

Adam aser Tebutsü Atsüki Nungi Aridokba 3:22-24

Adam Nungi Noa Tashi 4:1-5:32

Kain aser Abel 4:1-16

Kain Dak Jakzȕkbatem 4:17-24

Set aser Enos 4:25-26

Adam Dak Jakzȕkbatem 5:1-32

Noa aser Tzȕmetsȕng 6:1-10:32

Meimchiri Tamajung Inyakba 6:1-8

Noa 6:9-22

Tzümetsüng 7:1-24

Tzümetsüng Anenba 8:1-19

Noai Tarongba Tenla Agütsȕba 8:20-22

Tsüngremi Noa Den Tezüngzüktepba Yangluba 9:1-17

Noa aser Par Chirtem 9:18-28

Noa Chirtem Nungi Jakzȕkbatem 10:1

Yafet Dak Jakzȕkertem 10:2-5

Ham Dak Jakzȕkertem 10:6-20

Shem Dak Jakzȕkertem 10:21-32

Babel Lungki 11:1-9

Babel Lungki 11:1-4

Meimchirtem Oshi Lemsatsȕba 11:5-9

Shem Nungi Abraham Tashi 11:10-32

Shem Nungi Abram Tashi 11:10-26

Tera Dak Jakzȕkertem 11:27-32

Tebuditem: Abrham, Isak aser Yakob 12:1-35:29

Tsüngremi Abram Ajaba 12:1-9

Abram Ijip Lima Nung 12:10-20

Abram Ijip Nungi Adokba 13:1-4

Abram aser Lot Pilaba 13:5-18

Abrami Lot Kümzükba 14:1-16

Melkizedeki Abram Moatsüba 14:17-24

Abram Den Tsüngrem Tezüngzüktepba 15:1-21

Hagar aser Ishmael 16:1-16

Mejepdokbaji Tezüngzüktepba Temaitsü 17:1-14

Sarai Tenüng Melenba 17:15-27

Tesemdanger Nisung Asem 18:1-8

Abraham dang Jabaso Ka Agütsütsü Nangzükba 18:9-15

Tsüngremi Abraham nungi Kecha Miima Mayu 18:16-21

Abrahami Sodom Atema Mepishiba 18:22-33

Sodom Temenen 19:1-11

Loti Sodom Toktsüba 19:12-22

Sodom Aser Gomora Samatsüba 19:23-29

Moab Aser Amon Nunger Jakzükdak 19:30-37

Abraham Aser Abimelek 20:1-18

Isak Asoba 21:1-8

Hagar aser Ishmael Pila-a Yok 21:9-21

Abraham o Abimelek na Tsȕngda Tenangzȕktepba 21:22-34

Abraham Tamang Tentangba 22:1-12

Isak Melen San Tenla Agütsü 22:13-19

Nahor Dak Jakzükbatem 22:20-24

Sara Asüba 23:1-20

Abrahami Pei Chir Isak Asoshi Kibutsü Tebushi Yokba 24:1-9

Abraham Kiliri Tsüngrem Dang Sarasademba 24:10-67

Keturai Asoba Abraham Semchirtem 25:1-6

Abraham Asüba aser Aremba 25:7-11

Ishmael Semchirtem 25:12-18

Esau aser Yakob Asoba 25:19-26

Esaui Tambu Senmang Ayokba 25:27-34

Isak Gerar Nung Aliba 26:1-25

Isak aser Abimelek Yimjong Yangluba 26:26-33

Esaui Bendangtsür Agiba 26:34-35

Isaki Yakob Moatsüba 27:1-29

Esaui Isak Dang Temoatsü Meshiba 27:30-45

Yakob Laban Dangi Aoba 27:46-28:5

Esaui Kinungtsü Tasen Agiba 28:6-22

Yakob Laban-er Kidangi Aoba 29:1-14

Yakobi Lea aser Racel Atema Laban Tenzükba 29:15-30

Yakob Nem Sotsüba Tanurtem 29:31-30:24

Yakob Pei Limai Aotsϋ Laban Dang Mepishiba 30:25-42

Yakobi Laban Nungi Ajenba 31:1-20

Labani Yakob Aria Aoba 31:21-42

Laban o Yakob Na O Zϋngtepba 31:43-55

Yakobi Esau Ajurutsü Renemba 32:1-21

Yakobi Tsüngrem Tenyar Den Melangtepba 32:22-32

Yakobi Esau Ajuruba 33:1-20

Shekemi Dina Raksatsüba 34:1-31

Bethel Nung Tsüngremi Yakob Moatsüba 35:1-21

Yakob Chirtem 35:22-26

Isak Asüba 35:27-28

Esau Dak Jakzȕkbatem 36:1-43

Esau Dak Jakzȕkbatem (1 Pu. 1:34-37) 36:1-19

Seir Semchirtem (1 Pu. 1:38-41) 36:20-29

Edom Chubatem (1 Pu. 1:43-54) 36:31-43

Yosef aser Pa Adianutem 37:1-45:28

Yosef aser Pa Adianutem 37:1-11

Yosef Ayokba aser Ijepi Bener Aoba 37:12-36

Yihuda aser Tamar 38:1-30

Yosef aser Potifar Kinungtsü 39:1-6

Yosef Aso-ajen aser Tobur Tajung Liasü 39:7-23

Yosefi Tepuokertem Pungmang Ratettsüba 40:1-23

Yosefi Farao Pungmang Ratettsüba 41:1-36

Ijip Rongsen Madak Yosef Kibur Akümba 41:37-57

Yosef Tedi Nungertem Ijipi Tsük Aneti Aoba 42:1-24

Yosef tedi Nunger Kanani Meyipa Aoba 42:25-38

Yosef Tedi Nunger Benjamin Den Ijipi Aruba 43:1-34

Temadokba Taribi Marok 44:1-17

Yihudai Bebjamin Atema Mepishiba 44:18-34

Yosefi Adianutem Dang Pa Indang Ashiba 45:1-28

Israel Nunger Ijip Lima Nung 46:1-50:26

Yakober Kibong Ijipi Aluba 46:1-27

Ijip nung Yakober Kibong 46:28-47:12

Ijip nung Ayawara 47:13-26

Yakob Temepishiba 47:27-31

Yakobi Efraim aser Manase Moatsüba 48:1-22

Yakob Tatembang O 49:1-28

Yakob Asüba 49:29-50:14

Yosefi Pa Adianu Anebalutsü Nangzükba 50:15-21

Yosef Asüba 50:22-26

LIPOK 1

Tsüngremi Yanglubatem Indang

1Tetenzük nung Tsüngremi anüng aser alima poktetdaktsü. 2Alimaji kecha mekümtet aser tazüngla liasü. Ammang tzüyim manung liasü aser Tsüngrem tanela tzüma nung liasü. 3 Aser Tsüngremi ashi, “Tesangwa adokang” aser tesangwa adok. 4Tsüngremi tesangwaji junger ta ajitet aser pai tesangwaji ammang nungi sadang. 5Tsüngremi tesangwa dang “Anogo” aser ammang dang “Aonung” ta aja. Aonung aser anepdang naji anogo mezüngbuba liasü.

6  Tsüngremi ashi, “Tzü nungi tzü sadangtsüsa tzüji nungtenang” aser yamaji liasü. 7Anungji Tsüngremi tzü temalen aser tzü telunglen ta sadanga yanglu aser yamaji liasü. 8Tsüngremi iba dangji “Anüng” ta aja. Aonung aser anepdang naji anogo tanabuba liasü.

9Tsüngremi ashi, “Anüng kübok aliba tzü ajak tesem kati nungtenang, aser ali takong adokang,” aser yamaji liasü. 10Tsüngremi ali takong dang “Alima” aser tzü nungtenba dang “Tzüyim” ta aja. Aser Tsüngremi aji junger ta ajitet. 11Tsüngremi ashi, “Alimai rem lanu tapu ajak, metsüjang atangba süngdonglidong tapu ajak, aser tejang atangba süngdong tapu ajak adokdakjang.” Aser yamaji liasü. 12Ali jagi rem o metsü tapu shia atangba süngolio aser tejang atangba süngdong tapu ajak adokdaktsü aser Tsüngremi aji junger ta ajitet. 13Aonung aser anepdang naji anogo tasembuba liasü.

14Tsüngremi ashi, “Anüngdang nungi aonung lemdangtsü asoshi anüng nung tesangwatem lidakjang aser itemji temaitsü asoshi, mapang, anogotem aser kümtem aser tsüngkhüm mongpu asoshi sang; 15Parnoki anüng nung tesangwa ayaba jagi alima nung tesangwa agüjang.” Aser yamaji liasü. 16Aser Tsüngremi tesangwa tulu ana yanglu; anüngdang asoshi anü, aonung asoshi ita; pai ano petinutema yanglu. 17Alima sangwadaktsütsü atema pai tesangwaji anüng nung yutsü, 18anüngdang aser aonung madak yimsü südaktsütsü, ammang nungi tesangwaji lemdangtsü asoshi liasü, aser Tsüngremi aji junger ta ajitet. 19Aonung aser anepdang naji anogo pezübuba liasü.

20Tsüngremi ashi, “Tzüji taküm shiruru aika agi süngdakjang, aser ozütem ali temalen anüng tom nung yimzüdakjang.” 21Tsüngremi tzüyim shiruru tulutem, tzü nung arakzüba taküm shiruru ajak, aser ozü tapu ajak yanglu. Aser Tsüngremi aji junger ta ajitet. 22Pai item ajakji moaja ashi, “Tejang rena tangang aser tzüyim tzüji süngdakjang aser alima nung ozütem rendakjang.” 23Aonung aser anepdang naji anogo pungububa liasü.

24Tsüngremi ashi, “Alima nung shiruru tapu ajak, kiset shiruru arem shiruru tulu aser tila ajak adokdakjang” aser yamaji liasü. 25Tsüngremi alima nung shiruru tapu ajak yanglu, aser Pai aji junger ta ajitet.

Tsüngremi Meimchir Yangluba

26  Idangji Tsüngremi ashi, “Tang asenoki asen ama asen mesükba nung meimchir yangludi; aser tzüyim ango madak, anüng ozütem aser shiruru tapu ajak; kiset aser arem shiruru tulu tila ajak madak parnok ketdangser kümdaktsüdi.” 27 Anungji Tsüngremi nisung pa mesükba nung tebur aser tetsür yanglu. 28Tsüngremi parnokji moatsü aser ashi, “Soyapokya-ang aser jenti rena alimaji süngdakjang aser aji azüokang. Tzüyim ango madak, anüng ozütem aser alima nung aliba kechisarena madak ketdang sang. 29Aser Tsüngremi ashi, alima nung aliba tejang atangba, süngo-lio ajak aser süngjang atangba süngdonglidong ajak ni nenok nem agütsür; nenok asoshi itemji chiyungtsü alitsü. 30Aser alima nung aliba shiruru ajak nem aser anüng ozütem ajak, ali nung ayazüba ajak nem ni süngo-lio tajem chiyungtsü asoshi agütsür aser yamaji liasü.” 31Tsüngremi pai yangluba ajak angu aser ajiang aji kanga tajung liasü. Aser aonung aser anepdang naji anogo trokbuba liasü.

LIPOK 2

1Yamaji anüng-ali aser yangji aliba ajakji renem. 2Tenetnübuba nung Tsüngremi pai yangluba mapa atem aser pai yangluba mapa ajak nungi pai mungzük. 3Aser Tsüngremi anogo tenetnübubaji moaja meshitet, kechiaser iba anogo nung pai yangluba mapa ajak nungi anisüngzüka pai mungzük. 4Iba ya Tsüngremi anüng aser alima yangluba otsü, koba anogo nung Tsüngremi alima aser anüng poktetdaktsü.

Kodang Kibubai anüng-ali yanglu, 5alima nung süngdonglidong maliasü, aser süngolio ano memeyi, kechiaser Kibubai alima nung ano tzünglu marudaktsü aser alijak züsentsü meimchir kata maliasü, 6saka tzüsü alima nungi tua alima nung tzünglu arudaktsü.

7  Idangji Kibuba Tsüngremi ali nungi ajongli bena aru aser iba jagi nisung yanglu, aser pa teni nung taküm tangula apuoktsü aser nisungji akümlir ka aküm.

Eden Tsüki

8 Kibuba Tsüngremi anüdoklen atsüki ka Eden nung yanglu, aser pai yangluba nisungji idakji yutsü. 9 Pai idakji tenük asoshi tobur tajung aser tachitsü süngjang atangba süngdongtem ali nungi meidaktsü. Atsüki tiyong nung taküm süngdong aser tajung o tamajung metetba süngdonga meidaktsü. 10Ayong ka atsüki nung tzü agüja ayimtsü asoshi Eden nungi adokdaktsü; idak nungjagi aji lemsa-a ayong pezü aküm. 11Mezüngbuba ayong tenüngji Pishon, iba yagi hon aliba Habila lima ajak meketa ayimer. 12Hon temeja teronem menemba aser senti lung iba lima nung lir. 13Tanabuba ayong tenüng Gihon; yagi Kush lima ajak meketa ayimer. 14Tasembuba ayongji Tigris, Asiria anüdoklen ayimer, aser pezübuba ayong tenüng Eufrata.

15 Kibuba Tsüngremi nisungji anir arua Eden atsüki inyakdaktsütsü aser anüktsü yutsü. 16Kibuba Tsüngremi nisung nem ozüng agüja ashi, “Atsüki nung atangba süngjang ajak nai achitsü akok, 17saka tajung o tamajung metetba süngdong nungi nai machitsüla; kechiaser koba anogo nung nai aji chidir na asütsü.”

18Aser Kibuba Tsüngremi ashi, “Nisungji kija alitsü majung; ni pa asoshi tetemsü teyarir ka yangludi.” 19Aser Kibuba Tsüngremi ali agi shiruru ajak aser anüng ozü ajak yanglur nisung jagi kechi tenüngsa jadir ta nisung dangi anir aru; aser nisung jagi shiruru shia dang kechi aja, aji parnok tenüng aküm. 20Aser nisung jagi shiruru ajak nem aser anüng ozü ajak nem tenüng agütsü, saka nisung asoshi tetemsü teyarir ka mangu.

21Idangji Kibuba Tsüngremi nisungji sümanga mejangdaktsü; aser pa tesaret ka agiteta aji shi agi mejembangtsü. 22Tesaret koba nisung nungi agitet, iba jagi pai tetsür ka yanglu aser la nisung dangi anir aru. 23Idangji nisung jagi ashi,

“Tang ibai kü teret nungi teret,

aser kü shi nungi shi.

La dang tetsür ta ajatsü,

kechiaser la tebur nungi agitet.”

24 Anungji kinungpuri pei tebu aser tetsü toktsür pei kinungtsü den sentepa alitsü, aser tena shi ka dang akümtsü. 25Aser nisung aser pa kinungtsü naji mangsa liasü, saka parnok maktepi liasü.

LIPOK 3

Meimchir Temenen Nung Tsükba

1  Tang Kibuba Tsüngremi yangluba arem shiruru ajak dang perji tekülakba liasü. Pai tetsürla dang asüngdang, “Atangji atsüki nung aliba süngdong kecha nungia techi ta Tsüngremi ashi na?” 2Tetsürlai langzü, “Atsüki nung aliba süngjang ajak onoki chitet, 3saka süngdong koba atsü tiyong nung lir, iba süngjang techi aser tekongshi ta Tsüngremi ashi, aji mesüra ashiko nenok asütsü.” 4Peri tetsürla dang ashi, “Nenok atangji masütsü. 5Kechiaser koba anogo nung nenoki ibaji chidir nenok tenük lapoktsü aser nenok Tsüngrem ama tajung tamajung meteta akümtsü ta Tsüngremi metet.”

6Kodang tetsürlai iba süngjangji tachitsü asoshi tajung aser jangratemtsüka la nükdang ibaji angu, aser shisa kaa kümdaktsüba süngjangji nükshia lai süngjangji achi; aser lai pei kinungpu nema agütsü aser paia aji achi. 7Tenati ibaji chizükli idangjisa tena tenük lapok aser tena mangsa ta meteta aküm; anungji mungu to arütepa tena temang nembang.

8Nikongtsütsü tenati Kibuba Tsüngrem atsüki nung jajaba angashi, aser tenati pa tsüngdang nungi atsüki süngdong züng nung atsüka ali. 9Saka Kibuba Tsüngremi nisung dang ja-a ashi, “Na kong lir?”

10Pai langzü, “Atsüki nung ne ola ni angashir ni tsübua atsüka lir, kechiaser ni mangsa lir.”

11 Kibuba Tsüngremi ashi, “Na mangsa ta shibai ashi? Ni ne dang techi ta ashiba süngjangto nai achi asü?”

12Nisungba jagi langzü, “Tetsür shiba nai kü den alitsü agütsü, lai iba süngjang kü nem agütsü aser ni aji chiogo.”

13  Kibuba Tsüngremi tetsürla dang asüngdang, “Nai ya kechiba inyak?” Lai langzü, “peri ni külakoktsü, aser ni aji achi.”

Tsüngremi Obendang Agütsüba

14Idangji Kibuba Tsüngremi per dang ashi, “nai ya inyak nungji kiset shiruru ajak aser arem shiruru ajak dang alia ne dak atakatem kaoang! Tepok agi nai juzütsü aser ne arishi anogo tepiyong nai auyi achitsü. 15 Ni tetsürla nena yongtsü nung, aser ne kidong o lar kidong na yongtsü nung tetsükchitep yutsütsü, pai ne kolak ajemsatsütsü, aser nai la shibalang yirutsütsü.” 16Aser pai tetsürla dang ashi, “Ni na tanur abenba timtem tali kümdaktsütsü; na kangshia tanur amungtsü, aji saka ne azüabungba ne kinungpu dak alitsü, aser pa ne madak kibur akümtsü.”

17  Aser Adam dang pai ashi, “Kechi süngdong nungi ni ne dang techi ta ashi, aji nai kinungtsü o angar achi nung, na atema ali nungji atakatem kaor. Ne arishi tepiyong belemseta inyaker-ang chiyungtsü angutsü. 18Ayi aser ai, na atema meitsütsü, aser arem nung meiba süngo-lio nai achitsü. 19Na tanaben ali maküm tashi ne tejak nungi asentzü sena inyaker chiyungtsü angutsü, kechiaser na iba nungi agitet, na ali lir, aser na tanaben ali küma aotsü.” 20Adami pei kinungtsü tenüng Eva ta aja, kechiaser la akümlir ajak tetsü. 21Aser Kibuba Tsüngremi Adam aser pa kinungtsü asoshi shiküp agi semoksü yanglua parnok nem semtsü.

Adam aser Tebutsü Atsüki Nungi Aridokba

22  Idangji Kibuba Tsüngremi ashi, “Tang nisungji asenok rongnung ka mesüka tajung tamajung meteta kümogo. Ashiko pai teka songtoka taküm süngdong nungi ongzüka chir teti taküm alitsü.” 23Anungji Kibuba Tsüngremi koba ali agi parnok yanglu, aji inyakdaktsütsü atema Eden atsüki nungi parnok aridok. 24Parnokji aridoker külen, taküm süngdong lenmang anüktsü atsüki anüdoklen cherubim aser ajaklen meyipshiba sentsüprang nok ka ayu.

LIPOK 5

Adam Dak Jakzükbatem

(1 Pu. 1.1-4)

1Adam Putu kaket ya: Tsüngremi nisung yanglu. Pai pa mesükba nung parnok yanglu. 2 Pai parnok tebur aser tetsür yanglu aser parnok moatsü aser parnok dang “Nisung” ta aja. 3Kodang Adam küm noklang ka ser semer liasü, pa ama pa mesükba jabaso ka aso; pa tenüng Set aja. 4Set sor külen Adam arishi küm noklang ti liasü, aser jabaso jalatem jakzük 5Adam arishi küm noklang tuku ser semer liasü aser pa asü.

6Set arishi küm noklang ka ser pungu lir pa nungi Enos jakzük. 7Enos sor Set küm noklang ti ser tenet liasü, aser pa dak nungi jabaso jalatem jakzük. 8Set arishi küm noklang tuku ser terana lir asü.

9Enos küm tukur lir pa nungi Kenan jakzük, 10Kenan sor küm noklang ti ser terpungu ali, aser pa dak jala jabasotem jakzük. 11Enos arishi küm noklang tuku ser pungu nung asü.

12Kenan küm neter lir pa nungi Mahalalel jakzük, 13iba sülen pa küm noklang ti ser lir ali; aser pa dak nungi jala jabasotem jakzük. 14Kenan arishi noklang tuku ser ter lir asü.

15Mahalalel küm roker pungu lir pa nungi Yared jakzük. 16Yared sor Mahalalel küm noklang ti ser semer ali, aser pa nungi jabaso aser jala jakzük. 17Mahalalel arishi küm noklang ti ser tukur pungu lir asü.

18Yared sor küm noklang ka ser roker ana lir pa nungi Enok jakzük, 19Enok sor Yared küm noklang ti ali, aser jabaso jalatem jakzük. 20Yared arishi küm noklang tuku ser roker ana ali aser pa asü.

21Enok küm roker pungu lir pa nungi Methusela jakzük, 22iba sülen Enok küm noklang asem ali, aser pai Tsüngrem den jaja aser jala jabasotem jakzük. 23Enok arishi küm noklang asem ser roker pungu liasü. 24 Enoki arishi tepiyong Tsüngrem den jaja aser pa mungui aküm, kechiaser Tsüngremi pa bener ao.

25Methusela küm noklang ka ser tir tenet lir pa nungi Lamek jakzük. 26Lamek sor Methusela küm noklang tenet ser tir ana ali, aser jala jabasotem jakzük. 27Methusela arishi küm noklang tuku ser roker tuku lir asü.

28Lamek küm noklang ka ser tir ana lir jabaso ka jakzük, 29aser pai pa tenüng Noa ta ja-a ashi, “Kibubai atakatemba li nung asen teka mapa belemseta inyakba aser asen mapa meranga inyakba nungi iba tanuri asenok süneptsütsü.” 30Iba sülen Lamek küm noklang pungu ser tukur pungu ali, aser jala jabasotem jakzük. 31Lamek arishi küm noklang tenet ser neter tenet liasü aser pa asü.

32Noa küm noklang pungu lir jabaso asem: Sem, Ham aser Yafet jakzük.

LIPOK 4

Kain Aser Abel

1Adami pei kinungtsü Eva den medem aser la mashisa aküm. Lai jabaso ka aso aser ashi, “Ni Kibuba teyari agi tebur ka soogo.” Anungji lai pa tenüng Kain aja. 2Ano lai pa tenu Abel aso. Abel sannüker aküm, saka Kain aluyimer liasü. 3Mapang tatsüka lir külen Kaini ali nung atangba nungi Kibuba dangi tenla aben. 4 Abel-ia san telok nung mezüng mepuba nungi aser item temotem Kibuba dangi tenla aben. Kibubai Abel aser pa tenla agizük, 5saka Kain aser pa tenla pai magizük. Aser Kain kanga ain adok, aser pa tejak shimak 6Idangji Kibubai Kain dang ashi, “Kechiba na ain adoker? Kechiba ne tejak shimaker? 7Nai junga inyaka lira na magizüktsü ama? Saka nai junga meinyakrabang kishizüng nung temenen munga lir. Iba yagi ne dak jangrar, saka nai aji azüoktsü tim.”

8  Kaini tenu Abel dang ashi, “Asenoki alui odi.” Kodang tena alu nung liasü, Kaini tenu Abel anema apuso, aser pa tepset. 9Idangji Kibubai Kain dang ashi, “Nenu Abel kong lir?” Pai langzü, “Ni memetet, Ni künu anükba ama?” 10Kibubai ashi, “Nai kechi inyak? Nenu züi ali nungi kü dang ayimtendagi. 11Tang koba ali-i ne ket nungi nenu zü agizüktsü tebang lapok, iba ali nungjagi na aridoker aser atakatem kaor. 12Kodang nai alu nung züsendir, iba jagi ne nem tejang kecha magütsütsü; na alima nung talidak maka tenemzür ka asütsü.”

13Kaini Kibuba dang ashi, “Kü temerenshi ni aremzüktettsüba dang nungi tali. 14Tanü nai ni ali jak nungi aridoker; aser ne madang ni atsüktsü alima nung ni talidak maka tenemzür ka asütsü, aser shibaisa ni ngudir pai ni tepsettsü.”

15Saka Kibubai langzü, “Masü, shibaisa Kain tepsetdir, tenetben agi tali pa dak mang ayangtsü.” Aser kari pa ngua tepseta lir ta ser Kibubai Kain dak temaitsü ka ajen. 16Aser Kaini Kibuba tsüngdang nungi pila-a ao, aser Eden anüdoklen Nod lima nung ali.

Kain Dak Jakzükbatem

17Kaini tebutsü den medem aser la mashisa aküm, aser Enok aso. Kaini yimti ka yanglu aser yimti tenüngji par chir nüngten Enok ta aja. 18Enok nem Irad sotsü, Iradji Mehujael tebu, Mehujaelji Metushael tebu, aser Metushaelji Lamek tebu. 19Lameki tetsür ana agi. Ka tenüng Ada aser tangarla tenüng Zila liasü. 20Adai Yabal aso, shiba kiset shiruru metsüha süki nung alirtem tebou aküm. 21Pa tenu tenüng Yubal, kentenertem, kongki aser jemji amshirtem tebu liasü. 22Zilai Tubal-Kain aso. Shiba yongmenyin aser merang agi taleptsü oset ajak atsüngba nisung liasü; Tubal-Kain tenu tetsür ka tenüng Nama liasü. 23Lameki pei kinungtsütem dang ashi,

“Ada aser Zila, kü o angang;

nenok Lamek kinungtsütem, kü o angang.

Kechiaser ni yirutsüba yong,

kü dak atep nung asangur ka ni tepsetogo.

24  Kain dak tayang tenetben kepzükra,

Lamek dak neter tenetben kepzüktsü.”

Set aser Enos

25Ano Adami pei kinungtsü den tanaben medem, aser lai jabaso ka aso, aser pa tenüng Set aja, kechiaser lai ashi, “Tsüngremi kü nem Abel melena metsü tanga ka agütsüogo, kechiaser Kaini pa tepset.” 26Set nem jabaso ka sotsü aser pa tenüng Enos aja. Iba mapang nungjagi nisungtemi Kibuba tenüng nung ajatsü tenzük.

LIPOK 5

Adam Dak Jakzükbatem

(1 Pu. 1.1-4)

1Adam Putu kaket ya: Tsüngremi nisung yanglu. Pai pa mesükba nung parnok yanglu. 2 Pai parnok tebur aser tetsür yanglu aser parnok moatsü aser parnok dang “Nisung” ta aja. 3Kodang Adam küm noklang ka ser semer liasü, pa ama pa mesükba jabaso ka aso; pa tenüng Set aja. 4Set sor külen Adam arishi küm noklang ti liasü, aser jabaso jalatem jakzük 5Adam arishi küm noklang tuku ser semer liasü aser pa asü.

6Set arishi küm noklang ka ser pungu lir pa nungi Enos jakzük. 7Enos sor Set küm noklang ti ser tenet liasü, aser pa dak nungi jabaso jalatem jakzük. 8Set arishi küm noklang tuku ser terana lir asü.

9Enos küm tukur lir pa nungi Kenan jakzük, 10Kenan sor küm noklang ti ser terpungu ali, aser pa dak jala jabasotem jakzük. 11Enos arishi küm noklang tuku ser pungu nung asü.

12Kenan küm neter lir pa nungi Mahalalel jakzük, 13iba sülen pa küm noklang ti ser lir ali; aser pa dak nungi jala jabasotem jakzük. 14Kenan arishi noklang tuku ser ter lir asü.

15Mahalalel küm roker pungu lir pa nungi Yared jakzük. 16Yared sor Mahalalel küm noklang ti ser semer ali, aser pa nungi jabaso aser jala jakzük. 17Mahalalel arishi küm noklang ti ser tukur pungu lir asü.

18Yared sor küm noklang ka ser roker ana lir pa nungi Enok jakzük, 19Enok sor Yared küm noklang ti ali, aser jabaso jalatem jakzük. 20Yared arishi küm noklang tuku ser roker ana ali aser pa asü.

21Enok küm roker pungu lir pa nungi Methusela jakzük, 22iba sülen Enok küm noklang asem ali, aser pai Tsüngrem den jaja aser jala jabasotem jakzük. 23Enok arishi küm noklang asem ser roker pungu liasü. 24 Enoki arishi tepiyong Tsüngrem den jaja aser pa mungui aküm, kechiaser Tsüngremi pa bener ao.

25Methusela küm noklang ka ser tir tenet lir pa nungi Lamek jakzük. 26Lamek sor Methusela küm noklang tenet ser tir ana ali, aser jala jabasotem jakzük. 27Methusela arishi küm noklang tuku ser roker tuku lir asü.

28Lamek küm noklang ka ser tir ana lir jabaso ka jakzük, 29aser pai pa tenüng Noa ta ja-a ashi, “Kibubai atakatemba li nung asen teka mapa belemseta inyakba aser asen mapa meranga inyakba nungi iba tanuri asenok süneptsütsü.” 30Iba sülen Lamek küm noklang pungu ser tukur pungu ali, aser jala jabasotem jakzük. 31Lamek arishi küm noklang tenet ser neter tenet liasü aser pa asü.

32Noa küm noklang pungu lir jabaso asem: Sem, Ham aser Yafet jakzük.

LIPOK 6

Meimchiri Tamajung Inyakba

1  Kodang alima nung meimchir soyapokyatsü tenzük, aser jalanulatem parnok nem sotsü, 2Tsüngrem chirtemi nisung jalatem tobur junga angu, anungji parnoki aginübatem parnok kinungtsü asütsü agi. 3Idangji Kibubai ashi, “Kü nelai nisung den teti rara-a malitsü, kechiaser parnok shi nung dang. Tang nungi parnok arishi küm noklang ka ser metsü dang alitsü.” 4 Item anogo nungji alima nung aso tulu nisungtem liasü, aji ser külena Tsüngrem chirtemi nisung jalanulatem den medema, parnok nem chirnurtem sotsü. Parnokji alemli nungi nokinketertem aser shiratem liasü.

5  Kodang meimchiri tekülak tamajung mapatem inyakba aser parnok mulung nung teti tamajung dang bilemer ta Kibubai angu, 6pai alima nung meimchir yangluba atema jashi aser pa temulung mepelai aküm. 7Anungji pai ashi, “Meimchir shiba ni yanglu, parnok den ayazüba shirurutem aser ozütem ajak ni samatsütsü, kechiaser parnok yangluba atema ni jashir.” 8Saka Kibuba madang Noai taochi angu.

Noa

9  Noa putu itemi: Noa par putu nung ochishir aser tai makaba nisung ka liasü. Pai Tsüngrem den jaja. 10Noa nungi jabaso asem jakzük: Shem, Ham aser Yafet. 11Tang Tsüngrem madang alima temenen aser teka yitepba agi sünga liasü. 12Aser Tsüngremi alimaji reprang aser ibaji teraksa aser memeshi liasü; alima nung meimchir ajakji temenen yimya nung aliba pai angu.

Noai Rong Yangluba

13Tsüngremi Noa dang ashi, “Meimchir ajak tatem küma meshimeshia samatsütsü ni lemtetogo, kechiaser parnoki alimaji azü tokshiba agi süngtsüogo aser ajiang alima den parnokji ni samatsütsü. 14Nai gofer süng agi rong ka na asoshi yangluang, aser iba nungji taktang taktang enokang; iba telunglen aser temalen temenateptsü agi nübangang. 15Nai aji yamai yangluang: metong nung süklep noklang asem, lenten nung süklep tenem aser touchi nung süklep semer. 16Rong nungji kichiba ka yangluang, aji temalen süklep ka tashi yangluang, aser nai rong kishiji iba temalenji yangluang, aser nai aji teküpoklen, tanabuba aser tasembuba taktang keta yangluang. 17Kechiaser ni alima dangi tzümetsüng yoka taküm ajak samatsütsü. Alima nung aliba taküm ajak asütsü. 18Saka ni ne den tezüngzüktepba ka yanglutsü. Na aser ne kinungtsü, ne jabasotem aser parnok kinungtsütem rong jagi tuang. 19Aser taküm aliba shiruru ajak nungi tapu shia anana parnok taküm alitsüsa rong jagi anir iang, parnok tepung o tetsü na alitsüla. 20Ozütem tapu shia, shirurutem tapu shia, aser alima nung ayazüba tapu shia parnok taküm litettsüsa tapu shia anana ne dangi arutsü. 21Ano nai tachitsü asoshi chiyungtsü tapu ajak bendena yuang aser aji na aser parnok asoshi chiyungtsü alitsü.” 22 Aser Tsüngremi melaba ajak Noai inyak.

LIPOK 7

Tzümetsüng

1 Kibubai Noa dang ashi, “Ner kinunger ajak rongi tuang, kechiaser iba putu nung na dang temeshi ta ni nguogo. 2Temeshi shiruru shia nungi atsü-apung tenetnet kümdanga nai agiang. Saka memeshiba shiruru shia nungi atsü-apong ka ka dang agiang. 3Ozütem nungia atsü-apung tenetnet alima ajak nung taküm lidaktsütsü asoshi agiang. 4Kechiaser anogo tenetnü lir ni alima nung anogo lirnü aser lir aonung tzünglu arudaktsütsü, aser alima nung ni yangluba taküm ajak samatsütsü.” 5Kibubai pa dang melaba ama Noai ajak inyak.

6Alima nung tzümetsüng arudang Noa küm noklang trok tain liasü. 7 Tzümetsüng nungi jenbutsü asoshi Noa aser tebutsü, par jabaso aser parnok kinungtsürtem rongi ai. 8Temeshi shiruru aser memeshiba shiruru nungi atsü-apong aser ozütem rongnungi atsü-apung parnok tapu tabensa anana, 9aser ali nung ayazüba shiruru ajak Tsüngremi melaba ama Noa den rongi ai. 10Anogo tenetnü lir alimai tzümetsüng aru.

11  Noa arishi küm noklang trokbuba ita tanabuba anogo ter-tenetbuba nung tzüpokdak tulutem ajak rakpok, aser anüng kichiba lapok. 12Aser alima nung lirnü aser lir aonung tzüngluji aru. 13Panüjisa Noa aser tebutsü, par jabaso asem: Shem, Ham aser Yafet, aser parnok kinungtsürtem rongi atu. 14Parnok den shiruru ajak tapu shia, kiset aser arem shiruru tulu aser tila, aser ali nung ayazüba ajak tapu shia, aser ozü ajak tapu shia; 15tetsü aser tepung taküm tangula aliba shiruru ajak Noa den rongi ai. 16Tsüngremi melaba ama shi ajak nungi tetsü o tepung na atu, aser Kibubai Noa sülen kishiji shibang.

17Tzümetsüngji alima nung anogo lirnü liasü, aser rongji ali nungi ajungketa temaleni punga atutsüsa tzüji tali aküm. 18Tzüji kanga tali aküm nung rongji iba manung pungdak. 19Tzüji kanga tali aküm aser anüng kübok tenem talangtem ajak metsüngbang. 20Tenem talangtem nungi temaleni süklep terpungu tashi tzüji metsünga atu. 21Alima nung taküm aliba ajak, ozütem ajak, shirurutem ajak aser nisung ajak asü. 22Alima nung taküm tangula sashiba ajak asü. 23Alima nung taküm aliba ajak, meimchir, shiruru aser ozütem samadok; saka Noa aser pa den rong nung aliba dang kümzük. 24Aser tzüji alima nung anogo noklang ka ser tenem tashi metsüngbanga liasü.

LIPOK 8

Tzümetsüng Anenba

1Saka Tsüngremi Noa aser pa den rong nung aliba shiruru ajak mamai liasü, aser alima nung mopung ka süidakja tzüji aremdaktsü. 2Tzüpokdak tarok ajak aser anüng kichibatem shibanga tzünglu sot. 3Anogo noklang ka ser tenem nung tzüji alima nung aremadok, 4aser ita tenetbuba anogo tertenetbuba nung rongji Ararat tenem nung anen. 5Tzüji maneni aremadok aser ita terbuba anogo mezüngbuba nung tenem kolak ngua aküm.

6Anogo lirnü lir Noai rong kichiba lapoker, 7waro ka yok, aser alima nung tzüji makong tashi waroji oli aruli ta yimzü. 8Ano alijak nung tzüji arem asü marem metettsü asoshi Noai posü ka yok, 9saka alima ajak nung tzü sünga aliba agi posüji tatemdak maka rongi tanaben meyipa aru, aser Noai teka songtoka aji aniok. 10Noai ano anogo tenetnü ata-a liasü aser pai posüji tanaben yok. 11Nikongtsütsü posü jagi tebang nung oliv süngo ka mechizüka bener aru. Anungji alima nung tzüji aremogo ta Noai metet. 12Ano Noai anogo tenet lir posüjisa yok aser aji joko pa dangi meyipa maru.

13Noa küm noklang trok ser ka buba mezüng ita mezüngbuba anogo nung tzüji alima nung kongadok. Noai rong nembangbaji lapoka alimaji ajidang, aser aji takong liasü. 14Ita tanabuba anogo metsür tenetbuba nung alimaji takong liasü.

15Tsüngremi Noa dang ashi, 16“Na aser nebutsü, ner jabasotem aser parnok kinungtsürtem rong nungi adokang. 17Ozütem aser shirurutem ajak rong nungi adokdakjang, aser parnok jenti rena alimaji süngdakjang.” 18Anungji Noa, tebutsü, par jabasotem aser parnok kinungtsürtem rong nungi adok. 19Shiruru ajak, taküm aliba ayazübatem ajak aser ozü pei pei tapu shia rong nungi adok.

Noai Tarongba Tenla Agütsüba

20Noai Kibuba atema tenladak ka yanglu aser tekülem asoshi temeshi ozü shia nungi aser shiruru shia nungi ka ka agiteta item ajakji tarongba tenladak sabang nung arong. 21Kibubai tenla teronemji agizük aser pei sasa ashi, “Ni meimchir mapa asoshi alimaji tanaben atakatem masütsü; kechiaser lanuwa nungi parnoki shisadangbatem tamajung dang lir, aser alima nung taküm aliba ajak ni tang samatsüba ama parnok mesamatsütsü. 22Alima ali tashi metsü mapang aser aluruwa, asükwa aser lemluwa aser tsüngkhüm mapang, anüngdang aser aonung maneni alitsü.”

LIPOK 9

Tsüngremi Noa Den Tezüngzüktepba Yangluba

1  Tsüngremi Noa aser par chirtem moaja ashi, “Tejang tanga jenti renang aser alimaji süngdakjang. 2Alima nung aliba taküm shiruru ajak madak, anüng ozü madak, aser tzüyim ango ajak madak na tsübuba alitsü. Parnokji ne ket nung nungloka yutsür. 3Ni ne nem süngo-lio tajem agütsüba ama arakzüa taküm aliba ajakji na asoshi chiyungtsü asütsü item ajakji ni ne nem agütsür. 4 Saka shi den iba zü koba nung taküm lir, iba ya nenoki techi. 5Kari nisung zü tokshira, ni pa nungi ibaji meyipa akhangtsü. Shiruru süaka nisung süaka shibai nisung zü tokshidir, ni parnok tasüba agi merenshitsü.” 6Shirisa nisung zü tokshidir, nisung agisa pa zü tokshitsü, kechiaser Tsüngrem mesükba nung pai nisung yanglu.

7“Nenoki jenti rena soyapokya-ang aser alimaji süngdakjang.”

8Tsüngremi Noa aser par chirtem dang ashi, 9“Ajiang nenok den aser nenok sülen nenok metsü den ni tezüngzüktepba ayur, 10aser ne den taküm shiruru ajak, ozü aser shiruru ajak ne den rong nungi adoker ajak den ni ya ayur. 11Ni nenok den tezüngzüktepba yamai yanglur: Ni kodanga tzümetsüng yoka taküm shirurutem mesamatsütsü, ni alimaji tanaben tzümetsüng agi mesamatsütsü.” 12Tsüngremi ashi, “Ni aser nenok aser taküm aliba shiruru ajak den tatem maka putu tashi kü tezüngzüktepba temaitsüji ya: 13ni mepet nung kü tongnüsen yutsür. Ibai ni o alima na tsüngda tezüngzüktepba temaitsü alitsü. 14Kodangsa ni mepet agi anüngji sübanger aser tongnüsenji ngudir, 15aser kü tezüngzüktepba koba ni o na aser taküm aliba shiruru ajak tsüngda nung lir, aji ni bilemtettsü, aser tzümetsüng agi kodanga ni taküm aliba ajakji mesamatsütsü. 16Kodang tongnüsenji mepet nung adokdir, ni aji angutsü aser tatem maka tezüngzüktepba koba Tsüngrem aser alima nung taküm aliba ajak den lir, aji ni bilemtettsü. 17Ibaji ni o taküm aliba ajak tsüngdang tezüngzüktepba temaitsü alitsü.”

Noa Aser Par Chirtem

18Noa chirtem shir rong nungi adok parnokji: Shem, Ham aser Yafet. Hamji Kanan tebu liasü. 19Parnok asemji Noa chirtem aser par asem ajanga alima ajonga meimchir agi süngdaktsü.

20Noa aluyimer mezüngbuba küma tsükmenatzü lu ayimtsü tenzük; 21kodang pai iba yi ajem, pa mesepadok aser pei süki nung mangsa ontaka liasü. 22Kodang Kanan tebu Hami pei tebu mangsa aliba angu, pai oa pei adianu ana dang ashi. 23Aser Shem o Yafet nati sü ka bener arua parnok tapubang nung aji jeploker; tesüleni jajaa oa parnok tebu mangsa alibaji nembangtsü, aser parnok tejak tesülen shir alinung pei tebu mangsa alibaji mangu. 24Kodang Noa yi mesepba nungi sak, aser par chir tanubusangi pa dak inyakba meteta aru, 25pai ashi,

“Kanan dak atakatem kaoang!

Pa pei adianutem lar asütsü,”

26Ano pai ashi,

“Kü Tsüngrem Kibubai Shem moajang.

Aser Kananji Shem lar sang.

27Tsüngremi Yafet ulujang.

Pa Shem süki nung lidakjang;

aser Kanan par lar sang.”

28Tzümetsüng süir külen Noa küm noklang asem ser tenem liasü, 29pa arishi küm noklang tuku ser tenem liasü aser pa asü.

LIPOK 10

Noa Chirtem Nungi Jakzükertem

(1 Pu. 1.5-23)

1Noa chirtem itemi: Shem, Ham aser Yafet. Parnok asem dak jakzükbatem: tzümetsüng sülen parnok nem techirtem sotsü.

Yafet Dak Jakzükertem

(1 Pu. 1.5-17)

2Yafet chirtem: Gomer, Magog, Madai, Yavan, Tubal, Meshek, aser Teras. 3Gomer dak Ashkenaz, Rifat aser Tagarma jakzük. 4Yavan dak Elisha, Tarshis, Kittim aser Dodanim jakzük. 5Parnokji tzüküm aser asetkong nung alirtem tebu aküm. Item Yafet dak jakzükbatem alinük balala nung pei kin oshi balala jembia ali.

Ham Dak Jakzükertem

(1 Pu. 1.8-16)

6Ham chirtem: Kush, Ijip, Put aser Kanan. 7Kush nungi Seba, Habila, Sabata, Rama aser Sabteka jakzük. Rama dak Sheba aser Dedan jakzük. 8Kush nungi Nimrod jakzük, shiba alima nung mezüngbuba tashi tulusang liasü. 9Kibuba tsüngdang pa shirishir tuluka liasü, anungji yamai nisungtemi ashi, “Kibubai na Nimrod ama shirishir tulu ka kümdakjang.” 10Pa mezüng chuba yimliji Shinar lima nung aliba Babilon, Erek, Akad aser Kalne nung liasü. 11Iba yimli nungi pai Asiriai ao aser Ninevi, Rehobot aser Kala yimtitem yanglu, 12ano Ninevi aser Kala na tsüngda nung yimti tulu ka Resen yanglu. 13Ijip nung Ludim, Ananim, Lehabim, Neftuhim, 14Patrusim, Kasluhim, kechi nungi Filistia aser Krete nunger jakzük.

15Kanan mezüng jabaso Sidon aser Het, 16ano Yebus, Amor, Girgas, 17Hiv, Ark, Sin, 18Arvad, Zemer, Hamat, item ajak Kanan dang nungi prokshi. 19Aser Sidon nungi Gerar len Gaza tashi, aser Sodom, Gomora, Adma, aser Zeboiim len Lasha tashi Kanan nunger arrtsü aküm. 20Pei kidong aser pei oshi, pei lima aser pei kin amato ya Ham dak jakzükbatem lir.

Shem Dak Jakzükertem

(1 Pu. 1.17-27)

21Yafet tedi Shem Eber nunger ajak tebu liasü. Pa nem techir jenti sotsü. 22Shem chirtem: Elam, Ashur, Arpakshad, Lud aser Aram. 23Aram chirtem: Uz, Hul, Geter aser Mash. 24Arpakshad nungi Shela jakzük. Shela nungi Eber jakzük. 25Eber chir ana: Peleg, kechiaser pa mapang alimaji lemsa; tanabuba tenüng Yoktan. 26Yoktan nungi Almodad, Shelef, Hazarmavet, Yera, 27Hadoram, Uzal, Dikla, 28Obal, Abimael, Sheba, 29Ofir, Havila, aser Yobab, parnok ajak Yoktan nungi jakzük. 30Parnokji Mesha nungi Sefar anüdoklen lima nung ali. 31Itemi Shem dak jakzükbatem alinük balala nung pei pei kin oshi jembia liasü.

32Parnok ajakji Noa dak jakzükba kidongtem aser kintem amato pei tebouren balala, tzümetsüng süir külen alima kin ajakji Noa chirtem nungi jakzüka prokshia ao.

LIPOK 11

Babel Lungki

1Alima ajak nung oshi ka aser o ka dang liasü. 2Parnoki anüdokleni aodang Shinar lima nung lenten ka angu, aser parnok idakji ali. 3Aser parnok kati ka dang ashi, “Arung asenoki ajongli menoka lungru merang ama rudi.” Parnoki lung melena lungru, lishi melen süngnaktzü agi. 4Parnoki ashi, “Asenok alima ajak len prokshia oa lir, asenok tenüng ayutsü asoshi yimti ka lungru agi anüng tashi tua yangludi.”

Meimchirtem Oshi Lemsatsüba

5Meimchirtemi yangluba yimti aser lungkiji reprangtsü Kibuba alu, 6aser Kibubai ashi, “Ajiang parnok kin ka aser oshi ka dang jembir. Parnoki kechi mapa inyaktsü ali aji tangang tetenzüker, aser parnok madang kecha tamakoktsü malitsü. 7Asenoki ludi aser parnok o parnok na o jembibaji mangatetteptsüsa parnok oji benjatsüdi.” 8Anungji Kibubai parnok alima ajakleni prokshidaktsü, aser parnoki yimti yanglubaji anenadok. 9Iba yimti tenüngji Babel ta aja, kechiaser idakji Kibubai meimchir ajak o benjatsü, aser parnokji alima ajaklen prokshidaktsü.

Shem Nungi Abram Tashi

(1 Pu. 1.24-27)

10Item ya Shem nungi jakzükbatem lir. Tzümetsüng süir kümnabuba nung Shem küm noklang ka lia Arpakshad jakzük. 11Iba sülen pa küm noklang pungu ali aser jabaso jalatem jakzük.

12Arpakshad küm semer pungu lir Shela jakzük. 13Iba sülen Arpakshad küm noklang pezü ser asem liasü aser jabaso jalatem jakzük.

14Shela küm semer lir Eber jakzük. 15Eber sor Shela küm noklang pezü ser asem liasü, aser jabaso jalatem jakzük.

16Eber küm semer pezü lir Peleg jakzük. 17Peleg sor Eber küm noklang pezü ser semer liasü, aser jabaso jalatem jakzük.

18Peleg küm semer lir Reu jakzük. 19Reu sor Peleg küm noklang ana ser tuku liasü, aser jabaso jalatem jakzük.

20Reu küm semer ana lir Serug jakzük. 21Serug sor Reu küm noklang ana ser tenet liasü, aser jabaso jalatem jakzük.

22Serug küm semer lir Nahor jakzük. 23Nahor sor Serug küm noklang ana liasü, aser jabaso jalatem jakzük.

24Nahor küm metsür tuku lir Tera jakzük. 25Tera sor Nahor küm noklang ka ser tertuku liasü, aser jabaso jalatem jakzük. 26Tera küm neter lir Abram, Nahor aser Haran jakzük.

Tera Dak Jakzükertem

27Item ya Tera dak jakzükbatem lir: Tera nungi Abram, Nahor aser Haran jakzük. Haran nungi Lot jakzük. 28Haran tebu Tera dang nungi tama pei taso lima Kaldi nunger Ur yimti nung asü. 29Abram aser Nahori kibutsütem agi. Abram tebutsü Sarai, aser Nahor tebutsü Milka, Haran jala, shiba Milka aser Iska na tebu liasü. 30Saka Saraiji tapung, techir maliasü.

31Terai pei chir Abram, Haran chir Lot shiba pei semchir liasü; Abram kinungtsü Sarai anir Kanan limai aotsü asoshi Kaldi nunger Ur yimti nungi apusoa Haran tonga oa idakji ali. 32Tera arishi küm noklang ana ser pungu liasü, aser pa Haran nung asü.

LIPOK 12

Tsüngremi Abram Ajaba

1  Tang Kibubai Abram dang ashi, “Ner lima nungi, ner kinunger nungi aser nebu ki nungi apusoa ni ne dang sayutsüba limai oang. 2Ni na agi kin tulu ka kümdaktsütsü, aser ni na moatsütsütsü aser na tenüng ulutsütsütsü aser temoatsü ka alitsü. 3 Shiri na moatsüdir, ni parnok moatsütsü, aser shiri na atakatemdir, ni parnok atakatemdi, aser na ajanga ni alima meimchir ajak moatsüdi.”

4Abram küm neter pungububa nung Kibubai ashiba ama Haran nungi apusoa ao, aser Lot Abram den ao. 5Abrami tebutsü Sarai, tenu chir Lot, aser parnoki bendenba rongsen ajak aser kilirtem ajak den parnoki Haran nungi Kanan lima bushia oa aji atong.

Kodang parnoki Kanan atong, 6Abrami Shekem lima More sülem dong tashi aru. Kanan nunger idakji liasü. 7Idakji Kibubai Abram dangi jungkai adoka ashi, “Ni ne semchirtem nem iba lima ya agütsütsü.” Anungji Kibuba shiba pa dangi jungkai adok, idakji Abrami tenladak ka yanglu. 8Yang nungjagi anüdoklen tenem lima Bethel anüolen aser Ai anüdoklen tsüngda pai süki yanglu. Idakji Kibuba atema tenladak ki ka yanglu aser Kibuba tenüng nung aja. 9Aser pai tesem tesem nung nemzüa senzü, aser anüdoklentip Negeb lima tashi aru.

Abram Ijip Lima Nung

10Saka Kanan nung ayawara kanga sashia liasü, anungji Abrami Ijip nung tatsüka amungtsü alu. 11Kodang parnok Ijipi aitsü anasa aru, Abrami tebutsü dang ashi, “Na tereprangtsü tobur tajung ta ni metet, 12aser Ijip nungeri na angudang ashitsü, ‘Ibai pa kinungtsü,’ aser parnoki ni tepsettsü, saka nabo taküm lidaktsütsü. 13 Parnok dang na künu ta shiang ta ni mepishir, idangji na atema parnoki kü taküm kümzüktsü, aser kü danga junga benshitsü.”

14Kodang Abram Ijipi aru, Ijip nungeri tebutsü tobur kanga tajung ta angu. 15Kodang Farao tamarenertemi la angu, la tobur ajungba indang Farao dang ashi, aser la Farao kidangi anir ao. 16Aser la atema Faraoi Abram dang junga benshi, aser Abram san, nashi, gado, kilir, aser kilitsür, aser ut itemji aika liasü.

17Saka Faraoi Abram kinungtsü Sarai agiba yong Kibubai Farao aser par kidang alirtem ajak dak tashitak wara agi tongdaktsü. 18Idangji Faraoi Abram jar asüngdang, “Nai kü dang inyakba ya kechi? Laji kübutsü ta nai kechiba kü dang mashi? 19Nai kechiba laji künu ta ashi, aser la kübutsü asütsü agidaktsü? Yangi nebutsü lir, la anir oang.” 20Faraoi nisungtem dang ozüng agüja ashi, aser parnoki pa aser tebutsü, aser pa akaba ajak bener yokadok.

LIPOK 13

Abram Ijip Nungi Adokba

1Anungji Abrami pei kinungtsü aser pa akaba ajak aser Lot anir Ijip lima nungi aenshia anüdoklentip Negeb limai atu. 2Abram kiset shirurutem, hon aser taribi nung kanga takar liasü. 3Negeb nungjagi pai aenshia oa Bethel aser Ai tsüngda kong tamasa pai süki yanglu, idakji anenzük; 4aser tenladak ka yanglu, aser idakji pai Kibuba tenüng nung aja.

Abram aser Lot Pilaba

5Lot, shiba Abram den ao, pa-a san telok, nashi telok aser süki, item ka-a liasü, aser pei kibong den kilirtem liasü. 6Aser parnok külemi alitsü ali agi meperi; kechiaser parnok akaba aika asünung parnok külemi melitet. 7Abramer shiruru anükertem aser Loter shiruru anükertem na tsüngda raratepsa adok. Iba mapang linük nungji Kanan aser Periz nunger liasü.

8Idangji Abrami Lot dang ashi, “Ozü shiruru anüker o ner shiruru anüker na tsüngda nung teraratep kecha telidaktsü ta ni ne dang mepishir, kechiaser asenok sosem lir. 9Alimaji ne jakdang mali no? Yimlibilema kü dang nungi pila-ang. Na tabeleni ora ni tajichileni aotsü, mesüra na tajichileni ora ni tabeleni aotsü.”

10Loti pei tenük roka asoa reprang, aser Yordan lenten, Kibuba tsüki mesüka, iba ajaklen tzü teperi angu. Ibaji Kibubai Sodom aser Gomora mesamatsü dang liasü. Iba limaji Zoar len aliba Ijip lima ama liasü. 11Anungji Loti pei asoshi Yordan lenten ajonga shimtet, aser Lot lenten lima yimtitem nung ali aser pa anüdoklen tsütsüi oa parnok pila. 12Anungji Abram Kanan lima nung ali, aser Lot lenten lima yimtitem nung ali, aser pa süki Sodom tashi bener ao. 13Sodom nungerji kanga tamajung ashikülaker Kibuba anema temenen tulu benshirtem liasü.

Abram Hebroni Aoba

14Lot pila-a or külen, Kibubai Abram dang ashi, “Na noktaka alidak nungi ne tenük roka asoa tesem ajaklenji oda anüdoklentip, anüolentip, anüdoklen aser anüolen reprangang. 15Kechiyong nai anguba lima ajakji na aser ne dak jakzükbatem nem teti asoshi ni agütsüdi. 16Ni ne metsü alima lisem ama kümdaktsüdi, aser kari alima lisem züngdangtetra, ne metsüa züngdangtettsü. 17Tang aramesoang aser alima lenten metong ajakji ajangdanga jaja-ang, kechiaser item ajakji ni ne nem agütsütsü.”

18Abrami pei süki bener arua Hebron nung aliba Mamre sülem dong anasa ali, aser Kibuba atema tenladak ka yangji yanglu.

LIPOK 14

Abrami Lot Kümzükba

1Item anogo nung Shinar chuba Amrafel, Elasar chuba Ariok, Elam chuba Kedolamer, Goiim chuba Tidal, 2parnoki Sodom chuba Bera, Gomor chuba Birsha, Adma chuba Shinab, Zeboiim chuba Shemeber, aser Bela (aji Zoar) chuba den raratsü tenzük. 3Item chuba punguji külemi lungjemer Sidim nung noktak. 4Parnoki küm terana tashi Kedorlaomer chuba tenzük, aser küm terasembuba nung pa anema apuso. 5Küm terpezübuba nung Kedorlaomer aser pa den adenba chubatemi Ashterot-Karnaim nung Refaim nunger, Ham nung Zuzim nunger; Shave-Keriatim nung Emim nunger, 6Hor nunger Seir tenem nung aliba El Paran tashi amak. 7Parnoki meyipa Enmeshefati (aji Kadesh) arua Amalek nunger lima aser Hazazontamar nung aliba Amor nunger lima ajak amak.

8Idangji parnok anema Sodom chuba, Gomora chuba, Zeboiim chuba, Bela chuba apuso. Parnoki Sidim lenten nung tsükchir anema tongbang renem. 9Elam chuba Kedorlaomer, Goiim chuba Tidal, Shinar chuba Amrafel, Elasar chuba, Ariok; chuba pungu anema chuba pezüi apuso. 10Tang Sidim lentenji süngnaktzü ongken agi sünga liasü. Kodang Sodom o Gomora chubatem tongbang nungi ajen, parnok ongken nungji tsük, saka tanüngba chuba asemji tenem nung jenok. 11Anungji tsükchirtemi Sodom aser Gomora rongsen, aser parnok chiyungtsü ajak rakzüka bener ao. 12Parnoki Abram tenu chir Lot, shiba Sodom nung liasü pa aser par rongsen ajak bener ao.

13Rara nungi jenbuba Ibri nunger kati Abram, shiba Amor nunger sülem dong anasa liasü; pa dang ashi. Aner aser tenu Eshkol tenati parnok den jungtepa liasü. 14Kodang Abrami pa adianu pua bener ogo ta angashi, pai pei kidang asoba tazüoktet nisung noklang asem ser ter-ti anir Dan tashi aria ao. 15Pai aonung parnok anema pa kilirtem lemsa, aser parnokji akok, aser Damaska anüdoklentip Hoba tashi tsükchirtemji aridoktsü. 16Idangji pai oset ajak meyipa rakzük, aser tenu chir Lot, pa rongsen ajak den tetsürtem, aser nisungtemji meyipa anir aru.

Melkizedeki Abram Moatsüba

17Kodang Abram Kedorlaomer aser pa den aliba tangar chubatem koker meyipa aru, Sodom chubai Shave lenten (aji chuba lenten taka ajar) tashi pa lenji ao. 18Aser Salem chuba Melkizedek, shiba dang Tematiba Tsüngrem putir ta ajar, pai amtsük aser yi bener arua, 19Abram moatsü aser ashi, “Tematiba Tsüngrem, shibai anüng ali yanglu pai Abram moajangma! 20Tematiba Tsüngrem shibai tsükchir madak ne nem takokba agütsü, pa sangang.” Aser Abrami temakzükba ajak nungi pa nem ter shilem agütsü.

21Sodom chubai Abram dang ashi, “Temakzükba oset ajakji na agiang, saka kü nembo nisungtem dang kua.” 22Abrami Sodom chuba dang ashi, “Ni Tematiba Tsüngrem Kibuba anüng-ali Yanglusang Kibuba matsüngdang azüngashiogo, 23ni ne rongsen angjang ka mesüra tsüngsem lisü kata mesüra tanga kecha magitsü; ashiko nai ashitsü, ‘Ni Abram takar kümdaktsü.’ 24Kü den aor nisungtem tsüta aser asangurtemi kechi achi, iba dak alema ni kecha magitsü. Saka kü den külemi aortem, Aner, Eshkol, aser Mamre parnokbo pei shilem agidakjang.”

LIPOK 15

Abram Den Tsüngrem Tezüngzüktepba

1Iba sülen Kibuba o mangdang ka nung Abram dangi arua ashi, “Tetsübuma, Abram. Ni ne jong, aser ne sempet kanga tulu alitsü.”

2Saka Abrami langzü, “Oh Tematiba Kibuba, ni techir mali, aser kü ki senmangtsübaji Damaska nunger Eliezer lir; ajangla nai kü nem kechi agütsütsü? 3Nai kü nem techir magütsü, anungji kidang alar kati kü senmang amangtsü.”

4Ano Kibuba o pa dangi arua ashi, “Iba alar ne senmanger masütsü, saka shiba ne temang nungi adoktsü, ibaji ne senmangba asütsü.” 5 Iba sülen Kibubai Abram kimaleni anir adoka ashi, “Anünglen ajiang aser petinutemji züngdangtetdisü mezüngdangtetlir züngdangang, ne semchirtem yamaji alitsü.” 6 Abrami Kibuba dak amang aser pa atema aji temeshiba ta züngshi.

7Ano Kibubai Abram dang ashi, “Ni Kibuba, shibai na Kaldi lima Ur yimti nungi iba lima senmang amangdaktsütsü anir aru.” 8Saka Abrami langzü, “Oh Kibuba Tsüngrem, ibai kü meyong asütsü ta ni kechi koda metettsü?” 9Kibubai langzü, “Ni asoshi küm asem tain nashi tsüla ka, nabong tetsü ka, san tepung ka, guduru ka aser posü chanu ka ta bener arung.” 10Abrami shirurutemji bener aru aser itemji tiyongi lepsa-a shilem shiaji balala ayu, saka pai ozütemjibo melepsa. 11Kodang shi achiba ozütem tasümangji bushia aru, Abrami itemji aridok.

12Anü luya alidang Abram ayipjanga mejanga ao, aser ammang tulu tetsübutsü ka pa madak aru. 13 Kibubai pa dang ashi, “Ya metetdang, ne semchirtem parnok meyong masüba bendanger lima nung alar süa alitsü, aser küm noklang pezü tashi kanga mejungi timtemdaktsütsü. 14 Saka parnok nem timtem agütsüba kinji ni merenshitsü, aser kodang parnok bendanger lima nungi meyipa adokdir parnoki rongsen jenti den adoktsü. 15Saka nabo arishi talang lir tesünep nung ne tsüraburtem den aremtsü. 16Aso pezübuba nung parnok yangi meyipa arutsü, kechiaser Amor nunger temenen kodang tali kümdir, idangji ang ni parnok merenshitsü.”

17Kodang anü yir ammang kümadok, mokozü alongba mi chipo ka aser tesangwa milen ka shiruru temang ayuba tsüngda jagi süia ao. 18Iba anogo nungji Kibubai Abram den tezüngzüktepba ka yanglua ashi, “Ne semchirtem nem ni iba lima: Ijip ayong nungi Eufrata ayong tulu tashi agütsür, 19Ken nunger, Keniz nunger, Kadmon nunger, 20Hit nunger, Periz nunger, Refaim nunger, 21Amor nunger, Kanan nunger, Girgas nunger aser Yebus nunger, par lima ajak ni agütsüogo.”

LIPOK 16

Hagar Aser Ishmael

1Tang Sarai, Abram kinungtsüi pa nem tanur mesotsü, saka la kilirla Ijiptsür ka tenüng Hagar liasü. 2Anungji lai pa dang ashi, “Ni tanur masotsüsa Kibubai sot, kü kilirla den nai medemang, ashiko la agi ni tanur angutsüa kar.” Abrami Sarai o ama inyak. 3Aser lai Hagarji Abram kinungtsü asütsü agütsü. Ibai Abram Kanan lima nung küm ter lir atalok. 4Abrami Hagar den medem aser la mashisa aküm. Kodang la mashisa kümogo ta lai metet, lai pei sasa asüküma aser pei kiburla Sarai mezüngmeshia aküm.

5Aser Sarai Abram dang ashi, “Kü tai ne dak liang, ni kü kilirla ne teku nung agütsü, aser kodang lai la mashisa ta metet, la nükdang ni mezüngmeshia aküm. Kibubai ana tsüngda o bendangjang.” 6Abrami langzü, “Ne kilitsür ne ket nung lir, ne dang kechi ajung aji la dang inyakang,” Aser Sarai la dang meketmeseni sashia benshi nung Hagar jena ao.

7 Kibuba tenyari lisem lima azüngmeyakdak Sher lenmang tzübu ka anasa Hagar ajurua ashi, 8“Hagar, Sarai kilitsürla, na kong nungi aru aser koleni aor?” Lai langzü, “Ni kü kiburla Sarai jakdang nungi ajener.”

9Tenyar jagi ashi, “Ne kiburla dangi meyipa oang aser la kübok la tenzüka liang.” 10Ano tenyar jagi la dang ashi, “Ni ne nem semchirtem jenti agütsütsü, oda shingaia parnokji mezüngdangtettsüsa. 11Nai jabaso ka asotsü aser pa tenüng Ishmael ta ajatsü, kechiaser Kibubai ne timtemba ola angashiogo. 12Pa nisung rongnung gado ama alitsü, pa teka nisung ajak anema alitsü. Pa pei adianutem ajak madang nungi pila-a alitsü.”

13Hagari ashi, “Tsüngrem shiba ni nguogo iba indang ashitsüsa ni taküm lidi ma?” Aser Kibuba shibai la den jembi pa dang lai “Tangusang Tsüngrem” ta aja. 14Anungji nisungtemi tzübu tenüngji Beer-lahai-roi ta aja. Ibai kadesh o Bered na tsüngda nung lir. 15Hagari Abram nem jabaso ka sotsü, aser lai pa tenüng Ishmael ta aja. 16Hagari Ishmael asoba mapang Abram arishi küm tirtrok liasü.

LIPOK 17

Mejeptokbaji Tezüngzüktepba Temaitsü

1Kodang Abram arishi küm tukur-tuku liasü, Kibuba pa dangi jungkai adoka ashi, “Ni Ajak Takoksang, kü den jajaang aser tai makai liang. 2Ni kü tezüngzüktepba ne den yangludi, aser ne semchirtem jenti rendaktsüdi.” 3Abrami pei tejak rembanga ali nung apudak, aser Tsüngremi pa dang ashi, 4“Kü tezüngzüktepba ne den lir. Na kin aika tebu akümtsü. 5Ne dang joko Abram ta majatsü, saka ne tenüng Abraham ta ajatsü, kechiaser ni na kin aika tebu kümdaktsüogo. 6Ni na kanga rendaktsüdi, ne dak nungi alima kintem adokdaktsüdi, aser ne dak nungi chubatem adoktsü.

7  “Na aser ne semchirtem aser tarutsü pututem asoshi ni kü tatem maka tezüngzüktepba yangludi. Na aser ne semchirtem putu ajak atema ni Tsüngrem asütsü. 8Ni ne nem aser ne semchirtem nem na senzüdak iba Kanan lima ajak agütsüdi, aser ni parnok Tsüngrem alitsü.”

9Tsüngremi Abraham dang ashi, “Na aser ne sülen tarutsü putui iba tezüngzüktepba ayutsüla. 10 Ibai kü tezüngzüktepba koba ni o na aser ne sülen semchirtem tsüngda nung ayutsü; nenok rongnung tebur ajak mejeptoktsüla. 11Ni aser nenok tsüngda tezüngzüktepba temaitsüji nenok shi teküp temabaji mejeptokang. 12Nenok tarutsü pututem nunga tebur shia sor anogo tinübuba nung, oda ne kidang asoba süshia aener nungi sen agi alizükba süshia, ne semchir mesüaka, parnok ajak mejeptokang. 13Ne kidang asoba süshia, sen agi aliba süshia parnokji mejeptoktsüla aser kü tezüngzüktepba ne shi nung tatem makaba tezüngzüktepba asoshi alitsü. 14Tebur kar danga tema teküpji memejeptokra, paji kü nübur rongnungi jentoktsü, kechiaser pai kü tezüngzüktepba raksa.”

Sarai Tenüng Melenba

15Tsüngremi Abraham dang ashi, “Nai joko nebutsü dang Sarai ta majatsüla, tang nungi la dang Sarah ta ajatsüla. 16Ni la moatsütsü, la ajanga ne nem jabaso ka agütsütsü; ni la moatsütsü aser la kintem tetsü akümtsü, la semchirtem nungi chubatem adoktsü.”

17Abrahami pei tejak rembanga apudaker menü aser pa mulung nung ashi, “Tebur ka küm noklang ka tain kümer tanur ngudima? Aser Sarah shiba küm tukur tain lir, lai tanur sodi ma?” 18Abrahami Tsüngrem dang asüngdang, “Ishmael ne jakdang lilasang koda jungla?”

19Saka Tsüngremi ashi, “Masü, nebutsü Sarahi ne nem jabaso ka sotsütsü, aser nai pa tenüng Isak ta ajatsü. Ni pa aser pa semchirtem den tezüngzüktepba ka ayutsü. Ibai tatem makaba tezüngzüktepba alitsü. 20Ishmael indang ne temepishibaji ni angashiogo. Ni pa moatsütsü; ni pa tejang jenti atangba kümdaktsüdi. Pa chuba terana tebudi akümtsü; aser ni pa agi kin tulu ka kümdaktsüdi. 21Saka Isak shiba sangküm Sarah iba mapang nung ne nem sotsütsü, pa den ni kü tezüngzüktepba yanglutsü.” 22Kodang Tsüngremi Abraham den jembiba anen, pai pa toktsü.

23Abrahami Tsüngrem dang tashi anga aser panüjisa pai pei chir Ishmael aser kidang alir tebur ajak alartem aser sen agi alizükba ajak mejeptoktsü. 24Abraham arishi küm tukur-tuku alidang pa-a mejeptok, 25aser pei chir Ishmael mejeptokdang küm terasem liasü. 26Abraham aser pa chir Ishmael tenaprongla panüjisa mejeptok, 27Abraham kidang aliba tebur ajak, kidang asor mesüra aener dang sen agi aliba ajak pa den külemi mejeptok.

LIPOK 18

Tesemdanger Nisung Asem

1Abraham anüngdang kanga lemyia süki kikümbang nung mena alidang Kibubai Mamri sülemdong anasa pa dangi jungkai adok. 2 Pai roka asoa reprang, aser nisung asem pa jakdang noktaka angu. Kodang pai parnok angu, pai süki kikümbang nungi parnok ajurutsü asema oa pei tejak ali nung apudaka ashi, 3“Kü Kibuba, ni ne jakdang yimlibilem ngurabang ne kilir kidang anenangma. 4Nenok tetsüng meiter süngdong kübok anisüngzüktsü asoshi ni tzü bener arutsüdi. 5Ni ano nenok nem chiyungtsü kar yanglutsüdi; yagi nenok lenmang asoshi tashi agütsütsü, kechiaser nenoki nenok kilir dangi aru.” Parnoki ashi, “Kanga junger, nai ashiba amaji sang.”

6Abrahami süki-i ilunga Sarah dangi yia ashi, “Yakta am tajungtiba nungi tatakzük asem agiteta yangluang.” 7Abraham ano nashi telok dangi asema oa nashi chanu tajungtiba shimteta kilir nem agütsü aser parnoki aji aritepa renem. 8Pai temo, mamatzü aser nashi koba pai renema liasü, itemji bener oa parnok madang yutsü. Aser parnoki chiyungdang pai süngdong kübok ata.

Abraham dang Jabaso Ka Agütsütsü Nangzükba

9Idangji parnoki pa dang asüngdang, “Ne kinungtsü Sarah kong lir?” Pai langzü, “La süki nung lir.” 10 “Sangküm kasa mapang nung ni ne dangi meyipa arutsü, aser nebutsü Sarai jabaso ka asotsü.” Sarai kiküm nungi aji angashi. 11Tang Abraham aser Sarah tantsür tambur kümer aser Sarah dak tanur abentsü mapang süir liasü. 12 Sarai pei mulung nung menüa ashi, “Tang ni kanga tantsür kümer aser kübuba-a tambur kümer ni shi nung tepela ngudima?”

13 Kibubai Abraham dang asüngdang, “Ni kanga tantsür kümer tanur angutsü ama ta kechiba Sarai menüa ashi? 14 Kibubai makoktsüsa langka tasak lir asü? Ni sangküm kasa mapang nung ne dangi meyipa arutsü, aser Sarai jabaso ka asotsü.” 15Idangji Sarai tsübuadok aser menangzüki ashi, “Ni memenü.” Saka pai ashi, “Atangji nai menüogo.”

Tsüngremi Abraham nungi Kecha Miima Mayu

16Kodang nisungtemji yang nungjagi apuso, parnoki Sodom tsütsü reprang, aser Abrahami parnok sülen anitaka oa parnok pei lenmang nung meinoktsü. 17Idangji Kibubai pei sasa dang ashi, “Ni kechi inyaktsü ali, iba indang Abraham dang miimdi ma? 18Atangji Abraham kin tulu aser tashi tulu akümtsü, alima kin ajak na nungi moatsütsü. 19Par chir aser pa semchirtemi Kibuba dang tashi angatsü, aser kechi ochi aser shitak lir; itemji benshitsü sayutsü asoshi ni Abraham shimtetogo. Parnoki itemji benshira ni pa madang nangzükba ama ajak inyaktsü.”

20Idangji Kibubai Abraham dang ashi, “Sodom aser Gomora nunger anema ayimtenba olaji kanga tulu asünung, aser parnok temenen aser tesashi teka yitepba mapa indang taitsüba onsara tulu asünung, 21tang ni lua parnok mapa atangji asü masü reprangdi, aser parnok taitsüba indang ni angashibaji shitak metettsü.”

Abrahami Sodom Atema Mepishiba

22Nisungtemji Sodom tsütsüi ao, saka Abrahami Kibuba madang noktak. 23Pai Kibuba anasa arua pa dang asüngdang. “Nai temeshipurtemjia temenenpur denji samatsütsü asü? 24Yimti nungji temeshipur tenem lira, tenem asoshiji nai yimtiji mesamatsütsü ama? 25Atangji nai temeshipurji temenenpur den kodanga mesamatsütsü, kechiaser ibaji ne dak nungi talangka pila-a lir. Temenenpur den külemi temeshipur samatsüra, temeshi purtemji temenenpur ama kümdaktsür, O bendangbai alima ajak nung ochi mebenshili ma?”

26 Kibubai langzü, “Yimti nungji ni temeshipur nisung tenem ngurabang, parnok asoshi ni yimtiji kümzüktsü.”

27Abrahami tanaben jembi, “Ajiang, ni ama ali nisungi Kibuba den ano jembitsü tasü aiter, 28temeshipur nisung tenem melen lir-pungu danga lira, pungu agi mabensaba asoshi nai yimtiji samatsütsü ama?” Kibubai langzü, “Ni idakji temeshipur lirpungu danga ngurabang yimtiji mesamatsütsü.”

29Abrahami ano jembi, “Idakji lir danga ngura koda?” Pai langzü, “Lir asoshi ni aji mesamatsütsü.”

30Idangji Abrahami ashi, “Ano ni jembiba atema Kibubai tejashima, idakji semer ngura koda?” Pai langzü, “Idakji semer ngurabang ni aji meinyaktsü.”

31Abrahami ashi, “Ni maneni tasü ita jembiba atema Kibubai kü dang tai tokangma, idakji metsü danga ngura koda?” Pai langzü, “Metsü asoshiji ni aji mesamatsütsü.”

32Abrahami ashi, “Oh Kibuba, yimlibilema tejashima, joko ni khen dang jembidi, ter danga ngura koda?” Pai langzü, “Ter danga ngura ni aji mesamatsütsü.”

33 Kibubai Abraham den jembizükli oadok, aser Abrahama pei talidaki meyipa aru.

LIPOK 19

Sodom Temenen

1Kodang tenyar anaji nikongdang Sodomi aru, Lot yimti süngkhüm nung mena liasü. Loti parnok ngua parnok den ajuruteptsü noktak, aser pai parnok madang apudaka ashi, 2“Kü kiburtem, yimlibilema nenok ner kilir kidangi meyipang ta ni mepishir. Nenok tetsüng meitang aser taonung idaki yipang, aser asüngnep yakta saker nenok pei lenmangi oangma.” Saka parnoki langzü, “Nung, onok ammang tepiyong yimti yimtong nungji alitsü.”

3Loti parnok dang onsara mepishi nung, parnoki tesü pa den par kidangi ao, aser pai parnok nem benjong ka yangluja piyazü meinokba amtsük renema chidaktsü.

4Saka aenertem mejanga maodang Sodom nunger lanu-ain ajak arua kiji meketbang. 5 Parnoki Lot jar asüngdang, “Taonung ner kidangi aitba nisungtemji kong lir? Parnokji onoki metettsüsa tang onok dangi anir adokang.”

6Loti kimai tugu aser pa sülen kishiji shibang, 7aser ashi, “Kü adianutem, nenoki tamajung tebenshi ta ni nenok dang mepishir. 8Reprangang, tebur memetetba kü jala tasüngtet ana lir, ni parnok nenok dangi anir adoktsüdi, nenoki kechi mulunger yamaji parnok dak benshiang; saka item nisungtem dak kecha tamajung teinyak, kechiaser parnok kü kilempoki aita lir.”

9Saka parnoki ashi, “Tesüleni aenshiang, iba nisung aener amungi aruba nisung ka sürnung tang pai asenok madak o bendanger kümdi asür. Onoki parnok dang benshitsüba dang nungi tamajungba ne dak benshitsü.” Parnoki Lot tesüleni atsür adok aser kishiji raksatsütsü tejakleni ait. 10Saka nisung ana jagi teka songtoka Lotji kidangi atsüketer kishiji shibang. 11 Saka tenyar jagi kishi züngdang noktaka aliba lanu-ain na tenük pokdakja azük nungji parnoki kishiji meyimtena bushiba agi parnok sasa belemseta aküm.

Loti Sodom Toktsüba

12Tenyartem jagi Lot dang ashi, “Ne den idaki jala jabaso, anük-abang aser ner kimang yimti nung lira, parnok idak nungi anitetang, 13kechiaser iba yimti anema ayimtenba taitsüba onsara tulu Kibuba madang kümogo. Aji asünung iba yimti samatsütsü asoshi Kibubai onok yok.”

14Idangji Loti oa pa jala agitsü jembia alirtem anük-abangtem dang ashi, “Yakta iba yimti nungi adokang, kechiaser Kibubai iba yimti samatsütsü.” Saka pai asayara ta dang parnoki bilem.

15Anepungi tenyartem jagi Lot dang ajungshia ashi, “Nebutsü aser ne jala ana anir tangsa apusoa oang, anungji iba yimti den külemi nenok mesamatsü.” 16 Saka Loti atapisa ali. Saka Kibubai pa dang aochia bilem nung tenyartem jagi pa kinungtsü aser jala ana teka nung amer yimti atena anir tugua yutsü. 17Kodang tenyartem jagi parnok yimti tezülen anir adoka yutsü, parnoki ashi, “Nenok taküm asoshi jenang, tesülen meyipa tereprang, aser lenten nungji tanen. Nenok sama-a lir tenemi jenang.”

18Saka Loti langzü, “Oh aji oda nungma kü kiburtem. 19Tang ajiang, ne kiliri nenok jakdang yimlibilem nguogo, aser kü taküm kümzüka yutsüba nung kü dang yimlibilem tulu sayuogo, aji saka ni tenemleni ajentsü makok, ashiko lendong kati ni menepadoktsü aser ni asütsü. 20Ajiang oagi jenoktsü asoshi anasatiba yimti tila ka lir, ni idakji oa jenokdi, kechiaser ibaji yimti tila ka dang süaka idakji ni kümzüka alitsü.”

21Tenyar jagi Lot dang ashi, “Nai ashiba ama ni ibaia aochia melar, nai kü dang ashiba ama iba yimtiji mesamatsütsü 22Ilungang, tangsa iba yimti nungji jenokang, kechiaser nai ibaji matong tashibo ni kecha meinyaktet.” Anungji iba yim tenüng Zoar ta aja.

Sodom Aser Gomora Samatsüba

23Loti Zoar atongdang alima nung anü adoka liasü. 24 Idangji Kibubai Sodom aser Gomora madak mitsüktsü lung aser mi tzünglu kotak nungi yok. 25Pai item yimtitem aser lenten ajak, aser idakji aliba nisungtem; ali nung meiba ajakji samatsü. 26 Saka Lot tebutsüi tesülen meyipa reprang, aser la metsü tongshi aküm.

27Anepdang yakta Abrahami kong Kibuba madang noktak ajagi atu, 28pai Sodom aser Gomora lenten ajakji reprang, aser iba lima mokozüji misem tulu nungi adokba mokozü ama atua angu. 29Anungji kodang Tsüngremi lenten lima yimtitem samatsü, pai Abraham bilemtet aser tesamatsü rongnungi kong Lot liasü, iba nungjagi pai Lot kümzük.

Moab Aser Ammon Nunger Jakzükdak

30Loti Zoar nung alitsü tsübu nung pa aser jala tenem nung tuagi leprungki ka nung ali. 31Kenü anogo jala tantsülai tenu dang ashi, “Obala tambur kümogo, aser alima nunger yimya ama asenok den medema aseni tanur asotsüsa idaki tebur shinga mali. 32Arung asen tebu metsü ayutsü asoshi asenoki obala nem yi jemdaktsüdi aser pa den medemdi.” 33Paonungji parnoki tebu nem yi jemdaktsü aser tantsülai yia tebu den medem, saka tebui aji memetet, kechiaser pa yi agi meseper liasü.

34Tasüngji tantsülai tanutsüla dang ashi, “Ni yasüng obala den medemogo, asen tebu metsü ayutsü asoshi taonunga pa nem yi jemdaktsüdi aser na yia pa den medemang.” 35Paonungjia parnoki tebu nem yi jemdaktsü aser jala tanutsülai yia tebu den medem; saka tebui aji memetet, kechiaser pa yi agi meseper liasü. 36Aji oda Lot jala anaprongla tebu agi temang mazüngi aküm. 37Jala tantsülai tebur ka aso, aser lai pa tenüng Moab aja. Paji tanü tashi Moab kin tebu lir. 38Jala tanutsülaia tebur ka aso, aser lai pa tenüng Ben-Ammi ta aja. Paji Ammon kin tebu lir.

LIPOK 20

Abraham Aser Abimelek

1Abrahami idak nungjagi apusoa anüolentip leni oa kadesh o Shur tsüngda nung ali, aser pai Gerar nung amung. 2 Aser Abrahami tebutsü Sarah indang ashi, “La künu.” Anungji Gerar chuba Abimeleki Sarah pa dangi anir aru. 3Saka Tsüngremi Abimelek dang aonung pungmang nung adoka ashi, “Ajiang tetsür koba nai agi iba yongji na tasür dang lir, kechiaser la nisung ka kibutsü lir.”

4Saka Abimeleki la den ano memedemi liasü, aser pai ashi, “Kibuba, ni la nungi asüngteta lir. Nai ni aser ozü kin samatsütsü ama? 5Abrahami kü dang laji künu ta, aser Saraia paji küdi ta mashi ama? Kü mulungsentsü temerük aser kü teka tindang agi ni ya inyak.”

6Pungmang nungji Tsüngremi langzü, “Hau, nai ne mulungsentsü temerük agi inyakogo, anungji ni anema temenen mebenshidaktsütsü asoshi nai la dak mekongshidaktsü. 7Tang la pei kinungpu nem meyipa agüjang, kechiaser pa ainkar ka lir, aser pai na asoshi sarasademtsütsü, anungji na masütsü. Saka nai la meyipa magütsüra, na aser ne den aliba ajakji asütsü ta nai metetang.”

8Anepdang yakta Abimeleki pa kilirtem aja aser kechi atalok iba indang parnok dang ashi, aser parnoki kanga tsübu. 9Idangji pai Abraham jar asüngdang, “Nai onok dang inyakba ya kechi? Ni na anema kechi tai inyakba yong ni aser kü yimli madaki iba tai tulu bener arutsür? Nai kü dang meinyaktsüba mapa ka inyakogo.” 10Abimeleki Abraham dang ashi, “Nai ya kechi bilemer inyak?”

11Abrahami langzü, “Kechiaser ni ya bilem, iba lima nung Tsüngrem tsübuba shinga mali, aser kübutsü asoshi parnoki ni tepsettsü südi. 12La atangji künu, kütsür chir masü, saka kübur chir, kübutsü asütsü ni la agi. 13Aser kodang Tsüngremi ni kübur ki nungi bendang limai yok, ni la dang ashi, ‘Iba yimlibilem nai kü dang sayuangma, oda, kongisa asenok odir nai niji küdi ta shiangma.’ ”

14Idangji Abimeleki Abraham nem san, nashi, alar tebur aser tetsürtem aser tebutsü Sarah meyipa agütsü. 15Pai Abraham dang ashi, “Ajiang, kü lima ne jakdang lir, na linüdak ka liangma.” 16Aser Sarah dang pai ashi, “Ajiang ni nedi nem taribi sen meyirijang ka agütsüogo, iba yagi ne den aliba ajak madang na temerük aser metendaktsüogo ta kuli asütsü.”

17Idangji Abrahami Tsüngrem dang sarasadem, aser Tsüngremi Abimelek tebutsü aser lar tetsürtem anebtsü, aser parnoki tanur aso, 18kechiaser Abraham tebutsü Sarah atema Tsüngremi Abimelek kibong nung tetsürtem nu menden ajak shibangtsür liasü.

LIPOK 21

Isak Asoba

1 Kibubai nangzükba amato pai Sarah dang inyak aser la moatsü. 2 Sarah mashisa aküm aser Abraham nem pa asa tao nung oda Tsüngremi atemzükba mapang shitak nung jabaso ka sotsü. Tanurji Tsüngremi atakzüka toktsüba mapang shitak nung aso. 3Sarai asoba tanur tenüngji Abrahami Isak aja. 4Isak sor kodang anogo tinü abensa, Tsüngremi pa dang melaba ama Abrahami pa mejeptoktsü. 5Isak asodang Abraham arishi küm noklang ka tain liasü. 6Sarai ashi, “Tsüngremi ni menüdaktsü, aser shirnokisa ibai angashidir, parnoki kü den menütsü.” 7Ano lai ashi, “Sarai tanur nem mama yongdaktsütsü ta shibai Abraham dang shila? Saka pa asa taoi ni pa nem jabaso ka sotsüogo.” 8Tanurji ina mama tokdaktsü, aser Isak mama toktsüba anogo nung Abrahami benjong tulu ka yanglu.

Hagar Aser Ishmael Pila-a Yokba

9Saka kodang Sarai pei chir Isakji Ijiptsür Hagari Abraham nem sotsüba jabaso den asaya-a angu, 10 lai Abraham dang ashi, “Iba alatsür aser lar jabaso yokadokang, kechiaser iba alarla jabaso kü chir Isak den senmang maka.” 11Iba o jagi Abraham kanga mepeladaktsü, kechiaser Ishmaeljia pa chir liasü. 12 Saka Tsüngremi Abraham dang ashi, “Tanur aser ne kilitsür atema na shisa bulua tejashima, Sarai ne dang kechisa shidir ajakji inyakang, kechiaser ni ne dang nangzükba ama Isak dak ne metsüji ajatsü. 13Ano alatsürlai asoba tanur agi ni kin ka kümdaktsütsü, kechiaser pa ne metsü lir.”

14Anungji anepdang yakta Abrahami shishir chiyungtsü tera aser shiküp juli nung tzü sünga enoker Hagar nem agütsü. Aji la tapubang nung benloktsü aser tanur denji la kidang nungi yokadok. Aser lai pila-a oa Beersheba azüngmeyakdak nemzüa liasü. 15Kodang shiküp juli nung aliba tzüji agimadok, lai tanurji süngsem pok ka nung yutsü, 16aser lai pa jakdang nungi süklep lir shi pila-a ao. Kechiaser lai ashi, “Ni tanur asüba dakji mereprangli.” Aser lai pa jakdang mena alidang tanur jagi ola adoka ajeb.

17Tsüngremi tanur ajepba olaji angashi, aser kotak nungi tenyari Hagar dang jembia ashi, “Hagar, na kechi agi timatemer? Tetsübu, Tsüngremi tanur ajepba ola angashiogo. 18Aramesoang, tanurji mesoa nai ajunga arung. Pa metsü nungi kin tulu ka ni kümdaktsüdi.” 19Idangji Tsüngremi la tenük lapoktsü, aser lai tzübu ka angu, lai oa shiküp juliji tzü agi sünga tar tanur nemji jemdaktsü. 20Tanurji ain, aser Tsüngrem pa den ali, aser pa arem nung lia lijak amshir tetangshi ka aküm. 21 Pa Paran arem nung ali, aser tetsüi pa asoshi Ijip lima nungi kinungtsü ka aniok.

Abraham o Abimelek na Tsüngda Tenangzüktepba

22Iba mapang nungji Abimelek aser par arkotong Fikoli Abraham dang ashi, “Nai inyakba ajak nung Tsüngrem ne den lir. 23Anungji tang kü dang Tsüngrem agi azüngashiang; oda nai kü den, kü chir den aser kü semchirtem den külaka mebenshitsü; saka ni ne dang benshiba temeim amato nai kü dang aser alima kechi nung pa amung, iba dang benshitsü.” 24Abrahami ashi, “Ni azüngashidi.”

25Aser tzübu koba Abimelek kilirtemi rakzük, iba yongji Abrahami Abimelek arütsü. 26Abimeleki ashi, “Ya shibai inyak nia memetet. Nai iba indang kü dang mashi, aser tanüang iba indang angashir.” 27Idangji Abrahami nashi aser san kar Abimelek nem agütsü, aser tenati tezüngzüktepba ka yanglu. 28Abrahami san tetsü chanu tenet san telok nungi shimdanga ayu. 29Aser Abimeleki Abraham dang asüngdang, “Item san tetsü koba nai shimdanga ayu, aji tetezü kechi?” 30Abrahami langzü, “Ni iba tzübu ya atu ta ni atema na-a kuli ka asütsü asoshi item san tetsü chanu tenet ya nai kü ket nungi agiang.” 31Anungji iba linük dang Beersheba ta aja, kechiaser idakji tenati azüngashi.

32Parnoki iba tezüngzüktepba Beersheba nung yanglur külen, Abimelek aser par arkotong Fikol, Filistia limai meyipa ao. 33Abrahami Tamarisk süngdong ka Beersheba nung atem aser Tatem Makaba Kibuba tenüng nung aja. 34Aser Abrahami Filistia lima nung talangka amung.

LIPOK 22

Abraham Tamang Tentangba

1Kenpiga lir külen Tsüngremi Abraham tendanga pa dang ashi, “Abraham.” Abrahami langzü, “Ni yangi lir.” 2Tsüngremi ashi, “Ne chir oda ne jabaso ka dang aliba, shiba nai kanga meimer, pa Moria limai anir oang. Yangji ni ne dang sayuba tenem nungji Isak kü nem tarongba tenla asoshi agüjang.”

3Abrahami anepdang yakta shishir, gado nung tamentsü menden enoka pa den Isak aser kilir ana anir, tarongba tenla asoshi süng sosar apusoa Tsüngremi pa dang sayuba tenem jagi ao. 4Anogo asemnübuba nung Abrahami pei tenük roka asoa reprang, aser alinükji talang nung angu. 5Idangji pai kilirtem dang ashi, “Nenok gado den yangi ata-a liang. Tanur küna ajagi odi, aser onoki tenla agütsür külen tanaben nenok dangi meyipa arutsü.” 6Abrahami tarongba tenla atema süngji pei chir Isak nem bendaktsü, aser pai pa teka nung mi aser nok aben aser tena külemi ao. 7Aser Isaki tebu dang asüngdang, “Oba!” Pai langzü, “Kü chir, ni yangi lir.” Isaki asüngdang, “Ajiang mi aser süngpong yangi lir, saka tarongba tenla asoshi sanbo kong ali?” 8Abrahami langzü, “Kü chir, Tsüngremi pei sasa asenok nem agütsütsü.” Aser tenaprongla külemi ao.

9  Kodang Tsüngremi pa dang ashiba linük jagi tena tonga aru, Abrahami idakji tenladak sabang yanglu, aser süngji tiptema iba manung ayu, aser pai pei chir Isak alener tenladak sabang manung ayu. 10Idangji pai pei chir tepsettsü asoshi nokji amer pa teka mekang, 11Saka Tsüngrem kotak tenyari ashi, “Abraham, Abraham.” Abrahami langzü, “Ni yangi lir.” 12Pai ashi, “Tanur dak teka teyi aser pa dak kecha teinyak, kechiaser nai ne chir ka dang aliba mapayui kü nem agütsü nung nai Tsüngrem akhüm tsübur aser pa dang tashi angar ta ni meteter.”

Isak Melen San Tenla Agütsüba

13Abrahami reprang aser ajiang pa sülen san tepung ka tezü agi arem süngsem kongsang dak yitaker aliba angu. Pai oa aji sala aser pei chir Isak melena sanji tarongba tenla agütsü. 14Abrahami iba linük dang Yihovajire ta aja. Tanü tashi nisungtemi jembiba ama, “Kibubai pei tenem nung agütsütsü.”

15 Kibuba tenyari Abraham dang tanaben kotak nungi aja, 16 aser ashi, “Nai iba mapa inyak nung, aser ne jabaso ka dang aliba sota meyui agütsü nung, ni kü tenüng agi pei sasa azüngashiogo. 17Ni atangji na moatsütsü. Ne semchirtem anüng petinutem ama, aser molu lisem ama rendaktsüdi. Ne semchirtemi parnok tsükchirtem yimti süngkhümtemji agitsü, 18 alima kintem ajak ne semchirtem agi moatsütsü, kechiaser nai kü o anga.” 19Idangji Abrahami pei kilirtem dangi meyipa aru, aser parnok ajak külemi Beershebai oa ali.

Nahor Dak Jakzükbatem

20Iba sülen Abraham dang ya shia liasü, “Ajiang nenu Nahor nema Miklai techirtem soja lir.” 21Mezüng asobaji Uz, pa tenu Buz, Aram tebu Kemuel, 22Kessed, Hazo, Pildash, Yidlaf aser Betheul. 23Rebeka tebuji Bethuel, item jabaso tiji Milkai Abraham tenu Nahor nem sotsü. 24Nahor tezüngatsü Reuma, lai Teba, Gaham, Tahas aser Maak sotsü.

LIPOK 23

Sarah Asüba

1Sarah arishi küm noklang ka ser metsür tenet liasü. 2La Kanan lima Kiriath Arba (aji Hebron) Kana lima nung asü, aser Abrahami la asoshi mang yima ajebtsü ai. 3Abrahami pei kinungtsü tasü mangji toktsür aramesoa Het nungertem dangi oa parnok dang ashi, 4 “Ni nenok rongnung aenersa aser amunger ka, ni kü tasüba aremtsüsa kü dang ali kar yokangma.”

5Het nungertemi Abraham dang langzü, 6“Onok dang angang kibur, na onok rongnung tashi tait tamarener ka lir; onok leper tajungtiba nung ne kinungtsü tasü mang remang. Ner tasüba meremdaktsütsüsa onoki pei leper na nungi sota mayutsü.”

7Abrahami noktaka iba lima nung alir Het nunger madang apudak, 8aser pai ashi, “Ni kübutsü tasü mang aremtsü nenoki mulungsoa melara, kü dang ya angang aser Zoar chir Efron dang ni asoshi mepishijang, 9oda kü dang par li tatem len aliba Makpela leprungki koba pa meyong lir, ibaji ozü tasü mang aremdak asütsü asoshi nenok tsüngdang pai aji kü nem jenjang talang agi agütsüdakjang.”

10Tang Het nunger Efron par nisungtem den yimti süngkhüm nung mena liasü, aser Het nunger süngkhümi arua alir ajak nem angashidakja Abraham dang pai langzü, 11“Nung! Kü kibur; kü dang angang, aliji aser iba nung aliba leprungkiji ni ne nem agütsür. Kü nüburtem tsüngdang ni aji ner tasü mang aremtsü asoshi ni ne nem agütsür.”

12Idangji Abrahami iba lima nisungtem tsüngdang apudak. 13Pai Efron dang linük nübur ajaki angashia ashi, “Nai mulungra kü dang angang; ni ali jenjangji ne nem agütsüdi, nai aji kü dang nungi agiang aser ozü tasü mang idakji remdi.”

14Efroni Abraham dang langzü, 15“Kü dang angang kü kibur, ali jenjangji taribi sen noklang pezü lir, saka ana tsüngda nung aji kechi asütsü? Ner tasü mang remang.” 16Abrahami Efroni ashiba ama taribi sen noklang pezü iba mapang shishirtemi amshiba ama züngzüka agütsü.

17Anungji Efroner li Makpela, Mamre anüdoklen koba liasü, aji Abraham meyong aküm. Koba nung ali, leprungki aser arrtsü meketa aliba süngdong ajak pa meyong aküm. 18Itemji par yimti süngkhüm nung sentenba Het nungertem ajaki kuli süa pai Abraham nem agütsü.

19Ajiser külen Abrahami Kanan lima nung aliba Mamre anüdoklen Makpela leprungki nung pei kinungtsü Sarah arem. 20Anungji aliji aser idakji aliba leprungkiji teti asoshi Abraham nem taremdak asütsü asoshi Het chirtemi kuli mesüa agütsü.

LIPOK 24

Abrahami Pei Chir Isak Asoshi Kibutsü Tebushi Yokba

1Abraham joko tambur aser arishi küm aika liasü, aser Kibubai ajak nung Abraham moatsü. 2Pai pei kilir tongtiba shiba pa rongsen ajak madak ketdangser liasü pa dang ashi, “Ne teka kü tepi pok nung yuang 3aser ni ne dang Kibuba anüng aser ali Tsüngrem agi azüngashidaktsüdi, Kanan nunger shir den ni alir, parnok jalatem nungi kü chir Isak asoshi kibutsü tagidaktsü, 4Saka ozü lima aser ozü kin dangi oa kü chir Isak asoshi kibutsü ka anir arutsüla.” 5Kilir jagi pa dang asüngdang, “Ashiko tetsür jagi kü sülen iba lima yagi anidaka arutsü memulungra koda na kong nungi aru, iba lima jagi ni ne chir tanaben anir aotsü asü?”

6Abrahami pa dang langzü, “Ajiang, nai kü chir tanaben iba lima jagi anir maotsüla.”

7 Kibuba, anüng Tsüngrem shibai ni kübu kidang nungi aser ni tasoba lima nungi anir aru, aser shibai kü dang azüngashia shiogo, ne metsü nem ni iba lima agütsüdi, pai pei kotak tenyar ne jakdangi yoktsü, aser nai idak nungjagi kü chir asoshi kibutsü ka anir arutsü. 8“Tetsür jagi ne sülen arutsü memulungra, nai kü dang azüngashiba nung na atema kecha tai malitsü. Saka nai kü chir ajagi anir maotsüla.” 9Anungji kilir jagi pei teka Abraham tepi pok nung ayu, aser pei kiburi ashiba indang azüngashi.

Abraham Kiliri Tsüngrem Dang Sarasademba

10Idangji kilir jagi pei kibur ut ter renem, aser tajungtiba oset aser sempet ajak renema bener apuso, kechiaser pa Abraham rongsen ajak madak kibur liasü. Pai apusoa Mesopotamia nung aliba Nahor yimti-i ao. 11Nikongtsütsü tetsürtem tzütai aoba mapang nung yimti tezülen tzübu ka anasa pai pei ut apudakdaktsü. 12Aser pai sarasadem, “Oh Kibuba, kü kibur Abraham Tsüngrem, tanü anogo kü mapa nung takok agüjang, aser kü kibur Abraham dang yimlibilem sayuangma. 13Ajiang ni iba tzübu kümbang nung noktaka lir, aser yimti nung alir jalatem tzütai arur. 14Ya oda atalokdakjang, ni shiba dang, ‘Ni tzü tajemtsü ne mori ajungzükang’ ta ni ashidang, la shibai ‘Jemang, ano ni ne ut nema jemdaktsüdi’ ta shidir, iba tetsürji ne tenzüker jabaso Isak asoshi shimtetbaji südakjang. Iba jagi kü kibur dang nai marakzüba temeim sayuogo ta ni metettsü.”

15Pa sarasadem matem dangsa Rebeka, la tapubang nung tzü mori bener aru. Laji Abraham tenü Nahor kibutsü Milka chir Bethueli aso. 16Laji tereprangtsü tobur tajung aser tasüngtet aiür ka, shiba tebur shinga dena munguyuba tetsür ka. Lai tzübui lua tzüji mori sünga tar adok. 17Kilir jagi asema or la dang ashi, “Yimlibilema ne mori nungi kü nem tajemtsü tzü tera kua.”

18Lai ashi, “Jemang kibur” aser lai ilungseta pei tzü mori ajungzüker pa nem jemdaktsü. 19Kodang pai tzüji jemzük, lai ashi, “Ni ano ne uttem nema parnok mejemshi tashi tajemtsü tzüji tatsüdi ni?” 20Lai ilunga tzü mori nungi süng su nung tzüji enok aser ut ajak mejemzük tashi tzübu nungi tzüji ata. 21Kibubai pa aeni aoba ajak azükarudaktsü asü masü ta metettsü asoshi nisungba jagi mokorai la dak repranga ata.

22Kodang uttem tzü jemzük, nisung jagi sen aika alangba hon küri la teni nung enoktsü, aser teka nung kisen ana sepoktsü. 23Pai ashi, “Na shir jala? Kü dang shiangma. Nebu kidang onok asoshi tanendak peria lir ma?”

24Lai pa dang langzü, “Ni Milka chir Bethuel jala shiba Nahor nem sotsü.” 25Ano lai ashi, “Onok monü aser rem teperi lir, aser na asoshi tanendak taktang lir.”

26Idangji nisung jagi apudaka Kibuba dang külem. 27Pai ashi, “Kü kibur Abraham Kibuba Tsüngrem tenüng sangang, shibai kü kibur tsütsü pei takang temeim aser temulung lemtetba ayu. Kibubai nia kü kibur kinunger kidangi indang-indanga len ania aruogo.”

28Idangji aiürlai asema oa la tetsü kibong dang item o ajak ashi. 29Rebeka tedi ka tenüng agi Laban liasü, aser pai tzübu len jagi nisung dangi asema ao. 30Kodang Labani pei tenu Rebeka ket nung kisen aser küriji angu, aser nisungba jagi item o kü dang ashi ta lai jembiba otemji pai angashi, paia nisungba dangi ao aser ajiang paji uttem den tzübu anasa noktaka liasü. 31Pai ashi, “Arung, na Kibubai moatsüsang, kechiba na idaki noktaker? Ni ozü kidang na aser uttem atema tanendak teperi renema lir.”

32Anungji nisung jagi kidangi atu, aser Labani ut khu abenbaji sala-a uttem nem monü aser rem agütsü, aser pa den alirtem asoshi tetsüng shitoktsü tzü agütsü. 33Kodang pa dangi chiyungtsü bener aru, pai ashi, “Ni kü osang mashi tashi ni kecha machitsü.” Labani ashi, “Na kechi tashitsü aka shiangma.”

34Anungji pai ashi, “Ni Abrahamer kilir, 35Kibubai kü kibur kanga moatsüogo, aser pa takar aser tulur kümdaktsüogo. Pai pa nem san telok, nabong aser nashi telok, taribi aser hon, alartem, ut aser gadotem agütsüogo. 36Aser Sarah kü kibur kinungtsüi la asa taoi pa nem jabaso ka sotsü, aser kü kiburi pa jabaso nem pa akaba ajak agütsüogo. 37Aser kü kiburi kü dang azüngashidakja ashi, ‘Nai Kanan nungertem shirnok rongnung ni alir, parnok jalatem nungi kü jabaso asoshi kibutsü asütsü shinga tagidaktsü. 38Saka nai kübu kinunger aser kü kin dangi oa pa asoshi kibutsü ka anir arungma.’ ” 39Idangji ni kü kibur dang asüngdang, “Saka tetsürlai kü den marunüra koda?” 40Pai kü dang langzü, “Kibuba shiba tsüngdang ni teti jajar, pai pei tenyar ne den yoktsü aser ne lenmang azükarutsütsü aser takok agütsütsü. Nai kü jabaso asoshi kibur kinunger aser kü kin nungi kibutsü anir arungma. 41Na kü kinungertem dangi oa parnoki ne nem pei jala magütsüra idangji iba azüngashiba nung na kecha tai malitsü.”

42Tanü ni tzübu jagi arua sarasadem, “Oh Kibuba, kü kibur Abraham Tsüngrem, nai dang kü aeni aoba azükarudaktsüra, 43ajiang ni tzübu anasa noktaka lir. Kodang aiürtem tzütai arudir, aser shiba dang yimlibilema ne tzü mori nungi kü nem tajemtsü tzü kua ta ni shidir, 44aser lai kü dang, jemang, aser ni ne uttem nema tzü tatsüdi ta shidir, laji nai kü kibur jabaso asoshi shimtetbaji südakjangma.”

45Kü mulung nung sarasadem matemdang ajiang, Rebeka la tapubang nung tzü mori bener arua tzübui ai, aser lai tzü ata. Ni la dang ashi, “Yimlibilema kü nem tzüji jemdakjang.” 46Lai ilunga tzü moriji pei tapubang nungi ajungzüka ashi, “Jemang, aser ni ne uttem nema jemdaktsüdi.”

47Ni la dang asüngdang, “Na shir jala?” Lai langzü, “Ni Nahor aser Milka chir Bethueler jala.” Idangji ni la teni nung küri enoktsü aser teka nung kisenji sepoktsü. 48Ni apudaka Kibuba dang külem, aser Kibuba, kü kibur Abraham Tsüngrem shibai kü kibur tenu jala par jabaso agitsü atema ni lenmang shitaki anir aruba Tsüngrem tenüng asang. 49Tang nenoki kü kibur dang aochia aser temeim sayutsü kü dang shiangma. Aji oda mesüra ni tajichileni mesüra tabeleni meyiptsü.

50Idangji Laban aser Bethueli langzü, “Ibai Kibuba nungi lir, onoki ne dang tajung saka tamajung saka kecha meshitet. 51Rebeka ne jakdang lir, la anir oang, aser Kibubai ashiba amaji la ne kibur jabaso kinungtsü kümdakjangma.” 52Kodang Abraham kiliri parnok oji angashi, pai apudaka Kibuba dang külem. 53Pai Rebeka nem hon, taribi, senti lung, aser süoshi bener arua agütsü, aser la tedi aser tetsü nem jenjang aika alangba sempettem agütsü. 54Idangji Abraham kilir aser pa den aliba nisungtemi chia ajem aser paonungji idakji anen. Aser anepdang saaker pai ashi, “Ni kü kibur dangi meyipa yokangma.”

55Saka la tedi aser tetsüi langzü, “Aiürlaji anogo ternü shi onok den lidakjang, ajiser lai aotsü akok.”

56Saka pai parnok dang ashi, “Ni tenokdangma, kechiaser Kibubai kü aeni aoba azükarudaktsüogo. Ni kü kibur dangi meyipa yokangma.”

57Parnoki langzü, “Onoki aiürla jar asüngdangdi.” 58Anungji parnoki Rebeka jar la dang asüngdang, “Nai iba nisung den onüra ma?” Lai langzü, “Ni aotsü.” 59Anungji parnoki tenu Rebeka aser lar kilitsür, Abrahamer kilir aser par nisungtem pila-a yok. 60Aser parnoki Rebeka moaja ashi,

“Tenü, na meyirijangsa meyirijang ter tetsü kümangma!

Aser ne semchiri parnok tsükchir yimtitem agidakjangma.”

61Idangji Rebeka aser lar aiürtem apusoa ut nung amen, aser nisungba sülenji anitak. Aji oda Abraham kilir jagi parnok pei lenmangi anir ao.

62Tang Isak Beer-lahaih roi arem len nungi aru, kechiaser pa anüolentip Negeb lima nung liasü. 63Nikongdang Isaki sarasadema bilemdangtsü asoshi alupuleni ao, aser pai pei tenük rangketa yok nung uttem aruya angu, 64Rebekai pei tenük roka asoa reprang, aser kodang lai Isak angu, lai ut nungi alu, 65aser Abraham kilir dang asüngdang, “Oagi alupu nung asenok den ajuruteptsü aruya alibaji shiba?” Kilir jagi langzü, “Paji kü kibur.” Anungji lai temeibangba sü agiteta la süko mei.

66Idangji kilir jagi Isak dang pai kechisa inyak item ajakji atonga ashi. 67Aser Isaki pei tetsü Sarah süki-i Rebeka aniok aser la pa kinungtsü aküm aser pai la dang meim aser pei tetsü sür külen pa mulung sünepa ali.

LIPOK 25

Keturai Asoba Abraham Semchirtem

(1 Pu. 1.32,33)

1Abrahami tetsür tanga ka agi, la tenüng Ketura liasü. 2Lai pa nem Zimran, Yokshan, Medan, Median, Ishbak, aser Shua sotsü. 3Yokshan nungi Sheba aser Dedan jakzük. Dedan nungi Ashurim letushim aser Leumim jakzük. 4Midian chirtem Efa, Efer, Hanok, Abida, aser Elda. Item ajak Ketura chirnurtem liasü.

5Abrahami pa akaba ajak Isak nem agütsü, 6Saka tangar tetsür ajanga asoba chir nem sempet agütsü. Aser pa taküm alidangsa pei chir Isak nungi aenshia parnok anüdoklen lima yok.

Abraham Asüba Aser Aremba

7Abraham arishi küm noklang ka ser neter pungu liasü. 8Aser pa arishi tetemsü tambur aser küm agi teperi lir asü aser pei pur den aden. 9Pa chirtem, Isak aser Ishmael nati Mamre jakdang aliba Het nunger Zoar chir Efron li Makpela leprungki nung pa arem, 10 koba ali Abrahami Het nunger dang ali, idakji Abraham aser pa tebutsü Sarah arem. 11Abraham sür külen Tsüngremi Isak moatsü, aser Isaki Beerlahai-roi nung ali.

Ishmael Semchirtem

(1 Pu. 1.28-31)

12Itemi Abraham chir Ishmael dak jakzükbatem, shiba Abraham tebutsü Sarah kilirla Ijiptsür Hagari Abraham nem sotsü. 13Ishmael chirtem tatongi parnok tenüngtem itemi. Ishmael mezüng chir Nebaiot, Kedar. Abdeel, aser Mibsam, 14Mishma, Duma, Masa, 15Hadad, Tema, Yetur, Nafis aser Kedema. 16Itemji Ishmael nungi jakzükbatem kin terana, parnok yim aser pei talidak agi parnok tenüng aküm. 17Ishmael arishi küm noklang ka ser semer-tenet ali aser pa asü, aser pa pei pur den aden. 18Ishmael dak jakzükbatem Havila nungi Shur arrtsü koba Asiria leni aoba Ijip anüdoklen lima nung pei adianutem nungi pila-a ali.

Esau Aser Yakob Asoba

19Abraham chir Isak putu ya. Abrahamji Isak tebu liasü. 20Isak küm lir alidang Padan-aram nungi Aram nunger Bethuel jala Rebeka, Laban tenu pai pei kibutsü asütsü agi. 21Isaki pei kibutsü Rebeka asoshi Kibuba dang mepishi, kechiaser la tapung liasü. Kibubai pa sarasadem langzü, aser Rebeka mashisa aküm. 22Lai jakrep chir asoba tanurtemji la nu menden nung toktep, aser lai ashi, “Yamaisa lirabang kechiba ni taküm alir?” Anungji lai Kibuba dang asüngdangtsü ao.

23 Kibubai la dang ashi,

“Ne nu menden nung kin ana lir,

kin ana ne nu menden nungi pilatsü,

kin ka kin tanga dang nungi tashi taitba alitsü,

tambui tanubuji tenzüktsü.”

24Kodang la nu amungtsü anogo atong, ajiang, la nu menden nung jakrep chir tebur ana liasü. 25Mezüngbuba tereprangtsüji temerem temang ajak ku agi meibanger aso, anungji parnoki pa tenüng Esau ta aja. 26Kodang tanabubaji aso, pa teka Esau shibalang nung ameta liasü, anungji pa tenüng Yakob ta aja. Tena asodang Isak küm roker tain liasü.

Esaui Tambu Senmang Ayokba

27Kodang tanur anaji ain, Esau mongyin shirishir arem yatar nisung liasü, aser Yakob ajemaluba nisung aser süki nung ali. 28Isaki Esau meim kechiaser Esaui kasetba mesü shi pai achi. Saka Rebekai Yakob meim. 29Kenü Yakob luli aon soya alidang Esau arem nungi lumiseter adok.

30Pai Yakob dang ashi, “Kü nem iba aon temeremji chidakjang, kechiaser ni lumiseta lir.” Ibayongji pa dang Edom ta aja. 31Yakobi langzü, “Tamasa kü dang nai pei tambu senmangji yokang.” 32Esaui ashi, “Reprangang ni tasütsü anasa lir, kü tasoba tambu senmang agi kü nem kechi ajangzüktsütsü?” 33 Yakobi langzü, “Tamasa nai aji kü nem agütsütsü azüngashiang.”

Idangji Esaui pei tasoba tambu senmangji Yakob nem agütsütsü ta azüngashi. 34Aser Yakobi pa nem am tera aser luli asoba aon agütsü. Aser pai aji chia jemer külen pei lenmangi ao. Aji oda Esaui pa tasoba tambu senmangji sensamasatsü.

LIPOK 26

Isak Gerar Nung Aliba

1Abraham tendak atalokba mezüng ayawara dak alema iba lima nung ano ayawara ka liasü. Anungji Isaki Filistia nunger chuba Abimelek dangi Gerari ao. 2Aser Kibuba pa dangi jungkai adoka ashi, “Ijip limai tetu, ni ne dang kechi lima sayudir idakjiang liang. 3 Iba lima nungji mungang. Ni ne den alitsü, aser na moatsütsü. Ne nem aser ne semchirtem nem ni item linüktem ajak agütsütsü, aser ne semchir nem iba linük ajak nebu Abraham dang ni kechi nangzük, ibaji ni atalokdaktsütsü. 4Aser ni ne semchirtemji anüng petinutem ama rendaktsüdi aser ne semchir nem item linük ajak ni agütsüdi aser ni parnok agi alima kintem ajakji moatsütsü. 5Kechiaser Abrahami kü o tashi anga, aser kü temelaba ozüngtem aser kü tesayubatem ajak nung tashi anga-a benshi.”

6Anungji Isaki Gerar nung ali. 7 Kodang iba linük nung aliba nisungtemi pa tebutsü indang asüngdang pai langzü, “Laji künu,” kechiaser “La kübutsü” ta ashitsübaji pai tsübu. Kechiaser pai bilem oda iba linük nisungtemi Rebeka meji ni tepsettsü, kechiaser la tobur tajung liasü. 8Kodang Isaki idakji talangka amung, Filistia nunger chuba Abimeleki kichiba nungi repranga alidang Isak tebutsü Rebeka den asayatepa angu. 9Anungji Abimeleki Isak jar pa dang ashi, “Ajiang, atangji la ne kibutsü! Kechiba nai la künu ta ashir?” Isaki langzü, “Kechiaser ni laji kübutsü ta ashi nungbo ni asütsü ta ni bilem.”

10Abimeleki pa dang ashi, “Nai onok dang inyakba ya kechi? Nisung kari nebutsü den yiptetla, aser aji agi nai onok madak tai bener arutsüla.” 11Anungji Abimeleki nisungtem nem ozüng agüja ashi, “Shirisa iba nisung mesüra tebutsü dak teka idir, atangji paji südaktsütsü.”

12Iba kümji Isaki iba linük nung metsü yok, aser noklang bena aru, kechiaser Kibubai pa moatsü. 13Aser pa kanga takar aküm aser kanga merena maküm tashi paji tali tali azükarua züin. 14Pa san telok, nashi telok aser kilirtem den kechisarena akaba nisung asünung Filistia nungertemi pa dak tenük merema aküm. 15Pa tebu kilirtemi Abraham mapang atuba tzübu ajakji Filistia nungertemi tubangja ali agi süngtsü.

16Ano Abimeleki Isak dang ashi, “Ozü lima nungi apusoa oang, kechiaser na onok dang nungi tashi tuluba kümogo?” 17Anungji Isaki iba linük nungi aenshia or Gerar lenten nung kenpiga ali. 18Pa tebu Abrahami atuba tzübutem koba Abraham sür külen Filistia nungeri tubangtsü item tzübuji Isaki tanaben tushi aser tebui koba tenüng agi iba tzübu dang aja, paia kasa tenüngji aja. 19Isak kilirtemi lenten nungji atu, tzü temerük apokdak tzübu ka tutet. 20Saka Gerar nunger sannükertemi Isak sannükertem den tzübu jagi raktepa ashi, “Tzüji onok meyong lir.” Anungji Isaki tzübu tenüngji Esek ta aja, kechiaser parnoki pa den raktep.

21Ajiser parnoki ano tzübu tanga ka atu aser parnoki iba jagia raktep, anungji pai iba tzübu tenüngji Sitna ta aja. 22Yang nungjagi pila-a or pai ano tzübu tanga ka atu. Saka ibaji anema shingaia pa den meraktep, anungji pai iba tzübu tenüng Rehobot ta aja. Pai ashi, “Kechiaser tangbo Kibubai asen asoshi linük tasen ka agütsüogo, aser asenok linük nungji rena alitsü.”

23Yang nungjagi pai Beershebai atu, 24paonungji Kibubai pa dangi jungkai adoka ashi, “Ni nebu Abraham Tsüngrem lir. Tetsübuma, kechiaser ni ne den lir. Kü tenzüker Abraham asoshi ni na moatsütsü, aser ne semchirtem rendaktsütsü.” 25Anungji Isaki idakji tenladak sabang ka yanglu aser Kibuba dang külem. Idakji pai süki asü, aser pa kilirtemi tzübu ka atu.

Isak aser Abimelek Yimjung Yangluba

26  Idangji Abimeleki pa teyarir Ahuzat aser pa temeranger telok arkotong Fikol den Gerar nungi apusoa Isak dangi aru. 27Isaki parnok dang ashi, “Nenoki ni sempa aser nenoki ni yokadok sürnung nenok kechiba kü dangi arur?”

28Parnoki langzü, “Kibuba ne den lir ta onoki jangja jangjaa angur, aser asenok tsüngda nung tezüngzüktepba takang ka ayutsü nüngdak ta onoki ajiteter. Anungji ne den onoki tezüngzüktepba ka yangludi. 29Oda onoki ne dang junga benshiba aser yimjung nung na yokba ama naia onok dak tamajung kecha meinyaktsü. Kechiaser Kibubai na moatsüogo.” 30Anungji Isaki parnok asoshi benjong ka yanglua, parnoki chia ajem. 31Tasüngnepji parnoki yakta shishia kati ka den azüngashitep, aser Isaki pei lenmangi parnok yok, aser parnoki yimjung nung Isak nungi pila-a ao.

32Panüjisa Isak kilirtemi arua parnoki tzübu atuba indang pa dang ashi, “Onoki tzü nguogo.” 33Isaki iba dangji Sheba ta aja. Anungji tanü tashi iba yimti dang Beersheba ta ajar.

Esaui Bendangtsür Agiba

34Kodang Esau küm lir tain aküm, pai tetsür ana; Het nunger Beeri jala Yudi aser Elon jala Basemat pa kibutsü asütsü agi. 35Iba yagi Isak aser Rebeka temulung kanga kuremdaktsü.

LIPOK 27

Isaki Yakob Moatsüba

1Joko Isak tambur liasü aser pa tenük rabanger mungui aküm. Pai pei chir tambusang Esau jar pa dang ashi, “Tebusang!” Esaui pa dang langzü, “Oba koda?” 2Isaki ashi, “Ajiang ni joko tambur lir aser tasütsü anogo ni memetet. 3Anungji ni ne dang mepishir, ne lijak aser lijakjang bener aremi oa mesü shi bener arung. 4Ni chinüba ama ni achitsü kü tebang dang sapuba chiyungtsü renema bener kü dangi arung, aser ni itemji chir külen ni masüdangsa na moatsüdi.”

5Isaki pei chir Esau den jembiba ajakji Rebekai anga-a liasü. Anungji kodang Esau aremi mesü shi abeni ao, 6lai pei chir Yakob dang ashi, “Ina, nebui nedi Esau dang oda jembiba ni angashiogo. 7‘Ni asoshi mesü shi bener arua ni sapuba ama chiyungtsü renemang, aser aji chir ni masüdangsa na Kibuba matsüngdang moatsüdi.’ 8Anungji kü chir, ni ashiba o angang, aser ni kechisa shidir nai aji inyakangma. 9Tang san telok dangi oa idak nungjagi techanu tajung ana kü nem bener arujang, aser ni iba nungi nebui chinüba ama ni pa bangdang sapuba ama renemtsüdi. 10Nai nebu dangi aji bener oang aser pai aji chir pa masüdangsa na moatsütsü.”

11Saka Yakobi tetsü dang ashi, “Ajiang küdi Esau ku agi pungbanga lir, saka nibo teküp tesüsü. 12Ashiko kübui kü dak meyimdangtsü südi, aser pa madang ni tekülakba ama akümtsü, aser pai kü dak temoatsü masü, atakatemang benloktsü.” 13Tetsüi pa dang ashi, “Kü chir, ne atakatemji kü dak liang, kü o anga-a item kü dangi bener arung.”

14Anungji pai or itemji pur tetsü dangi bener aru, aser lai aji pa tebui chinüba ama pa bangdang sapuba ama renem. 15Lai pei chir tambusang Esau süoshi tajungtiba koba lai kidang yua liasü, aji Yakob dak semoktsü. 16Aser pa teka aser tekong nung san teküpji semoktsü. 17Aser pa bangdang sapuba chiyungtsü koba lai renem aji am den külemi Yakob ket nung agütsü.

18Pai tebu dangi arua ashi, “Oba!” Tebui langzü, “Ni yangi lir, na shiba kü chir?”

19Yakobi langzü, “Ni Esau, ne mezüng asoba, nai kü dang ashiba ama ni inyakogo. Tang yimlibilema na shishia menang aser nai ni moatsütsüsa mesü shi chiangma.”

20Isaki pei chir dang asüngdang, “Kü chir nai ya kodaser yakta angu?” Yaboki langzü, “Kechiaser ne Tsüngrem Kibubai kü mapa nung takok agütsü.”

21Isaki Yakob dang ashi, “Ni anasai arungjong, ni ne dak kongshia na atangji kü chir Esauji asü masü-ar metettsü.” 22Anungji Yakobi tebu anasa ao aser tebui pa dak kongshia ashi, “Olabo Yakob ola, saka tepenbo Esau tepen.” 23Pai Yakobji meshiteti liasü, kechiaser pa tepen dak Esau ama tezüng meyir liasü, aser pa moatsütsü mapang nung, 24pai ano tanaben asüngdang, “Na atangji kü chir Esau ama?” Pai langzü, “Ni pa.”

25Idangji Isaki ashi, “Kü chiri renemba mesü shiji chir külen na moatsütsüsa aji kü dangi bener arung.” Yakobi itemji pa anasai bener arua pa nem chidaktsü, aser ano pa nem yi bener arua jemdaktsü. 26Idangji Isaki pa dang ashi, “Anasai arua kü dak tebang mesepang kü chir.” 27 Anungji pai tebu dak tebang meseptsü aodang, Isaki pa süoshi züknem menem aser pai pa moaja ashi,

“Ah, ajiang kü chir züknem Kibubai moatsüba arem temenemtsü amato.

28Tsüngremi ne nem anüng azüngtzü nungi,

aser alima tesola rongsentem,

tsük aser yi jenti agüjangma.

29Nisungtemi ne dang tenzükang,

kintemi ne madang apudakang.

Ne adianu madak na kibur sangma.

Netsü chiri ne madang apudakang,

Shirnoki na atakatemdir, parnokji atakatem sangma.

Shirnoki na moatsüdir, moajangma.”

Esaui Isak Dang Temoatsü Meshiba

30Isaki Yakob moatsütemer külen, Yakobi tebu madang nungi pila-a oli dang, tedi Esau shikai aoba nungi adok. 31Paia tebu tebang dang sapuba chiyungtsü renema bener tebu dangi arua ashi, “Oba yimlibilema shishiang aser ni bener aruba mesü shi chir ni moajangma.”

32Pa tebu Isaki asüngdang, “Na shiba?” Pai langzü, “Ni ne mezüng asoba jabaso Esau.” 33Isaki kanga atenten aser ashi, “Sürabang shibai mesü shi kü dangi bener aru? Aser na marudang ni pa nungi aji chir kü tatembang temoatsütem pa nem agütsüogo, hau aji tatem makai pa temoatsü alitsü.”

34Kodang Esaui tebu oji angashi, pai kukua aser tashi agi ajeb aser tebu dang ashi, “Nia moajangkoto Oh oba!” 35Saka Isaki langzü, “Nenui ashikülaka arur ne shilem temoatsüji bener ogo.”

36  Esaui ashi, “Atangji pa tenüng Yakob ta maja no? Kechiaser tan agi tanaben tekülak agi pai kü meyong rakzüka agir. Pai kü tasoba tambu senmang bener ao aser tang ajiang pai kü temoatsü bener ogo. Ni atema temoatsü ka danga nai yua mali no?”

37Isaki Esau dang langzü, “Ni pa ne madak kibur kümdaktsüogo, aser pa adianutem ajak pa kilirtem kümdaktsüogo. Ni pa nem tsük aser yi agütsüogo. Ajangla kü chir tang ni na asoshi kechi inyaktsü?”

38  Esaui tebu dang maneni mepishia ashi, “Na temoatsü ka danga mali ama oba? Nia moajangkoto Oh oba!” Aser Esaui tashi agi ola adoka ajeb.

39  Idangji Isaki pa dang ashi,

“Ajiang ne talidakji alima tesola rongsentem nungi pila-a,

anüng temalen azüngtsü nungi na pila-a alitsü.

40Na nok agi taküm alitsü,

aser nai nenu tenzüktsü.

Saka kodang nai pei nüji tiaji ngudir,

nai pa yongrak ajak ne tekong nungi pungtoktsütsü.” 

41Tang tebui Yakob nem temoatsü ajak agüjadokba yong Esaui Yakob sempa-a pei sasa süngzüka temulung nung ashi, “Kübu asoshi mangyimba anogotem tatonger, iba sülen ni künu Yakob tepsettsü.”

42Saka kodang Rebeka dang lar chir tambusang Esau o metetdaktsü, lai pei chir Yakobji jar ashi, “Nedi Esaui na tepsettsü renema pa sasa süngzükdagi. 43Anungji tang kü chir, ni ne dang kechi o shidir aji angang. Na aramesoa Haran nung küdi Laban dangi jenang, 44nedi mit adoka rasabaji süngzüka maküm tashi idakji kenpiga liang. 45Na anema nedi ain adokbaji mesüngzük tashi aser nai pa dang kechi inyak pai mamadok tashi, aser idangji ni na tajai yoktsü. Kechiba ni kü jabaso anaprongla kenüyongi samatsütsü.”

Yakob Laban Dangi Aoba

46Ajiser Rebekai Isak dang ashi, “Ni item Het nunger Esau kinungtsürtem agi alaker. Yakobia iba Het nunger tetsürtem nungi pa kibutsü asütsü agirabang ni taküm aliba tajangzük maka.”

LIPOK 28

1Idangji Isaki Yakob aja aser moaja ashi, “Kanan tsürtem rongnungi kibutsü asütsü nai magitsüla. 2Saka Padan-Aram nung nebou Bethueler yimtaki oa netsü tedi Laban jalatem rongnungi tetsür ka agiang. 3Aser ajak Takoksang Tsüngremi na moajang, aser na rendakjang, aser azükarudakjang; na agi aika tebu kümdakjang. 4 Abraham temoatsütem na aser ne semchir nem Kibubai agüjang, aser iba lima, koba pai Abraham nem agütsü, kong na amunger aji na agitsü.” 5Isaki Yakob Padan-Aram nung Bethuel chir Laban, shiba Rebeka tedi, Yakob aser Esau tetsü liasü, pa dangi yok.

Esaui Kinungtsü Tasen Agiba

6Tang Isaki Yakob moatsür Padan-Arami kinungtsü ka shimtsü pa yok, aser pai pa moatsüdang nai Kanan jala rongnungi tetsür tagima ta pa dang melaba, 7aser Yakobi tebu o tetsü na dang anga-a Padan-Arami ogo ta Esaui metet. 8Kodang Esaui Kanan jalatem agi, tebu Isak mulung mechi-i angu, 9anungji Esau Ishmael dangi oa pei mezüng aliba kibutsü alema Abraham chir Ishmael jala Nabaiot tenu Mahalat pa kibutsü asütsü agi.

Bethel Nung Yakob Pungmang

10Yakobi Beersheba nungi aenshia Haran leni ao. 11Anü lur külen pai temeshi tesem kati arua idakji anen, aser pai lung ka dak pa tekolak metaloker idakji mejang. 12Pai pungmang ka pungmang, aser ajiang, apu ka alima nung lar iba tebanglak jagi azüklen kotak tashi atong; aser Tsüngrem tenyar iba nungji tuli aluli ta angu. 13 Aser ajiang, temalen Kibubai noktaka ashi, “Ni Kibuba, Abraham Tsüngrem, Isak Tsüngrem. Koba ali nung na noktaka lir aji ni ne nem aser ne semchirtem nem agütsütsü. 14 Ne semchirtemji alima lisem ama akümtsü, aser naji anüdoklen nungi anüolen, anüdoklentip nungi anüolentip tashi züina aotsü. Na aser ne semchirtem agi ni alima kintem ajak moatsütsü. 15Ajiang, ni ne den alitsü, aser na kolenisa odir ni na kümzüktsü ta bilemtetang, aser ni na iba lima yagi tanaben anir arutsü. Ni ne dang nangzükba ajak meinyak tashi ni na metoktsütsü.”

16Idangji Yakobi pa mejangba nungi saker ashi, “Atangji Kibuba yangi lir, aser ni aji memeteti liasü.” 17Pai tsübuadok aser ashi, “Ibai koda tetsübutsüka! Ya tanga kechia masü, Tsüngrem ki, aser ibai kotak kikümbang.”

18Anungji Yakobi anepdang yakta shishir pai pa tekolak atalokba lungji temaitsü ka asoshi azüng, aser iba nung pai totzü shiloktsü.

19Iba linük dang pai Bethel ta aja, saka tamasabo iba yimti tenüng Luz liasü. 20Anungji Yakobi azüngashiba ka yanglua ashi, “Tsüngrem kü den lirabang aser ni aoba lenmang nung pai ni kümzükrabang aser tachitsü asoshi amtsük aser tabentsü asoshi süoshi agütsürabang, 21aser ni tanaben kidangi yimjung nung anir arutsüra, idangji Kibubaji kü Tsüngrem asütsü. 22Koba lung temaitsü asoshi ni azüngogo, ibaji Tsüngrem külemdak asütsü, aser nai kü nem agütsüba ajak nungi shilem ter nungi ka ni ne nem agütsütsü.”

LIPOK 29

Yakob Laban-er Kidangi Aoba

1Idangji Yakobi pei lenmang nung jaja-a, anüdoklen alir limai aru. 2Pai reprang aser moapu nung tzübu ka, aser idakji san telok asem iba anasa liasü. Kechiaser iba tzübu nungi parnoki san nem tzü jemdaktsü, aser tzübubang nung aliba lungji tulu liasü. 3Kodang san telok ajagi sentepdir, sannükertemi lungji mekeptoker santem nem tzü jemdaktsür lungji tanaben tzübubang nungji ayu.

4Yakobi parnok dang asüngdang, “Kü adianutem, nenok kong nungi?” Parnoki langzü, “Onok Haran nungi.” 5Pai ano parnok dang asüngdang, “Nenoki Nahor chir Laban metet asü?” Parnoki langzü, “Hau onoki meteter.” 6Pai asüngdang, “Pa junga lir ma?” Parnoki langzü, “Pa junga lir, aser reprangang par jala Rachel san telok den arudagi.”

7Yakobi ashi, “Ajiang ano anü talangka lir, aser santem anitentsü mapang ano matong; kechiba nenoki parnok nem tzüji jemdaktsür chimdaki anir maor?” 8Saka parnoki langzü, “Santem ajak külemi mesentep tashi aser tzübubang nungi lungji memekeptok tashi onoki yamaji inyaktsü makok. Kodang san ajak sentepdir idangji ang onoki santem nem tzüji jemdaktsür.”

9Yamaji Yakob parnok den alidang Rachel tebu-er san telok den aru, kechiaser la tebu-er sannüker liasü. 10Kodang Yakobi pa tetsü tedi Laban jala Rachel den la tetsü-er san telokji angu, pai tzübubang lenjagi oa lungji mekeptok aser santem nem tzüji jemdaktsü. 11Idangji pai la dak tebang mesep aser ola adoka ajeb. 12Pai Rachel dang “Paji tebu kinunger aser Rebeka chir ta ashi.” Idangji lai asema oa tebu dang aji ashi.

13Kodang Labani pei tenu chir Yakob indang osang angashi, pai pa den ajuruteptsü asema ao aser pa dak azüiter tebang mesep, aser pa pei kidangi anir aru. Yakobi Laban dang kechisa atalok item ajak ashi. 14Labani pa dang ashi, “Atangji na kü shi aser kü teret lir” aser pa den ita ka songtema ali.

Yakobi Lea Aser Rachel Atema Laban Tenzükba

15Labani Yakob dang ashi, “Na kü kinunger asüyongkela angati dang nai ni tenzüktsü no? Ne taa kechi asütsü kü dang shiang.” 16Tang Laban jala ana liasü. Tantsüla tenüng Lea aser tanutsüla tenüng Rachel. 17Lea tenük tashi mait liasü, saka Rachel tereprangtsü tobur tajung temeimtsü ka liasü. 18Yakobi Rachel meim, anungji pai ashi, “Ne jala tanutsüla Rachel asoshi ni ano küm tenet tenzükdi.”

19Idangji Labani langzü, “Ni la tangar ka nem agütsüdang nungibo ne nem ang agütsüdi, ni tenzüka liang.” 20Anungji Yakobi Rachel asoshi küm tenet Laban tenzük, saka aji anogo ishika ama dang pai bilem, kechiaser pai la meim.

21Idangji Yakobi Laban dang ashi, “Ni na tenzükba mapang abensaogo, ne jala kü kibutsü asütsüsa aser ni la dangi aitsüsa kü nem agüjangma.” 22Anungji idakji alir nisungtem ajak anitena benjong ka agütsü. 23Saka aonung pai pei jala Rachel melen Lea Yakob nem agütsü, aser Yakobi la dangi ai. 24Aser Labani Lea nem kilitsür asoshi Zilpa agütsü. 25Anepdang akümdang ibaji Lea ta Yakobi angu, anungji pai Laban dang ashi, “Nai kechiba kü dang yamai benshir? Ni Rachel atema na metenzük no? Kechiba nai ni külakoktsü?”

26Labani langzü, “Tantsüla dang tamasa tanutsüla kibong küma yoktsübaji iba lima yimsü masü. 27Tetsür aniokba abensa-ang, aser ni Rachel ne nem agütsüdi, shiba asoshi nai ni ano küm tenet tenzüktsüla.”

28Yakobi hai-haura aka aser iba kiyimba benjong haptaji abensadaktsür külen Labani pei jala Rachel pa kibutsü asütsü agütsü. 29Labani pei jala Rachel nem kilitsür asütsü asoshi Bilha agütsü. 30Anungji Yakobi Rachel den medem aser pai Lea dang nungi la tali meim. Aser pai ano Laban küm tenet tenzük.

Yakob Nem Sotsüba Tanurtem

31Kodang Yakobi Lea dangbo Rachel temeimba ta Kibubai angu, pai Lea nu menden lapoktsü, saka Rachelbo tapung liasü. 32Lea mashisa aküm aser tebur ka aso aser lai ashi, “Kibubai kü timtem angu, aser tang kü kinungpui kü dang meimtsü.” Anungji lai tanur tenüngji Reuben aja. 33La ano mashisa aküm aser tebur ka aso aser lai ashi, “Kibubai kü nem iba jabaso agütsüogo, kechiaser kü dang sempaba pai angu.” Anungji lai tanur tenüngji Simeon aja. 34Ano la mashisa aküm aser tebur ka aso. Lai ashi, “Tangbo kü kinungpui kü dak sakloktsü, kechiaser ni pa nem tebur asem sotsüogo.” Anungji lai tanur tenüngji Levi aja. 35Aser ano la mashisa küma, tebur ka aso. Lai ashi, “Tangbo ni Kibuba tenüng sangdi.” Anungji lai tanur tenüngji Yihuda aja. Aser lai tanur asoba anenadok.

LIPOK 30

1Kodang Racheli Yakob nem tanur keta mesotsü, lai teyi dak tenük merema aküm, aser Yakob dang ashi, “Kü nem tanur kua, aji oda mesüra ni asütsü.” 2Yakobi Rachel anema ain adoka ashi, “Nu menden tejang na nungi sotba Tsüngrem melen ni lir ma?”

3Idangji lai ashi, “Ajiang idaki kü kilitsür Bilha lir, nai la dangi iang, aji oda kü tepima nung ajungshitsüsa lai tanur sotsütsü aser la agi nia tanur akatsü.” 4Anungji lai pa nem pei kilitsür Bilha pa kinungtsü ama agütsü, aser Yakobi la dangi ai. 5Bilha mashisa aküm aser Yakob nem tebur ka sotsü. 6Idangji Racheli ashi,“Tsüngremi kü ola angashia kü o bendangogo, aser kü nem jabaso ka agütsüogo.” Anungji lai pa tenüng Dan aja.

7Rachel kilitsür Bilha ano mashisa küma Yakob nem tanabuba tebur ka sotsü. 8Idangji Racheli ashi, “Küyi küna tetoktepba tulu ka liasü, aser la kokogo.” Anungji lai pa tenüng Naftali aja.

9Kodang Leai pei dang tanur asobaji anenogo ta metet, lai pei kilitsür Zilpa Yakob nem kibutsü asütsü agütsü. 10Aser Zilpai Yakob nem tebur ka sotsü. 11Leai ashi, “Kü tia koda tajung!” Anungji lai pa tenüng Gad aja. 12Zilpai ano Yakob nem tanabuba tebur ka sotsü, 13idangji Leai ashi, “Ni koda pela-a lir! Kechiaser tetsürtemi kü dang tepela ta ajatsü.” Anungji lai pa tenüng Asher aja.

14Wheat alurua Reuben alui ao aser mandrake jang ngua tetsü Lea dangi bener aru. Racheli aji ngua Lea dang ashi, “Yimlibilema ner chir mandrake jang tera kü nem kua.” 15Leai langzü, “Nai kübuba rakzükba ya atamata masü no? Aser tanga nai kü chir mandrake jang aginür ama?” Racheli langzü, “Ajangla nai ne chir mandrake jangji kü nem agütsüra taonung nai pa den medemtsü akok.”

16Nikongdang kodang Yakob alu nungi adok, Leai pa lenji oa ashi, “Taonung nai kü dangi aittsüla, kechiaser ni ner chir meyong mandrake na asoshi ta-a agütsüogo.” Aser paonungji pai la den mejang.

17Tsüngremi Lea dang anga aser la mashisa küma Yakob nem tebur pungububa sotsü. 18Lai ashi, “Ni kübuba nem kü kilirtsür agütsüba atema Tsüngremi kü nem taa agütsüogo.” Anungji lai pa tenüng Issakar aja. 19Lea ano mashisa küma Yakob nem tebur trokbuba sotsü. 20Lai ashi, “Tsüngremi kü nem sempet tajung ka agütsüogo, tangbo ni kü kinungpu nem tetushi agütsütsü, kechiaser ni pa nem jabaso trok sotsüogo.” Anungji lai pa tenüng Zebulun aja. 21Tesülen lai tetsür ka aso, aser la tenüng Dina aja.

22Tsüngremi Rachel bilemtet, pai la sarasadem langzü aser la nu menden lapoktsü. 23La mashisa küma tebur ka aso. Lai ashi, “Tsüngremi kü nem jabaso ka agütsüba agi kü maksü sensamasaba bener ogo. 24Aser lai pa tenüng Yosef aja, aser ashi, Kibubai kü nem ano jabaso ka agüjang.

Yakob Pei Limai Aotsü Laban Dang Mepishiba

25Yosef sor külen Yakobi Laban dang ashi, “Ni kü talidaki aser ozü limai odakjangma. 26Kü nem kü kibutsütem aser kü chirtem shir atema ni na tenzük, parnokji kua aser ni odi. Kechiaser ni na koda junga tenzük aji nai meteter.”

27Labani pa dang ashi, “Ni ne nükdang yimlibilem ngura, yimlibilema ano ata-ang ta ni mepishir. Kechiaser Kibubai na agi ni moatsü ta ni kü ain ajanga metetogo. 28Ne ta-a ataktetang aser aji ni agütsüdi.”

29Yakobi langzü, “Ni na koda tenzük aser kü kübok ne shiruru aser rongsen koda züin aji nai meteter. 30Kechiaser ni marudang na ishika dang ka-a liasü, saka tang itemji mezüngdangtettsüsa jenti kümogo, aser ni kolenisa odir Kibubai na moatsü. Saka tang ni kü kibong atemabo kodang inyaktsü?”

31Labani asüngdang, “Ni ne nem kechi agütsütsü?” Yakobi langzü, “Nai kü nem kecha tagütsü, saka nai ni asoshi ya benshirabang ni tanaben ne san telok nüka mesüdi. 32Ni tanü ne san telok ajak ajanga odi, aser san rongnungi tsükrapusa aser pungmen aketba ajak, aser nabong rongnungi pungmen aketba aser tsükpuraksa ajak bendangdi, aser ibalaji kü taa alitsü. 33Anungji kü tamayazübai ni asoshi langzütsü, aser tarutsü mapang nung kodang nai kü taa indang bilemdangdir, nabong rongnung tsükrapusa aser pungmen maketba aser san rongnung tanak masüba kü den lirabang auyaba ta züngshiang.”

34Labani ashi, “Nai ashiba amaji sang.” 35Aser panüji nabong tepung temdang aser pungmen aketba, aser nabong tetsü tsükrapusa aser pungmen aketba, ajak kechi nung temesüng liasü aser san rongnung tanak ajak, item pai bendanga pei chir ket nung agütsü, 36aser pai pei o Yakob na tsüngda nung asemnü lenmang yutsü, aser Yakobi Laban shiruru tanüngba mesü.

37Yakobi poplar dong, almond aser plam dong nungi süngsang agizüka süngkepji endoker süngsang nungji temesüng adokdakja temdangpusa yanglu. 38Pai süngkep endokba süngsangji ayong tzü telatak dak kechi nung shiruru teloki tzü ajemtsü aru, idakji yutsü. Kechiaser kodang itemji tzü ajemtsü aru, parnok techanu merepa adok. 39Kodang süngsang jakdang parnok techanu merep, parnok temdangpusa, tsükrapusa aser pungmen aketba mepu.

40Yakobi techanuji balala ayu, aser pai san telokji Laban shiruru telok nung aliba temdangpusa aser tanak aliba lenji tejak meyipa yutsü. Aser pai pei san telokji Laban san telok nungi pila-a balaka ayu.

41Kodangsa tashi tait santem techanu merep, Yakobi süngsangji san telok jakdangji teptaka toktsü, 42saka kodangsa tashi maitba santem techanu merepdir, pai aji teptaka meyutsü. Anungji tashi maitbaji Laban meyong, aser tashi aitbaji Yakob meyong aküm. 43Yamaji Yakob kanga takar aküm. Pa san telok jenti, kilirtem, ut aser gado jenti liasü.

LIPOK 31

Yakobi Laban Nungi Ajenba

1Laban chirtemi yamai jembiba Yakobi angashi, “Obala meyong ajak Yakobi bener ogo, pa rongsen ajakji obala akaba nungi lir.” 2Yakobi Laban tejak pa tsütsü mesüi ajitet. 3Idangji Kibubai Yakob dang ashi, “Nübu nunger limai aser ner nübur dangi meyipa oang, aser ni ne den alitsü.”

4Anungji Yakobi Rachel aser Lea moapui kong pa san telok chimdakja liasü, ajagi jaok. 5Aser pai tena dang ashi, “Nebui joko mezüng ama kü dak mesaklok ta ni ajiteter, saka kübu Tsüngrem kü den lir. 6Ni kü tashi ajak agi nebu tenzük ta nenati meteter. 7Saka pai ni ashioktsü, aser kü taa terben melenshitsü, aji saka pai kü dak tamajung meinyakdaktsütsü Tsüngremi pa dang mela. 8Tsükrapusa ne taa asütsü ta pai kü dang shirabang san telok ajaki tsükrapusa mepu, aser temdangpusa ne taa asütsü ta pai shirabang idangji san telok ajaki temdangpusa mepu. 9Tsüngremi nebu nungi shirurutemji bener oadok, aser itemji kü nem agütsü.”

10“San telok techanu merepba mapang pungmang nung ni kü tenük sak aser ajiang, san telok nung tsüngkhümba nabong tepung temdangpusa aser tsükrapusa liasü. 11Aser pungmang nung Tsüngrem tenyari kü dang ashi, ‘Oh Yakob,’ aser ni ashi, ‘Ni yangi lir.’ 12Aser pai ashi, ‘ne tenük roka asoa reprangang, san telok nung tsüngkhümba nabong tepung ajak temdangpusa, pungmen aketba aser tsükrapusa lir, kechiaser Labani ne dak benshiba ajak ni nguogo.’ 13 Ni Bethel Tsüngrem, kechi nung nai azüngba lung nung totzü shiloktsü, kong nai kü dang azüngashiba ka züngzük. Tang iba linük nungi aramesoa ne nübur limai meyipa oang.” 14Rachel o Lea nati langzü, “Obalar kidang onok shilem mesüra senmang kecha melika, 15pai onok dang aener dang amai benshir. Pai onok ayok, aser onok yokzükba sen ajak endokogo. 16Obalar rongsen kechisa Tsüngremi bener ao, aji asen meyong aser asen chirtem meyong lir. Tsüngremi ne dang kechisa ashi aji inyakang.”

17Idangji Yakobi pei chirtem aser tebutsü nunger ajak ut manung mendaktsü, 18aser pei kiset shirurutem ajak, pai ajangzüktetbatem Padan Aram nung pai bendenba pa meyong oset ajakji bener tebu Isak dangi Kanan limai ao.

19Laban san züng mejeptsü or alidang Racheli tebu meyong kibong süngyanglu tsüngrem auya. 20Yakobi Aram nunger teku Labani memetetdaktsüi miima jena aotsü asatetba ajanga pai paji ashioktsü. 21Aser pa akaba oset ajak bener ilunga apuso, aser Eufrata ayong ajanger tenem linük Gilead leni aru.

Labani Yakob Aria Aoba

22Asemnübuba nung Laban dang Yakob jena ogo ta metetdaktsü. 23Idangji pai pei adianutem anir Yakob aria anogo tenetnü lenmang ao aser Gilead tenem nung pa menep. 24Saka paonungji pungmang nung Tsüngremi Laban dangi jungkai adoka ashi, “Yakob dang tamajung süshia, tajung süshia kecha mejembitsü ne sasa kümdangang.” 25Yakobi tenem nung süki sür lia Labani menep. Laban aser pa adianutemia Gilead tenem nung süki yanglu.

26Idangji Labani Yakob dang ashi, “Kechiba ni ashioktsütsüsa nai ya inyaker? Aser kü jalatem rara nung nok agi apuba ama kechiba bener aor? 27Kechiba kü dang meshi-i nai miima ajen aser ni ashioktsür? Nai kü dang ashi asübo ni na tepela nung ken tena aser kongki tema odaktsülato! 28Kechiba nai kü semchirtem aser kü jalatem dak tebang memesepdaktsü? Tang nai tamashi mapa ka inyakogo. 29Ni ne dak tamajung benshitsü tashi liasü, saka yasüng nebu Tsüngremi, nai Yakob dang tajung süshia tamajung süshia kecha mebenshitsü kümdangang ta kü dang ashi. 30Aser tang nebu-er kidangi aotsü kanga yongya nungji nai apusoa aor, saka kechiba nai kü kibong tsüngremtem auya?”

31Yakobi Laban dang langzü, “Kechiaser nai tashiyim agi ne jalalatem ni nungi rakzüktsü ta ni tsübua liasü. 32Saka shiba den ne tsüngremtemji ngudir pa taküm malitsü. Asen kinunger ajak den nai ne meyong kechi kü den lir aji bushiang aser aji na agiang.” Tang Racheli aji auya ta Yakobi memeteti liasü.

33Labani Yakob süki nung bushi, iba sülen Lea süki aser kilitsür ana süki nung bushi, saka pai pei tsüngremtemji mangu. Idangji pai Rachel süki-i ai. 34Tang Racheli kibong tsüngremtemji agia ut menden nung enok aser iba manung la amen. Labani süki ajak nung bushiaka ibaji mangu. 35Racheli pei tebu dang ashi, “Ni ne tsüngdang noktaktsü makok nung obalai tejashima, kechiaser ni tetsür ita shilem aoba mapang lir.” Yamaji pai bushi saka kibong tsüngremtemji mangu.

36Idangji Yakobi ain adoka Laban dang ashi, “Kü tai kechi? Nai ni yamai arishitsüsa kü temenen kechi ali? 37Nai kü oset ajak lapoka bushiogo, ne meyong kechisa nai angu? Itemji yangi kü adianutem aser ne adianutem madang yuang aser parnoki ana tsüngda nung o bendangjangma. 38Item küm metsü tashi ni ne den liasü aser ne lu, ne san aser nabong mapang shitak nung techanu merepa mepu aser item rongnung ni san tepung ka danga machi. 39Arem shirurui tepsetba sanjia ni ne dangi bener maru, saka kü san nungi temenok agütsü. Anüngdang mesüra aonung auyaba asoshia nai kü dang nungi temenok meshi. 40Aiben dang anüngdang tatsük agi aser aonung temokong agi ni kangshia liasü, aser ni ayip janga memejangteti liasü. 41Yamaji ni ne kidang item küm metsü liasü. Küm terpezü ni ne jala ana asoshi tenzük, aser küm trok ne kiset shirurutem asoshi na tenzük, aser nai ne taa terben melenshi. 42Kübu Tsüngrem, oda Abraham aser Isak Tsüngrem kü den mali asübo atangji nai ni teka tazüng yoker lila. Saka Tsüngremi ni inyakba aser ni timtemba ngua yasüng na artsüogo.”

Laban o Yakob Na O Züngtepba

43Labani Yakob dang langzü, “Tetsürtemji kü jala, parnok tanurtemji kü meyong, item kiset shirurutemji kü meyong; oda nai kechisa angur item ajakji kü meyong lir. Saka item kü jalatem aser parnok nem sotsüba chirtem asoshi tanü ni kechi inyaktsü? 44Tang arung ana tsüngda nung o züngtepdi aser aji ana asoshi kuli ka asütsü.”

45Anungji Yakobi lung ka bena arua temaitsü asoshi aji azünga ayu. 46Aser pai adianutem dang lung kar bendenang ta ashi. Anungji parnoki lung bendena lungnang yanglu, aser parnoki idakji chiyung. 47Labani iba dangji Yegar Sahadutha aser Yakobi Galeed ta aja.

48Labani ashi, “Lungnang ya ana tsüngda kuli ka asütsü.” Anungji iba tenüng “Galeed” ta aja. 49Labani ashi, “Kibubai ana senshia alidang nüka liangma.” Anungji iba dang Mizpa aja. 50Ano Labani ashi, “Nai kü jala kangshirabang, mesüra tangar tetsür agirabang, ni memetetaka ana tsüngda nung Tsüngrem kuli lir.”

51Idangji Labani Yakob dang ashi, “Iba lungnang aser tongshiji ajiang, koba ana tsüngda nung ni mesoa yutsü. 52Iba lungnang aser tongshiji kuli sang, oda tamajung inyaktsü asoshi ni iba lung atena ne dangi marutsü, naia iba lungnang aser tongshi atena kü dangi marutsü. 53Abraham Tsüngrem aser Nahor Tsüngrem, oda parnok tsürabur Tsüngremi asenok tsüngda o bendangang.” Aser Yakobi tebu Isaki külemba Tsüngrem tsübuba agi azüngashi. 54Pai tenem nungji tarongba tenla ka agütsü aser pei adianutem chiyungi aja. Parnoki chiyunger külen aonung tepiyong tenem nungji ali. 55Anepungi Labani shishir pei semchirtem aser jalatem dak tebang mesepa parnok moatsür külen pei kidangi meyipa ao.

LIPOK 32

Yakobi Esau Ajurutsü Renemba

1Yakobi pei lenmangi meyipa ao aser Tsüngrem tenyar ana pai ajuru. 2Kodang pai parnok angu, pai ashi, “Ibai Tsüngrem alidak tesem ka lir.” Anungji pai iba linük tenüng Mahanaim aja.

3Yakobi pa dang tama tedi Esau linük Sier limai osangbenertem yok. 4Pai parnok dang yamai metetdakja ashi, nenoki kü kibur dang yamai shiang, “Ne kilir Yakobi yamai ashir, ni Laban den tang tonga munga aliba agi meyipa arutsü menua liasü. 5Ni nashi, gado, san, nabong aser kilirtem aser kilitsürtem kar. Ni ne madang yimlibilem ngudakjangma ta iba o ne dangi yoker.”

6Kodang osangbenertem Yakob dangi meyipa aru, parnoki ashi, “Onoki nedi Esau dangi oa ne o ama shiogo, aser pa den nisung noklang pezü ne den ajuruteptsü arudagi.” 7Yakob kanga dang aoksa aser shisa bulua liasü. Pai pa den aliba nisungtem, san, nabong, nashi aser ut telok ana küma sadang. 8Pai bilem, oda Esaui arua telok ka samatsüra, tangar telokjibo jenbutsü.

9Idangji Yakobi sarasadem, “Kübou Abraham aser kübu Isak Tsüngrem Kibuba shibai kü dang, ‘Ner limai aser ne nübur dangi meyipang, aser ni ne den junga benshitsü ta ashi,’ 10ne kilir dang ne temulung lemtetba aser ne takang temeim tilatiba sayutsü ni metemsü. Kechiaser ni ajok ka dang amer iba Yordan ayong ajanga ao, aser tangbo ni item telok ana den meyipa arur. 11Küdi Esau ket nungi ni kümzükang ta ni ne dang mepishir. Kechiaser ni pa tsübur. Ashiko pai arua onok ajak oda tetsür aser tanurtem dena tepsettsüa kar. 12 Saka nai ya shiogo, ‘Nai ne dang junga benshitsü aser na azükarudaktsütsü aser ne semchirtem molu lisem ama kümdaktsütsü.’ ”

13Iba aonungji pai idakji anen aser pa ket nung aliba rongnungi tedi Esau nem sempet asoshi shimtet, 14nabong tetsü noklang ana, tepung metsü, san tetsü noklang ana, tepung metsü, 15ut tetsü semer, den parnok techanu, nashi tetsü lir den pungchi ter, gado tetsü metsü den tepung ter. 16Pai itemji telok balala küma lemsa aser telok shia kilir ka ket nung agütsü. Pai kilirtem dang ashi, “Kü dang nungi tama süia oang aser nenok o nenok na yongtsü tetsüngda tatsütsü yuang.”

17Pai mezüngbuba telok dang ashi, “Kodang küdi Esaui na ajurua ne dang ne kibur shiba? Na kongi aor? Ne jakdang aliba shirurutemji shir meyong ta asüngdangdir, 18idangji nai yamai langzüang, Itemi ne kilir Yakob meyong, pai itemi pa kibur Esau nem bendaktsüba sempettem aser pa-a onok sülen arudagi.”

19Pai tanabuba, tasembuba aser shiruru telok anir ajak dang kasaji mela-a ashi, “Nenoki Esau den ajurutepdang yamaji o kasaji ashitsüla.” 20Nenoki yamai shiang, “Ne kilir Yakob onok sülen arudagi.” Kechiaser pai bilem ni kü jakdang mezüng yokba sempettem jagi pa jashia alibaji süneptsütsü aser ni pa jak angudang pai ni agizüktsü südi. 21Anungji pai sempettemji pa jakdang jelia yok aser paonungji pabo tanendakjisa ali.

Yakobi Tsüngrem Tenyar Den Melangtepba

22Paonungjisa Yakobi sak aser aramesoa tebutsü ana, kilitsür ana aser par tanur terkaji anir Yabok ayong atena ao. 23Parnokji yoker külen pai pa akaba ajak ayongji ajanga yok. 24 Yakob tesülen pa kija liasü aser anepdang maküm tashi nisung ka den pai melangtep. 25Kodang nisungba jagi Yakob mokoki aküm, pai Yakob tepi teloktep nung kongshi aser aji loktettsü. 26Nisungba jagi ashi, “Ni chiokang, kechiaser joko sangwatsü mapang lir.” Yakobi langzü, “Nai ni memoatsü tashi ni na mechioktsü.”

27“Ne tenüng shiba?” ta nisungba jagi pa dang asüngdang. Aser pai pa “Yakob” ta ashi.

28Nisung jagi ashi, “Joko ne tenüng Yakob ta majatsü, saka ‘Israel,’ kechiaser nai Tsüngrem aser nisung den toktep aser nai kokogo.”

29  Yakobi asüngdang, “Yimlibilema kü dang ne tenüng shiangma.” Saka pai langzü, “Nai kechiba kü tenüng asüngdanger?” Yamaji pai Yakob moatsü.

30Yakobi ashi, “Ni Tsüngrem tejak o tejak na jitepa nguogo, aji saka ni ano taküm alir.” Anungji pai iba linük dang Peniel aja. 31Pai Peniel ajanga aodang anü adoka pa dak yalok, aser pai tepi agi loka-loka jaja. 32Anungji Israel chirtemi tepi tazüng shi tetsü tanü tashi machir, kechiaser pai Yakob tepi teloktep tetsü nung kongshi.

LIPOK 33

Yakobi Esau Ajuruba

1Yakobi pei tenük akasoa reprang, aser ajiang Esau den nisung noklang pezü aruya pai angu, anungji pai pei tanurtem Lea, Rachel aser kilitsürtem ana rongnung lemsa. 2Pai kilitsür ana aser parnok chirtem tejaklen yutsü, iba sülen Lea aser la chirtem, aser tesüsa Yosef o Rachel na yutsü. 3Yakobi parnok tejakdang ao aser pai tedi anasa arudang ali nung tenetben tashi apudak. 4Saka Esaui Yakob ajurutsü asema oa pa dak azüiter tebang mesep aser parnoki ajeb. 5Kodang Esaui pa tenük rangketa yok, ajiang Yakob kinungtsütem aser tanurtem ngua pai asüngdang, “Ne den aliba item nisungtem ya shirnok?” Yakobi langzü, “Itemi ne kilir nem Tsüngremi aochia agütsüba chirtem.” 6Idangji kilitsürtem aser parnok chirtem arua apudak, 7aser Lea o lar chirtem arua apudak, aser tesü Yosef o Rachel na arua apudak.

8Esaui asüngdang, “Ni ajuruba item telok ya shirnok? Ibai kechi tetezü?” Yakobi langzü, “Iba tetezü ni na nungi yimlibilem angutsü asoshi.”

9Saka Esaui ashi, “Tenur, ni teperi kar, na akabaji ne meyong sang.”

10Yakobi langzü, “Nungma, ni ne jakdang yimlibilem ngura, kü ket nungi item sempet agizükangma. Kechiaser ni asoshi ne jak anguba ya Tsüngrem jak anguba ama lir, aser tang nai ni aochia agizükogo. 11Yimlibilema kü sempet koba ni ne nem bener arutsüogo ya agizükangma, kechiaser Tsüngremi kü dang aochia benshi nung ni teperi kar.” Yakobi aiben mepishi nung Esaui itemji agizük.

12Idangji Esaui ashi, “Asenoki apusoa pei lenmangi odi, aser ni ne jakdang odi.” 13Saka Yakobi pa dang langzü, “Tanurtem aser shirurutem ajak tashi mait ta kü kiburi meteter, aser ni kü shirurutem atema bilemtsür. Parnokji kenü lenmang danga talila anira parnok ajakji asütsü. 14Yimlibilema na onok dang tama oangma, aser kü den kiset shiruru aser tanurtem den ni meilungi Seir tenem matong tashi arutsü.”

15Anungji Esaui ashi, “Süra kü den aliba nisungtem kar ni ne den toktsüdi.” Saka Yakobi langzü, “Parnokji nüngdak mali, saka kü nem dang kü kibur madang taochi ngudakjangma.” 16Anungji panüji Esau Seir leni pei lenmangi apusoa ao. 17Saka Yakobi Sukoti oa pai ki ka yanglu, aser shirurutem asoshi anisüngzükdak semtu yanglu. Anungji iba yim dang Sukkot ajar.

18Padam-Aram nungi Yakobi yimjung nung Kanan lima Shekemi aru, aser yimti anasa moapu nung süki yanglur ali. 19 Pai süki yangluba moapuji Shekem tebu Hamor chirtem nungi senpak noklang ka agi ali. 20Idakji tenladak ka yanglua iba tenüng “Tsüngrem, Israel Tsüngrem” ta aja.

LIPOK 34

Shekemi Dina Raksatsüba

1Kenü anogo Leai Yakob nem sotsüba jala Dinai Kanantsür kar semdangtsü ao. 2Kodang iba lima tongtiba Hiv nunger Hamor chir Shekemi la angu, pai la kangshia anir oa nüktapangta benshi. 3Aser pa mulung Yakob jala Dina dak tenok, aser pai iba aiür dang meim aser pai iba aiür dang anükalema jembi. 4Anungji Shekemi pei tebu Hamor dang ashi, “Kü kinungtsü asütsü asoshi iba aiür kü dangi anir arudakjangma.”

5Tang Yakobi pei jalaji menentsüogo ta angashi, saka pa jabasotem kiset shirurutem anir aremi oadoker liasü. Anungji parnok madok tashi pai mokorai liasü. 6Shekem tebu Hamor den o jembiteptsü asoshi ao. 7Iba osangji angashia Yakob chirtem arem nungi adok aser iba osang jagi parnok kanga jashitepa ain adok. Kechiaser Shekemi Yakob jala den medema Israel dang tamashi benshi, koba mapa meinyaktsü tim liasü. 8Saka Hamori Yakob dang ashi, “Kü chir Shekemi ne jala meimer, anungji pa nem kibutsü asütsü laji agüjang ta ni mepishir. 9Asenok tsüngda kibalembuteptsü asoshi tenangzüktepba ka yangludi, oda nenok jalatem onok nem agidaktsütsü aser onok jalatem nenok nem agidaktsütsü. 10Nenoki onok den ozü lima nung alitsü aser linükji nenok madang lapoka yutsür. Nenoki kong linür idakji lia shishiang aser oset-tsüset züsentetang.”

11Idangji Shekemia Dina tebu aser tedi nunger dang ashi, “Nenok nükdang ni yimlibilem ngudakjang, aser nenoki kechisa kü dang shidir aji ni agütsüdi. 12Tetsür asoshi senmen aser sempet kechisa aginür kü dang shiang, aser nenoki meshiba ama ni agütsüdi, saka nenoki laji kü nem agidakjangma.”

13Yakob chirtemi Shekem aser pa tebu Hamor dang tasa agi langzük. Kechiaser Shekemi Dina maksütsü mapa inyak. 14Parnoki ashi, “Onok tenu memejeptokba nisung nem agidaktsütsüji onoki makok, kechiaser aji onok asoshi maksü. 15Nenok onok ama mejeptokang, idangji dang onoki hai-haura akatsü. 16Aser asenok tsüngda kiba-lembuteptsü. Onoki ozü jalatem nenok nem agütsütsü aser onokia nenok jalatem agitsü, aser onok nenok den lia kin ka dang akümtsü. 17Saka nenoki onok o anga-a memejeptokra onoki ozü jala nenok nungi anir oadoktsü.”

18Parnok o jagi Hamor o par chir Shekem na pela-a kümdaktsü. 19Aser asanguba agi iba mapa inyaktsü atapisa meli-i parnoki ashibaji inyak. Kechiaser Yakob jala dak pai saklokadok. Tang paji tebuer kibong nung alirtem ajaki kanga akhüm tsübuba nisung ka liasü.

20Anungji Hamor aser pa chir Shekem yimti süngkhümi aru aser par yimtisanger dang ashi, 21“Item nisungtem asenok tembar lir, parnok asenok lima nung lidaktsüdi aser idakji shishidaktsüdi, kechiaser alimaji parnok asoshi teperi lir. Asenoki parnok jalatem agidi aser parnok nem asen jalatem agidaktsüdi. 22Saka item nisungtemi asenok tebur ajak parnok ama mejeptok nung dang asenok den kin ka ama alitsü ta ashir. 23Parnok kiset shirurutem aser parnok akaba rongsen ajakji asenok meyong masütsü no? Asenoki parnok den o ajemdi aser parnok asenok den alitsü.” 24Aser par yimti süngkhüm ajanga tuguba ajaki Hamor aser Shekemi ashiba nungji hai-haura aka aser tebur ajak mejeptok.

25Tasemnübuba nung, parnok komo ano manebi lia Yakob chir ana: Dina tedi Simeon aser Levi nati pei nok amer miima yimti jagi aoksa ai aser tebur ajak tepset. 26Parnoki Hamor aser pa chir Shekem nok agi tepset, aser Dina Shekem kidang nungi anir oadok. 27Tasü mang madaki tanüngba Yakob chirtem adoka parnok tenu madak maksütsü mapa inyakba atema yimtiji makzüka bener ao. 28Parnoki san telok, nashi, gado aser yimti nung kechisa aka aser alu nung aliba ajak bener ao. 29Parnoki rongsen ajak tetsürtem aser tanurtem aser parnok kidang aliba ajak rakzüka bener ao.

30Simeon aser Levi dang Yakobi ashi, “Iba lima nüburtem, Kanan nunger aser Periz nungertem madang nenoki ni tesembatsü ka kümdaktsüba ajanga kü madaki timtem bener arutsüogo. Kü nübur ishika dang aser Kanani ni anema külemi sendenra aser makra ni tepsettsü, oda ni aser kü kibong ajonga samatsü.” 31Saka parnoki langzü, “Onok tenu nüktapangtatsür ama benshidaktsütsübaji tim no?”

LIPOK 35

Bethel Nung Tsüngremi Yakob Moatsüba

1  Tsüngremi Yakob dang ashi, “Betheli tuang, aser yangji liang. Na nedi Esau nungi jena aodang ne dangi jungkai adokba Tsüngrem nem idakji tenladak ka yangluang.”

2Anungji pei kidang alir ajak dang Yakobi ashi, “Nenok rongnung aliba bendanger tsüngremtem endokang, nenok sasa meshitetang, aser süoshi melenang. 3Asenoki ibai toktsür Betheli atutsü, kong kü timtem nung yariba aser ni aolen ajak nung kü den dena aliba Tsüngrem nem tenladak ka ni yanglutsütsü.” 4Anungji parnoki Yakob nem bendanger tsüngremtem ajak aser parnok narong nung aliba yongmen küri ajak agütsü. Yakobi itemji Shekem anasa sülem dong kübok rema yutsü.

5Kodang Yakob aser par chirtem aenshia oa, meketa aliba yimtitem madaki Tsüngrem tsübuba taoksaba tulu ka aru, anungji shingaia Yakob chirtem aria mao. 6Yakob aser pa den aliba nisung ajak Kanan lima nung Luz, koba dang Bethel ta ajar ajagi aru. 7Pai idakji tenladak sabang ka yanglua iba dang El-Bethel (Tsüngrem Ki) ta aja, kechiaser pa tedi nungi jena aodang Tsüngremi idakji pa dangi jungkai adok. 8Rebeka yarila Debora idakji asü, aser sülem dong züng nung la Bethel anüdoklentip nung arem. Anungji iba tenüng Allon-bakut (mangyimba sülemdong) ta aja.

9Kodang Yakob Padan-Aram nungi meyipa aru, Tsüngrem pa dangi tanaben jungkai adok aser pa moatsü. 10 Tsüngremi pa dang ashi, “Ne tenüng Yakob, saka tang nungi na Yakob ta majatsü, Israel ta ajatsü.” Anungji Tsüngremi pa dang Israel ta aja. 11Aser Tsüngremi pa dang ashi, “Ni ajak Takoksang Tsüngrem na soyapokya-a jenti renang, aser azükaruang. Ne dak nungi kintem jakzüktsü, aser ne dak nungi chubatem adoktsü. 12Ni koba ali Abraham aser Isak nem agütsü, ni ibaji ne semchirtem nem agütsütsü.” 13Idangji Tsüngremi pa den jembidak nungjagi pila-a tuadok. 14 Kong Tsüngremi Yakob den jembi, idakji pai lung ka azüng, aser idakji tajemtsü tenla yi aser oliv totzü shilokja aji pai meshitet. 15Pai iba dang Bethel ta aja.

Rachel Asüba

16Idangji Yakob aser par kibong Bethel nungi apusoa ao aser parnoki Efrat atongtsü tatsüka lia Rachel nu amungtsü nüso ashitsü atua kanga kangshia tim atem. 17Kodang la nüso ashitsü atua kanga kangshia liasü, la yarilai ashi, “Tetsübuma, Rachel, kechiaser tang nai jabaso ka asotsü.” 18Saka la tasür liasü, aser la tasüi pai la tenüng Benoni ta aja. Saka pa tebui pa tenüng Benjamin aja.

19Kodang Rachel asü, la Efrati aji Bethlehem aoba lenmang nung arem. 20Yakobi idakji lung ka azünga ayu, koba tanü tashi Rachel leper lung ta ajar. 21Yang nungjagi Yakobi aenshia oa Eder lungki ajanger pei süki yanglu.

Yakob Chirtem

(1 Pu. 2.1-2)

22Kodang Israel iba lima nung liasü, Reubeni oa tebu tezüngatsü Bilha den medem aser Israeli iba indang angashi.

Tang Yakob jabaso terana liasü  23Lea chirtem, Reuben, Yakob mezüng jabaso, Simeon, Levi, Yihuda, Issakar aser Zebulun. 24Rachel chirtem, Yosef aser Benjamin. 25Rachel kilitsür Bilha chirtem, Dan aser Naftali. 26 Lea kilitsür Zila chirtem, Gad aser Asher. Itemji (Benjamin dak alaka) Yakob chirtem shirnok Padan-Aram nung pa nem sotsü.

Isak Asüba

27Yakobi tebu Isak dangi Hebron anasa Mamre, kong Abraham aser Isak ali ajagi aru. 28Isak arishi küm noklang ka ser tir ali, 29aser tambur kümer asü aser pei pur den aden; aser pei chir Esau aser Yakob nati pa arem.

LIPOK 36

Esau Dak Jakzükertem

(1 Pu. 1.34-37)

1Itemi Esau (aji Edom) dak jakzükbatem lir. 2Esaui Kanantsür nungi pei kibutsü agi. Het nunger Elon jala Ada, Hiv nunger Zibon chir Ana jala Oholibama; 3 Ishmael chir Nebaiot tenu Basemat. 4Adai Elifaz sotsü, Basemati Reul sotsü, 5aser Oholibamai Yeush, Yalam aser Kora sotsü. Item ajak Esau chirtem Kanan lima nung aso.

6Idangji Esaui pa kinungtsütem, pei jabaso jalatem aser par kidang alir nisung ajak den akaba rongsen aser kiset shirurutem koba pai Kanan lima nung benden, item ajakji anir tenu Yakob nungi pila-a alima tanga kati ao. 7Kechiaser parnok külemi melitettsüsa parnok rongsen aser kiset shiruru aika asünung parnok amungdak alinük jagi külemi alitsüsa mesemi aküm. Anungji Esaui Seir tenem lima Edom nung ali. 8Anungji Esaui tenem lima Edom nung ali.

9Item ya Seir tenem nung aliba Edom nunger Esau semchirtem lir. 10Esau chirtem tenüng itemi: Elifazji Esau tebutsü Ada chir, Reulji Esau tebutsü Basemat chir. 11Elifaz chirtem, Taman, Omar, Zefo, Gatam aser Kenaz. 12Esau chir Elifaz ano tezüngatsü ka tenüng agi Timna liasü, lai pa nem Amalek sotsü. Itemji Esau tebutsü Ada nungi jakzükba Esau semchirtem lir.

13Reul chirtem: Nahat, Zera, Shama aser Miza. Item Esau tebutsü Basemat nungi jakzükba Esau semchirtem lir.

14Zibeon chir Ana jala Oholibama, lai Esau nem sottsüba jabasotem: Yeus, Yalam aser Kora.

15Itemi Esau chirtem nungi jakzükba tazüngpurtem. Esau mezüng chir Elifazji item kintem tebu aküm. Teman, Omar, Zefo, Kenaz, 16Kora, Gatam aser Amalek. Itemji Edom lima nung Elifaz nungi jakzükba tazüngpurtem shirnok Esau kibutsü Ada nungi jakzük.

17Esau chir Reul chirtem itemi liasü: Nahat, Zera, Shama aser Miza. Itemji Esau kibutsü Basemat dak jakzükba Edom lima nung tongtipurtem liasü.

18Esau kibutsü Ana jala Oholibama dak nungi itemi jakzük: Yeus, Yalam aser Kora. 19Item kin ajakji Esau dak nungi jakzükba tongtipurtem liasü.

Seir semchirtem

(1 Pu. 1.38-41)

20Item ya Hor nunger Seir semchirtem shir linük nungji liasü. Lotan, Shobal, Zibeon, Ana, 21Dishon, Ezer aser Dishan. Itemji Hor nunger tongtipurtem Edom lima Seir semchirtem lir. 22Lotanji Hor aser Heman kin tebu aküm. Lotan tenu tetsür ka tenüng Timna liasü. 23Item ya Shobal chirtem, Alvan, Manahat, Ebal, Shefo aser Onam.

24Item ya Zibeon chirtem, Aia aser Ana. Iba Ana jagi tebu gado chimdaktsü dak arem nung tzü talem apokdak angu. 25Item ya Ana chirtem: Dishon aser Ana jala Oholibama. 26Itemi Dishon chirtem: Hemdan, Eshban, Ithran aser Keran. 27Item ya Ezer chirtem: Bilhan, Zavan aser Akan, 28Item ya Dishan chirtem: Uz aser Aran.

29Item ya Hor nunger tazüngpurtem: Lotan, Shobal, Zibeon, Ana, 30Dishon, Ezer aser Dishan. Itemji Seir nung aliba Hor kintem, kidongtem tatongi shia tazüngpurtem liasü.

Edom Chubatem

(1 Pu. 1.43-54)

31Israel madak shinga chuba malidang, Edom lima nung item chubatem yagi yimsü asü. 32Beor chir Bela Edom nung chuba aküm. Pa yimti tenüng Dinhaba liasü. 33Kodang Bela asü, Bozra nunger Zera chir Yobabi pa melen chuba. 34Yobab sür külen Teman nunger lima nungi Hushami pa melena chuba. 35Kodang Husham asü, Bedad chir Hadad shibai Moab lima nung Midian nunger akok, pai chuba. Pa yimti tenüng Avit liasü. 36Kodang Hadad asü, Masreka nunger Samlai pa melena chuba. 37Kodang Samla asü, Eufrata ayong anasa Rehobot nunger Shauli pa melena chuba, 38Kodang Shaul asü, Akbor chir Baalhanani pa melena chuba. 39Kodang Akbor chir Baalhanan asü, Hadadi pa melena chuba. Pa yimti tenüng Pau aser pa kibutsü tenüng Mehetabel, Matred jala shiba Me-zahab jala liasü.

40Itemi Esau nungi jakzükba tazüngpurtem parnok kidong aser talidak shia tenüng yamai: Timna, Alva, Yethet, 41Oholibama, Ela, Pinon, 42Kenaz, Teman, Mibzar, 43Magiel aser Iram. Item parnok alidak shia parnok akaba alima nung Edom tazüngpurtem. Ya Esau Edom nunger tebu.

LIPOK 37

Yosef aser pa Adianutem

1Tebu nunger aenlen amungdak Kanan nung Yakob ali. 2Ibai Yakob kidong otsü:

Yosef küm tertenet renteter tedi nunger san telok nüka liasü, aser tebu kinungtsür Bilha aser Zilpa chirtem den pa ali, aser pai parnok indang osang tamajung bener arua tebu dang ashi.

3Tang Israeli pei chirtem ajak dang tali Yosef meim, kechiaser pa tambur kümer ang Yosef aso, aser pai sentsü tapu aika aketba semoksü ka pa nem renemtsü. 4Kodang pa tebui parnok ajak dang tali Yosef meim ta pa tedi nungeri angu, parnoki pei tenu sempa aser pa den mejembinüi aküm.

5Yosefi pungmang ka pungmang aser kodang tedi nungertem dang aji ashi, parnoki pa tali sempa. 6Pai ashi, “Ni anguba pungmang ya angangjo! 7Asenok ajak alu nung tsükpong langya liasü aser ni alangba tsükpongji indang indanga noktak, aser ajiang nenok tsükpongi kü tsükpongji meketa noktak aser apudaka külem.”

8Idangji tedi nungeri pa dang ashi, “Ajangla na onok madak chuba akümtsü asü? mesüra onok madak nai yimsü asütsü?” Anungji pa pungmang aser pai ashiba otem atema parnoki pa tali-ang sempa.

9Ano Yosefi pungmang ka pungmang, aser pai tedi nunger dang aji ashi, “Ano ni pungmang ka pungmangogo, aser ajiang anü, ita aser petinu terkati kü madang apudak.”

10Saka kodang pai kasaji tebu dang ashi, tebui pa arüja ashi, “Ne pungmang ya kechi? Atangji netsü aser nedi nungertem aser ni arua ne madang apudaktsü ta nai bilemer asü?” 11 Anungji Yosef tedi nungertemi pa dak tenük merem, saka tebui item ajak indang temulung nung yua ali.

Yosef Ayokba Aser Ijipi Bener Aoba

12Kenü anogo Yosef tedi nungertem tebu san telok chimdaktsütsü asoshi Shekem leni ao. 13Israeli Yosef dang ashi, “Nedi nunger Shekem nung san telok nükdagi, aser aji agi ni na yokdi.” Yosefi langzü, “Ni aotsü renema lir.” 14Anungji tebui ashi, “Oang nedi nunger aser san telok ajak junga ali asü masü metetpelang; aser kü dangi osang bener arung.” Aji oda tebui Hebron lenten nungi pa yok. Yosef Shekem tonga aru.

15Aser iba linük moapu nungji pa nemzüya alidang nisung kati pa ngua asüngdang, “Na kechi bushir?” 16Anungji pai langzü, “Ni küdi nunger bushir. Parnoki kong shiruru telok chiyimdaktsür yimlibilema kü dang shiangma.” 17Nisung jagi ashi, “Parnok yang nungi ogo, kechiaser parnok Dothani odi ta jembiba ni angashiogo.” Anungji Yosefi tedi nunger sülen anitaka ao aser Dothan lima nung parnok angu.

18Tedi nungeri pa oji nung aruya angu, aser pai parnok tonga marudang parnoki tasa tamajung ka asa aser pa tepsettsü bangjemtet. 19Parnok kati ka dang ashi, “Pungmang pungmangsang to yangi arudar. 20Arung asenoki pa tepsetdi aser pa temangji kangla ka nung enoktsüdi aser pa shiruru kati tepset ta asenoki shidi, aser pa pungmangtemji kechi akümtsüar asenoki ajia atadi.”

21Saka kodang Reubeni parnok jembitepbaji angashi, pai Yosef parnok ket nungi kümzüktsü meranga ashi, “Asenoki pa metepsetli.” 22Pai parnok dang ashi, “Nenoki azü tetokshima. Iba kangla nung pa ajongokjang, saka pa dak teka teyi.” Reubeni iba o ashiba ya parnok ket nungi paji kümzüka tebu dangi yoktsü asoshi liasü. 23Kodang Yosef pa tedi nunger tonga aru, parnoki pa dak nungi semoksüji agizük. 24Iba sülen pa ajonga arur kangla takong nungji parnoki pa ajongoka yutsü. Iba kanglaji tzü mait takong liasü.

25Kodang parnok chiyungtsü amen, aoksa-a Ishmael nunger telok ka Gilead nungi liangmesen, tanebtsü mozü aser teronem menemtsü osettem ut nung bener Ijip limai luya angu. 26Idangji Yihudai pa adianutem dang ashi, “Asen tenu tepseta pa miimbangba agi asenok kechi ajangzüktsü? 27Anungji asenoki pa item Ishmael nunger dang yokdi. Asenoki pa dak teka meyili, kechiaser pa asenok tenu, asen shi aser azü lir.” Aser pa adianutemi iba oji anga. 28 Idangji parnok madang Midian nunger shishilembar telok ka aji ajanga süidang, parnoki Yosef kangla nungi atsüteta senpak metsü yong Ishmael nunger dang ayok, aser parnoki Yosefji Ijip limai anir ao.

29Kodang Reuben kangla jagi aru, pai Yosef mangu nung tejashi agi pei süoshi shisa. 30Pai tenu nunger dangi meyipa arur ashi, “tanur to mali ato! Ni tang kechi inyaktsü?”

31Idangji parnoki nabong ka tepset aser Yosef semoksü talangji iba zü nungji meten. 32Parnoki semoksü sentsü tapu aika aketbaji tebu dangi bener oa ashi, “Onoki ya angu. Ibai ne chir semoksü to masü no?”

33Pai aji shitet aser ashi, “Hau, ibai kü chir semoksü! Arem shiruru kati pa tepsetogo. Kü chir Yosef anüka shisatsüogo!” 34Idangji Yakobi tejashi agi pei süoshi shisa aser anemsü aben aser anogo aika mang ayim. 35Aser pei jabaso jalatemi pa sünepja mesüzükaka pai parnok dang mangai ashi, “Ni tasü yim tonga kü chir asoshi mang yima alutsü.” Aji oda tebui pei chir asoshi mang ayim.

36Idangji Ijip lima nung Midian nungeri Farao chuba anüker ar-kotong Potifar dang Yosef ayok.

LIPOK 38

Yihuda Aser Tamar

1Iba mapang nungji Yihudai pei adianutem toktsür lua Adulam nunger tenüng agi Hira den ali. 2Aser Yihudai yangji Kanan nunger ka tenüng agi Shua jala angu, aser pai la agi aser la den ayip. 3Aser lai pa nem jabaso ka sotsü, aser pai pa tenüng Er ta aja. 4La ano mashisa küma tebur ka aso, aser lai pa tenüng Onan ta aja. 5Ano lai tebur ka aso, aser pa tenüng Shela ta aja. Tanurji asodang Yihuda Kezib nung liasü.

6Mezüng jabaso Er asoshi Yihudai kibutsü tajung ka tenüng agi Tamar, la agidaktsü. 7Er mapa Kibuba madang tamajung liasü, anungji Kibubai pa tepset. 8Idangji Yihudai Er tenu Onan dang ashi, “Nedi kinungtsü dangi oa la den medemang. La kinungpu tenu ka ama nai nedi asoshi metsü angutsüsa la dang benshiang.” 9Saka tanurji pa meyong masütsü ta meteta, Onani tedi kinungtsü den medemdang pei tedi nem pai metsüji magütsütsü asoshi aji ali nung endok. 10Pai inyakba mapa jagi Kibuba mepeladaktsü, anungji Kibubai pa tepset. 11Idangji Yihudai pei chir kinungtsü dang ashi, “Kü chir Shela tain maküm tashi nebu kidang oa liang.” Tedi nunger amaji Shela-a tepseta lir ta pai iba o ya ashi. Aser Tamari tebu kidangi meyipa ao.

12Kenpiga lir Yihuda kinungtsü Shua jala süadok. Kodang Yihudai pei mangyimba anogo abensa, pa sünepa aküm, aser pa tembar Adulam nunger Hira, Temnai san züng mejep daki alu. 13Nisung kari Tamar dang ne kinungpu tebu Temnai san züng mejeptsü ludagi ta ashi. 14Anungji lai pei amitsür sü koba lai sobua liasü, aji semzüka yur külen süoshi tanga melener la tejak meibanger Temnai aluba lenmang Enaim lenti nung mena ata. Kechiaser Yihuda chir tanubusang Shela tain kümaka pa nem kibutsü asütsü la magütsü ta lai metet.

15Kodang Yihudai la angu, la nüktapangtatsür ta bilem. Kechiaser la süko mei. 16Pei lenmang tezülen jagi la dangi or ashi, “Arung ni ne dangi aitdakjang. Lai pei chir kinungtsü ta memeteti pai o ya ashi. Lai asüngdang, Ni ne den medemba yong nai kü nem kechi agütsütsü?”

17Pai langzü, “Ni kü san telok nungi san chanu ka bendaktsütsü.” Lai asüngdang, “Nai ibaji mebendaktsü tashi kuli ka ama kü nem kechi agütsütsü?”

18Pai langzü, “Kuli asütsü asoshi ni ne nem kechi agütsütsü?” Lai langzü, “Ne tenüng ajena aliba ne lisü aser ne ajok koba nai ama lir.” Pai la nem aji agütsü aser tena medem, aser la mashisa aküm. 19Tamari aramesoa pei kidangi oa la süko meiba süoshi melener amitsür sü tanaben sübo.

20Tetsürla ket nung kuli atema yutsüba osetji tanaben meyipa angutsü asoshi Yihudai pa temba Adulam nunger Hira ket nung san chanuji bendaktsü, saka pai laji mangu. 21Pai Enaim nunger kar dang asüngdang, “Lenmang tezülen nüktapangtatsürla to kong ali?” Parnoki langzü, “Idaki nüktapangtatsür ka danga mali.”

22Anungji pai Yihuda dangi meyipa oa ashi, “Ni la mangu, aser yimti nung alirtemi idakji nüktapangtatsür ka danga mali ta shiogo.” 23Yihudai ashi, “Lai itemji pei asoshi agidakjang, aji oda mesüra tangari asenok menütsütsü. Ni la nem taa agütsütsü merangogo, saka nai la mangu.”

24Ita asem süir külen nisung kari Yihuda dang ashi, “Ne chir kinungtsü Tamari nüktapangta benshiogo, aser iba yongji la mashisa kümogo.” Yihudai ashi, “La anir arua mi nung rongseta südakjang.”

25Kodang la anir aru, lai pei kinungpu tebu dangi iba o ya shiok, “Iba tenüng ajenba lisü, aser ajok shiba meyongar pa agi ni temang mazüngi lir. Reprangang aser ne sasa shitetangma.”

26Aser Yihudai itemji nangzüka ashi, “La kü dang nungi tali temetenba, kechiaser ni la kü chir Shela nem magütsü.” Aser pai la den joko memedem.

27Aser la nu amungba mapang nung ya adok, ajiang la nu menden nung jakrep chir liasü. 28Kodang la tekangshiba mapangji atong, kati teka songtok, aser la yarirtemi teka nungji angsü temerem mesülokja ashi, “Ibai tama aso.” 29Saka pai pei teka atsüa arudang tenujiang tama aso. Aser lai ashi, “Kechiba nai pei lenmang rakpok!” Anungji pa tenüng Perez ta aja. 30Iba sülen pa tedi teka nung angsü temeremji aleneter aso, aser pa tenüng Zera ta aja.

LIPOK 39

Yosef Aser Potifar Kinungtsü

1Tang Yosef Ijip limai anir alu, aser pa ajagi anir alurtem Ishmael nunger ket nungi, Farao kübok alir tanüker ar-kotong Ijip nunger Potifari pa alizük. 2Aser Kibuba Yosef den liasü, aser pa sadoksadoka ali; aser Ijip nunger kibur kidang ali. 3Aser Kibuba pa den lir, aser pa ket agi inyakba ajak azükarudaktsür ta kiburi ajitet. 4Anungji pa madang Yosef yimlibilem angu, aser pai pa tenzük, aser kiburi pei kidang rongsen ajak madak pa ketdang südaktsü. 5Kodang par ki aser pa akaba ajak madak Yosef ketdang südaktsü, iba mapang nungjagi Yosef asoshi Kibubai Ijip nungba kibong, alu aser par akaba ajak nungji Kibubai moatsü. 6Anungji pa akaba ajak Yosef teka nung nungloka yutsü, oda pa chiyungba dak alaka pei kidang aliba oset kecha kiburi memetet.

Yosef Aso-ajen Aser Tobur Tajung Liasü

7Kenpiga lir, pa kibur kinungtsüi Yosef dak sakloka adok, aser la den yipang ta lai pa dang ashi. 8Saka Yosefi aji hai-haura makai aküm, aser pai pei kibur kinungtsü dang ashi, “Ajiang ni aliba yong iba kidang kechi osetsa lir aser kechisa atalokdir, itemji kiburi meteta mali; aser akaba ajakji pai kü nem nungloka yutsüogo. 9Iba kidang kü dang tuluba shinga mali, aser kü nem magütsüba na dang, kechiaser na pa kibutsü, abenji ni iba tamajung tulu amshia Tsüngrem anema koda temenen menatsü?” 10Kenüamati lai Yosef dang ibai asüngdangaka pai menangzük.

11Saka kenü anogo Yosef pei mapa inyaktsü asoshi kilungi ai, aser kidangji inyaker kata maliasü. 12Aser lai Yosef sü nung ameter ashi, “Kü den medemang.” Saka pai pei sü la teka nung yutsür kimai jena alu. 13Kodang pai pei sü la ket nung toktsür ajen ta lai metet, 14lai pei kibong nung mapa inyaker kilirtem jatener ashi, “Ajiang asenok mezüngmeshitsüsa ang kiburi Ibri nunger ka asenok dangi anir aru. Pai kü den medemtsü atua kü dangi ait, saka ni tashi agi ayimten. 15Kodang ni ayimtenba olaji pai angashi, pai pei süji kü madang toktsür kimai jena tugu.”

16Yosef kibur meshilang tashi lai süji la den ayu. 17Kodang pa shilang, lai otsüji pa dang ashi, “Nai anir aruba Ibri nungbai ni maksüdaktsütsüsa kü taktangi ait. 18Saka kodang ni ayimten, pai pei sü kü tsüngdang toktsür kimaleni jena tugu.”

19“Aji oda ne kiliri kü dak benshi” ta kodang tebutsüi jembibaji tebubai angashi, pa kanga ain adoka rasa, 20aser Yosef pur chubar tepuokdak ayu, aser pa yangji ali. 21 Saka Kibubai Yosef moatsü aser pa den ali, anungji tepuokdak tanükeri pa meimdaktsü. 22Tepuokdak alir ajak madak pai Yosefji tanishir kümdaktsü, aser tepuokdak kechisa inyak item ajakji Yosef mapa liasü. 23Yosefi inyakba mapa ajak nungji tanüker jagi mashishi, kechiaser pa den Kibuba liasü, aser pai inyakba ajak nung Kibubai azükarudaktsü.

LIPOK 40

Yosefi Tepuokertem Pungmang Ratettsüba

1Kenpiga lir külen Ijip chuba marok amsang aser am asangba tenaji Ijip chuba anema met ayim. 2Faraoi marok amsang tongtiba aser am asanger tongtiba iba sosang ana dangji rasa, 3aser tenaji tepuokdak tanishiba ki kong Yosef puoka liasü, idakji puoka yutsü, 4Parnok mapang talangka idakji liasü, aser tanishibai Yosef nem tena anebalutsü nungloktsü.

Parnok tepuokdak tatsüka lir, 5konung chuba marok amsang aser am asanger tenapronglai pungmang ka ka pungmang, aser parnok pungmang tetezü balala liasü. 6Anepdang kodang Yosef parnok dangi aru, parnok tejak meküma liasü. 7Pai tena dang asüngdang, “Kechiba tanübo nena tejak meküma alir?”

8Tenati langzü, “Künapronglai pungmang ka ka pungmangogo, aser iba tetezü rateta ashir shinga mali.” Yosefi ashi, “Teratettsü tashiji Tsüngremi agütsür masü no? Kü dang nena pungmangji shiang.”

9Idangji marok amsang tongtibai pa pungmang Yosef dang ashi, “Kü pungmang nung ni kü jakdang tsükmenatzü tezü ka ni angu. 10Idakji kongsang asem liasü. Tepen pungli dang tejang atang aser tsükmenatzü tejep tamen atang. 11Chuba marok kü ket nung ama liasü, anungji ni tsükmenatzüji ongzüka chuba marok nungji ajetzüker chuba nem marokji agütsü.”

12Idangji Yosefi pa dang ashi, “Iba tetezüji ya: kongsang asemji anogo asem. 13Asemnü tsüngda Faraoi ne kolak mesor akhi ataba mapa nung tanaben na yutsütsü, aser tamalen pa marok amba ama nai Farao ket nung pa marok agütsütsü. 14Joko na kodang junga kümdir nia bilemtetangma, aser yimlibilem kü indang Farao dang jembia, iba kidang nungi ni anitetdakjang. 15Kechiaser ni Ibri lima nungi asangsang auya anir aru; aser yangia ni kecha tai mebenshi sürnung parnoki ni tepuokdak lungpok nung ayu.”

16Kodang Yosefi pungmang tetezüji kanga junga ratettsübaji am asangba tongtibai angu, pai Yosef dang ashi, “Nia pungmang ka pungmangogo; kü kolak manung amtsük molok asem liasü. 17Molok tematiba nungji Farao asoshi amtsük tapu ajak liasü, saka ozütemi kü kolak manung aliba molok nungi aji achi.”

18Idangji Yosefi pa dang ashi, “Iba tetezüji ya: molok asem tetezü anogo asem. 19Anogo asem tsüngda nung Faraoi na anitettsü, aser pai ne kolak atangtsü! Pai na süngdong ka nung metatsü, aser ozütemi ne shi achitsü.”

20Tasemnübuba nung Farao asoba anogo, pa kübok tenzüker ajak asoshi yimpoksü yanglu, pai marok amsang aser am asanger tongtiba tena aniteta pa tenzükertem dangi anir aru. 21Marok amsang nemji tanaben pa akhi mapa meyipa agütsü, anungji pai chuba nem marok agütsü. 22Saka am asanger nisungji soseta südaktsü. Item ajak Yosefi ashiba ama atalok. 23Aji saka marok amsang tongtibai Yosefji mebilemtet, saka pa amadok.

LIPOK 41

Yosefi Farao Pungmang Ratettsüba

1Küm ana renteter, Faraoi pungmang ka pungmang: pa Nile ayongkhüm nung noktaka liasü, 2aser ajiang, tapayutsüka nashi teyira tenet ayong nungji adoka rem manung chiyima ali. 3Iba sülen nashi tenet tesempatsüka kongrasüker adoka mezüng adokba nashi denji arua noktak. 4Nashi tekongra tenet jagi teyira tenetji achi. Idangji Farao sakadok.

5Yaser pa mejanga ao tanabena pungmang, aser ajiang tsük modong ka nung tsükjong jilung-jilunger tajung tenet adok. 6Iba sülen anüdok mopung agi rongsetba tekongra modong tenet adok. 7Tsükjong tapung jagi tsükjong jilung-jilunger tajung tenetji meyok. Ajiser Farao saak, aser ajiang ibaji pungmang liasü. 8Anepdang pa temulung tip metemi aküm, aser pai Ijip lima nung ainkertem aser shisakar ajak jaten. Pai parnok dang pa pungmangtemji ashi, saka shingaia pa dang iba tetezü rateta meshitet.

9Idangji marok amsangi Farao dang ashi, “Tanü ni kü tia bilemtetogo. 10Khen mapang chubai pei kilir marok amsang aser am asanger dang ain adoka tepuokdak kibur kidang onok puok. 11Konung künapronglai pungmang ka ka pungmang, aser iba tetezü balala liasü. 12Idakji Ibri nunger asangur ka tepuokdak tanishibar kidang kilir ka onok den liasü. Onoki pa dang pungmangji ashi, aser pai iba tetezü balalaji onok dang rateta ashi. 13Pai tetezü ashiba amaji ibaji shitak atalok; ni tanaben kü mapa agütsü, saka am asangsangbo soseta südaktsü.”

14Idangji Faraoi Yosef tani-i yoka, pa tepuokdak nungi aniteta anir aru. Pai ku mejepa süoshi melener Farao dangi aru. 15Faraoi pa dang ashi, “Ni pungmang ka pungmang, aser iba tetezü ratettsü shinga mali. Nai pungmang tetezü ratettsür ta kari kü dang shiogo.”

16Yosefi langzü, “Ni ibaji meinyaktet, saka Tsüngremi iba tetezüji Farao dang ashitsü.”

17Faraoi ashi, “Kü pungmang nung Nile ayongkhüm nung noktaka liasü. 18Idangji nashi teyira tenet ayong nungi adoka rem lanu chiyima liasü. 19Iba sülen nashi tekongra tenet adok. Iba ama tekongra aser tesempatsü nashiji ni Ijip nung kodanga munguka. 20Nashi tekongra tenet jagi teyira tenetji chiadok. 21Saka parnoki aji chiaka, parnoki achibaji shingaia mechitet. Kechiaser parnokji akhi ama dang tesempatsüka kongrasüker liasü. 22Ano ni kü pungmang nung tsükjong tajung tenet modong ka nung kanga junga mener angu. 23Iba sülen anüdok mopung agi kongdaktsüba tsükjong takong tenet adok, 24idangji tsükjong takong tenet jagi tajung tenetji meyokadok. Ni kü pungmang ainketertem dang ashi, saka shingaia item tetezü kü dang rateta meshitet.”

25Idangji Yosefi Farao dang ashi, “Pungmang anaprongla tetezü kasa dang, Tsüngremi kechi inyaktsü aka, aji pai ne dang shiogo. 26Nashi teyira tenet tetezü küm tenet, aser tsükjong tajung tenet tetezü küm tenet, pungmangji kasa dang. 27Iba sülen adokba nashi tekongra tenet aser tsükjong tapung tenet tetezü küm tenet, tetezü küm tenet ayatsü. 28Ni Farao dang jembiba o ya Tsüngremi yakta kechi inyaktsü iba indang Farao dang sayuogo. 29Küm tenet Ijip lima ajak nung yimchiyimjung alitsü. 30Iba sülen küm tenet ayawara alitsü, kechiaser ayawara jagi alimaji rusepdaktsütsü. 31Kaa yita aliba mapang ajak amadoktsüsa alima nung ayawaraji kanga sashia alitsü. 32Nai pungmang tetezü kasa anaben tashi pungmangba tetezü Tsüngremi tarutsü nung kechi inyaktsü lemtetogo ibaji sayur.

33“Tang Faraoi tangatetba akaba aser temeteter nisung kar bushia Ijip rongsen madak ketdang südakjang. 34Faraoi ano tangar nisung kar shimteta Ijip lima nung küm tenet yimchiyimjung mapa adokba nungi shilem pungusü saruang. 35Aser parnoki item küm tajung nungji chiyungtsü ajak bendendakjang, aser tachi-tajemtsü asoshi Farao tasa nung, yim ajak nung tsük rizünga yur nükdakjang. 36Anungji Ijip lima nung tarutsü aliba ayawara küm tenet asoshi jendang aji rizünga ayu nung, idangji ayawara jagi alimaji mesamatsütsü.”

Ijip Rongsen Madak Yosef Kibur Akümba

37Farao aser pa den alir ajaki aji junger ta bilem, 38Faraoi parnok dang ashi, “Tsüngrem tanela aliba nisung Yosef ama asenoki kar ngudi ma?” 39Idangji Faraoi Yosef dang ashi, “Tsüngremi item ajak ne nem metetdaktsü nung, na ama teshisadanger aser shisa taka shinga melika. 40 Na kü yimli madak kibur sang, aser kü jamirtemi ne dang angatsü. Oda chuba menden nung dang ni ne den tuluba südi. 41Ni tang na Ijip lima rongsen ajak madak kibur shimteter.” 42 Idangji Faraoi pei tenüng ajenba küri sepzüker Yosef temeyong nung sepoktsü, aser sentsüprang süoshi sübodaktsü, aser tekong nung hon zük azüktsü. 43Pai pei kor talungtsü tanabuba nung pa mendaktsü, aser nisungtemi ayimtena ashi, “Lenmang lapokjang.” Aji oda pai Ijip lima rongsen ajak madak Yosef kibur kümdaktsü. 44Faraoi Yosef dang ashi, “Ni chuba, na medeni Ijip lima nung shingaia teka süshia, tetsüng süshia mekangtsü makok.” 45Faraoi Yosef dang Zefenath-Panea ta aja, aser On putir Potifera jala Asenat, kibutsü asütsü Yosef nem agütsü. Aser Ijip lima ajakleni Yosef ao.

46Ijip chuba Farao yimli nung yimsü asütsü tenzükdang Yosef küm semer liasü. Aser Yosef Farao tsüngdang nungi oa Ijip lima ajaklen senzü. 47Küm tenet yimchiyimjung mapang nungji alu nung tzük jenti aru. 48Aser Ijip lima nung küm tenet nungji aruba tsük ajak pai bendena, yimti shia rizüng, yimtitem meketa aliba alu nungi adokba chiyungtsü ajak pai yangji rizüng. 49Yamaji Yosefi molu lisem ama tsük jenti rizüng, oda onsara asünung aji mezüngdangtet, odang yutsü.

50Ayawara marudang pa tebutsüi jabaso ana sotsü. 51Pai mezüng asoba tanur tenüngji Manase aja. Pai ashi, “Kechiaser Tsüngremi kü timtem ajak aser kübu kibonga amadaktsü.” 52Jabaso tanabuba tenüngji Efraim aja. Pai ashi, “Kechiaser ni timtemba lima nung Tsüngremi kü nem techir moatsüogo.”

53Küm tenet yimchi yimjung, koba nung Ijip nunger jenti kaa liasü aji tempanga aru. 54Aser Yosefi ashiba ama küm tenet ayawaraji tenzük. Ayawaraji temeket linük ajak nung liasü. Saka Ijip lima ajak nung chiyungtsü liasü. 55Kodang Ijip nungera ayatsü tenzük, parnoki chiyungtsü asoshi Farao dang ayimten. Anungji Faraoi parnok dang ashi, “Yosef dangi oang aser pai kechisa shidir aji inyakang.” 56Ayawaraji alima ajaklen kanga sashia ao, anungji Yosefi jen ajak lapoka Ijip nunger tsük ayok. 57Aser alima ajaklen nungi Ijipi tsük aneti Yosef dangi aru, kechiaser ajaklen ayawaraji kanga sashia liasü.

LIPOK 42

Yosef Tedi Nungertem Ijipi Tsük Aneti Aoba

1Kodang Ijip lima nung tsük lir ta Yakobi angashi, pai pei chirtem dang ashi, “Nenoki kechiba kati ka dak tejak ajitepa alir?” 2Ano pai ashi, “Ijip nung tsük lir ta ni angashiogo. Nenok ajagi lua asenok asoshi tsük alia bener atung, anungji asenok taya agi mesüi kümzüktsü.” 3Anungji Yosef tedi nunger terji Ijipi tsük alitsü alu. 4Saka Yakobi Yosef tenu Benjamin parnok den meyok, kechiaser pa dak langka ataloktsü ta pai tsübu. 5Yakob chirtema tsük aneti aortem rongnungji aden, kechiaser Kanan lima nunga ayawaraji liasü.

6Yosef Ijip rongsen ajak madak kibur kümer alima ajak nungi arurtem dang tsük yokya liasü. Idangji pa tedi nungertem arua pa tsüngdang apudak. 7Kodang Yosefi tedi nungertem angu, parnok shitet, saka pai parnok memetet ama kanga sashia asüngdang, “Nenok kong nungi aru?” Parnoki langzü, “Onok tsük alitsü Kanan nungi aru.”

8Yosefi tedi nunger shitetaka parnoki pa meshitet. 9Idangji parnok indang pai pungmangba bilemteta parnok dang ashi, “Nenok itdangiter, ozü lima tashi maitba ajitsü nenok aru.”

10Parnoki langzü, “Masü, kü kibur, onok ne kilirtem tsük aneti aruba lir. 11Onok ajak tebu ka chir dang, ne kilirtem ochishirtem, itdangitertem masü.”

12Yosefi parnok dang ashi, “Masü! Nenok ozü lima kechi nung tashi mait, aji latangtsü aru.”

13Parnoki langzü, “Ne kilirtem adianu terana, tebu ka chirtem shiba Kanan lima nung alir. Onok rongnung tanubuti obala den lir, aser kabo süogo.”

14Yosefi parnok dang ashi, “Tang ang ni nenok dang itdangiter ta shiogo. 15Ya agi ni nenok tentangtsü: Farao tenüng ajenba agi ni azüngashir, nenok tenu tanubusangji yagi anir maru tashi nenok yang nungi maotsü. 16Nenok rongnung ka oa pa anir arung. Tanüngbaji yangi puoka atatsü, aji oda nenok agi nenok o shitak asü tiyazü metettsü. Yamaji mesüra Farao taküm agi ni azüngashir, nenok atangji itdangiter.” 17Aser pai parnok anogo asemnü puoka ayu.

18Asemnübuba nung Yosefi parnok dang ashi, “Nenoki yamai inyakra ni nenok kümzüktsü, kechiaser ni Tsüngrem tsübur. 19Nenok ochishir süra nenok rongnung ka iba tepuokdak atang, aser tanüngba jagi nenok kidang ya-a alirtem dangi tsükji bener oa agüjang. 20Aser nenoki nenok tenu tanubusangji kü dangi anir arung. Aji agi nenok ochishir asü masü ni nenok metettsü.” Aser parnoki yamaji inyak.

21Parnok rongnung jembitepa ashi, “Atangji asen tenu anema aibelena benshiba yong asenok tim atemer, kechiaser pai asenok dang kanga mepishidang asenoki manga, anungji iba timtem asen dangi arur.”

22  Reubeni ashi, “Nenoki tanur anemaji temenen tebenshi ta ni meshika ma? Saka nenoki manga. Tang pa asüba atema asen dangi ibai aruogo.” 23Yosefi parnok o mangatettsü ta parnoki mebilem, kechiaser parnok tsüngda o meyiper ka liasü. 24Yosefi parnok toktsür oa ajebtsü tenzük, saka pai parnok dangi arua tanaben jembi. Aser pai Simeon aniteta parnok jakdang pa alen.

Yosef Tedi Nunger Kanani Meyipa Aoba

25Idangji Yosefi parnok juli nung tsük südaktsü, aser nisung shia pei juli nung pei sen shia enoktsür, parnok lendang achitsü teperi agüjang ta mela. Yamaji parnok dang inyak. 26Ajiser parnoki pei gado nung khu oshir apuso, 27aser aonung ayipdak parnok kati pei gado nem monü agütsütsü asoshi juli sala nung pei sen julibang nung liasü. 28Idangji pai adianutem dang ashi, “Kü senbo meyipa enokja lir, ajiang sen kü julibang nung kar!” Aser parnok temulung nung tetsübu agi sünga kati ka dang ashi, “Tsüngremi asenok dang inyakba ya kechi?”

29Kodang parnoki Kanan lima atong, tebu dang parnok dak atalokba ajak ashi. 30Ijip lima kiburi onok dang o kanga sashia jembi aser par lima anema itdangitertem ta shia liasü; 31Saka onoki pa dang ashi, “Onok tsüngchir nisung, itdangitertem masü. 32Onok tebu ka chirtem adianu terana. Kabo süadokogo, aser tanubudi Kanan nung onok tebu den lir ta ashi.” 33Yangji aliba kiburi onok dang ashi, “Nenok tamayazür nisung süra ya agi ni metettsü, nenok rongnung ka kü den yutsür tanüngbaji kidang ya-a alirtem asoshi tsük bener oang. 34Nenok tenu tanubusangji kü dangi anir arung, ajagi nenok itangiter masü, saka ochishirtem ta ni metettsü, ni nenok tenu nenok nem meyipa agütsütsü, aser nenok idaki arua shishia liang.”

35Iba sülen parnok nisung shia pei juli nungi tsük tokzük nung nisung shia pei senlep pei juli nung aliba ngua, Tebu Yakob aser parnok ajak tsübua adok. 36Idangji parnok tebui parnok dang ashi, “Nenoki ni techir makai kümdaktsüogo. Yosef mali aser Simona mali, aser tang nenoki Benjamina anir onür. Item ajak ya ni anema lir.”

37Idangji Reubeni tebu dang ashi, “Ni Benjamin ne dangi meyipa anir marura, nai kü chir anaji tepsetang. Ni pa anebalua ne dangi tanaben anir arutsüsa nai pa kü den yokang.”

38Saka Yakobi ashi, “Kü chiri nenok den ajagi maotsü, kechiaser tedi süogo aser pa kija dang anünga lir. Lenmang nung lendong kar pai ajurura, kü asa taoi iba tejashi jagi nenoki ni asüleni yoktsü.”

LIPOK 43

Yosef Tedi Nunger Benjamin Den Ijipi Aruba

1Tang alima nung ayawaraji kanga sashia liasü. 2Kodang parnok Ijip nungi bener aruba tsük chiyungma, parnok dang tebui ashi, “Ano oang aser asenok asoshi tsük tera alia bener arung.”

3Saka Yihudai pa dang ashi, “Nisungbai jagi onok dang jung junga shiogo, nenok tenuji nenok den anir marura, nenoki kü tejakbo mangutsü” ta ashi. 4Nai onok den onok tenuji yokra, onoki ne nem tsük alitsüi odi. 5Saka nai pa meyokra, onoki maotsü, kechiaser nisungba jagi onok dang ashi, “Nenoki kü tejakbo mangutsü.”

6Yakobi ashi, “Nenok tenua ka lir ta nisungba dang ashiba yagi kechiba nenoki kü nem iba timtem bener arutsü?” 7Parnoki langzü, “Nisungba jagi onok indang aser asen kinunger indang sashia asüngdanga ashi, nenok tebu tang tonga taküm lir ma? Aser nenok tenu ka lir ma? Anungji onoki pa o ama langzü, aser pai nenok tenu yagi anir arung ta ashitsüa ta onoki koda metet?”

8Idangji Yihudai tebu Israel dang ashi, “Tanurji kü den yokang, aser onok apusoa odi, anungji onok, na aser ozü chirnura mesüi taküm alitsü. 9Pa asoshi ni kuli südi, kü ket nungi nai pa meshiang; aser ne madang meyutsüra ajangla teti ni tai asütsü.”

10Kechiaser onoki memenulasang, tangibo onok tanaben arur lila. 11Idangji tebui parnok dang ashi, “Ajangla yamaji südi süra, ya oda sangma, nisungba nemji asen lima nungi adokba süngjang tajung, temezüba mozü, ninang mochitzü tera, an menemtsü, teronem menemba pista aser almond süngjang, itemji ishika khu nung oshia benang. 12Nenok julibang nung shia agütsüba sen bener oa agüjang. Ashiko langka nung aitepa alitsü südi. 13Nenok tenu anir iba nisung dang jagi luang. 14Ajak Takoksang Tsüngremi pa madang nenok nem taochi ngudakjangma, oda nisungba jagi Benjamin aser nenok adianu tangarbaji nenok den meyipa anir yoktsü. Ni techir mali kümtsüra joko techir malia ta dang lidi.”

15Anungji adianutem jagi parnok den sempettem aser pei sen aser Benjamin anir oa Yosef madang noktak. 16Kodang Yosefi parnok den Benjamin angu, par kidang ketdangbuba dang ashi, “Item nisungtemji ozü kidangi anir oang, shiruru ka tepseta chiyungtsü renemang; kechiaser tanü anjongmeshi nung parnok kü den chiyungtsü.” 17Ketdangbubai nisungtemji Yosef kidangi anir aru, aser pa dang ashiba ama inyak.

18Kodang parnok Yosefer kidangi anir ao, parnok tsübua liasü aser bilem, “Mezüng asenok juli nung sen agütsüba asoshi asenok yagi anir aru. Pai asenok dak tai enokja asenok pua alar kümdaktsütsü aser asen meyong gado agitsü.” 19Anungji Yosef ketdangbuba dang parnoki kikümdang oa ashi, 20“Yimlibilema tulur, onoki mezüng tsük ali-i alu, 21saka aonung kodang onoki juli sala, onok nisung shia pei senlep shitak angu. Anungji onoki aji meyipa bener aru. 22Ano tsük alitsü asoshi onoki sen balaka bena lir. Shibai onok juli nung senji enoktsüar aji onoki memetet.”

23Idangji nisungba jagi langzü, “Nenok tsübua shisa tebuluma. Nenok Tsüngrem, aser nenok tebu Tsüngremi nenok juli nung senji yutsü; nibo nenok sen agizükogo.” Idangji pai parnok dangi Simeon anir aru.

24Ketdangbuba jagi parnok Yosefer kidangi anir arua tetsüng shitoktsü tzü agütsü, aser parnok gado nem monü agütsü. 25Anjongmeshi nung Yosef arudang pa nem agütsütsü sempetji parnoki renem, kechiaser parnok pa den chiyungtsü ta parnoki angashia liasü. 26Kodang Yosef kidangi aru, parnoki bener aruba sempetji pa nem agütsü aser parnoki pa madang ali nung apudak. 27Pai parnok tia indang asüngdang, “Nenok tebu tambur ka lir ta ashiba to koma lir? Pa tanga taküm lir ma?”

28Parnoki langzü, “Ne kilir, onok tebu ano taküm lir aser junga lir.” Aser parnoki pa nem akhüm agüja apudak.

29Kodang Yosefi tenu Benjamin angu, pai asüngdang, “Nenok tenu tanubusang indang nenoki ashibato ibai asü? Tebu, Tsüngremi na moajang.” 30Idangji Yosefi pei tenu Benjamin indang aria bilemdang pa temulung raksa-a parnok toktsür pei taktangi yia ajeb. 31Aser pei tejak meyir temai adok, aser pei sasa süngjemshir chiyungtsü renemang ta ashi.

32Idangji parnoki Yosef, tedi nunger aser Ijip nunger shir pa den chiyung, parnok nem chiyungba langbang balala renemtsü. Kechiaser Ibri nunger den külemi chiyungtsübaji Ijip nunger atema tesembatsü liasü. 33Adianutemji Yosef den tejak reprangtepa, aser tasoba tamburen nungi mendaktsü. Kodang parnok yamaji mendaktsübaji angu, parnoki süngmangtepa kati ka dak reprang. 34Yosefi langbang nungi parnok nem chiyungtsü lemsa-a agütsü, aser tangar dang nungi pungusü agi tali Benjamin nem agütsü. Idangji parnoki pa den sadok sadoka chia ajem.

LIPOK 44

Temadokba Taribi Marok

1Yosefi ketdangbuba dang ashi, “Nisungtem nemji parnoki akokba tashi juli nung tsük sepdakjang, aser nisung shia pei senji julibang nungji enokjang. 2Ano tanubusang juli nungjibo pa tsük aser sen den külemi kü taribi marok julibang nungji enokjang.” Yosefi ashiba ama pai inyak.

3Anepungi nisungtemji pei gado anir küpa ao. 4Aser parnoki yimti nungi apigati maodang, Yosefi ketdangbuba dang ashi, “Aramesoang, nisungtem sülenji aritaka oang, aser kodang parnok menepdir parnok dang shiang, ‘Nenoki tajung melen kechiba tamajung benshir? 5Kechiba nenoki kü kibur marok koba nung pai ajemer aser an toktanger, aji auya? Nenoki aibelen tulu ka inyakogo.’ ”

6Kodang ketdangbubai parnok menep, pai kasa oji ashi. 7Saka parnoki pa dang langzü, “Onok kiburi jembiba tetezü ya kechi? Onoki yamaji kodanga mebenshi ta azüngashidi. 8Ajiang onok julibang nung aliba sena onoki Kanan lima nungi meyipa ne dangi bener arutsü. Süra kechiba onoki hon mesüra taribi ozü kibur ki nungi auyatsü? 9Ne kilir ka ket nung danga aji ngurabang pa südakjang, aser onok tanüngbaji onok kibur lar südi.”

10Pai ashi, “Nenoki ashiba amaji sang, saka shiba khu nung marokji ngudir, paji dang kü kibur lar asütsü, aser nenokbo iba taitsüba nungji matentsü.” 11Parnoki ilunga pei juli ali nung agizüka julibangji sala. 12Idangji ketdangbubai parnok khuji tambuti nungi tenzüka tanubuti tashi reprang nung marokji Benjamin juli nung liasü. 13Idangji adianutemi pei süoshi shisa, aser pei khu gado nung oshia bener yimti jagi tanaben aru.

14Kodang Yihuda aser pa adianutem Yosefer kidangi aru, pa ano yangji liasü, aser parnoki pa madang apudak. 15Yosefi parnok dang ashi, “Nenoki inyakba ya tetezü kechi? Ni amala nisung yagi an toktangba agi nenok putettsü ta nenoki memetet no?”

16Yihudai langzü, “Ozü kibur dang onoki koda jembitsü? Onoki kechi ashitsü? Tsüngremi ozü temenen temai adokdaktsüogo, ajiang shiba ket nung marokji agi, pa dang masü onok ajak kü kibur lar südi.”

17Saka Yosefi ashi, “Ni yamaji kodanga mebenshitsü, shiba ket nung marokji liasü, pa dang kü lar asütsü, saka nenok tanüngba nisungtembo pei tebu dangi yimjung nung oang.”

Yihudai Benjamin Atema Mepishiba

18Idangji Yihudai pa anasa or ashi, “Oh kü kibur, ne narong agi angashia ne kiliri o ka ashitsü ni mepishir, aser ne kilir madang terasama; Kibuba, na Farao den saku. 19Kibur, nai onok dang, ‘nenok tebu mesüra tenu ka lir ma?’ ta asüngdang. 20Onoki langzü, ‘Onok tebu tambur ka lir, aser pa tambur kümer asoba onok tenu ka lir. Pa tedibo süogo, aser tetsüi asoba tanur paji dang asüba agi tebui pa kanga meimer.’ 21Idangji nai ne kilirtem dang ashi, ‘Ni reprangdangtsü atema pa yagi anir alung.’ 22Anungji onoki langzü, tanur jagi tebu toktsür malutettsü, pai yamaji inyakra pa tebuji asütsü. 23Idangji nai ashi, ‘Nenoki nenok tenu tanubusangji yagi anir malura nenoki kü tejakbo mangutsü.’ ”

24“Kodang onok tebu dangi meyipa ao, onok kiburi ashiba ajak onoki pa dang ashi. 25Idangji pai onok dang, ‘Meyipa oa tsük alia bener arung’ ta ashi. 26Saka onoki langzü, ‘Onoki moutettsü, tebusang onok den denra onok aotsü, kechiaser tanubusangji onok den medenra onokibo nisungba jakji mungutettsü.’ 27Obalai onok dang ashi, ‘Kübutsüi tanur ana dang aso ta nenoki metet. 28Tena rongnung kabo kü dang nungi tama ogo. Ashiko arem shiruru kati pa anüka shisaogo südi, kechiaser ni tang tonga pa mangu. 29Tang nenoki ibai kü dang nungi anir oa pa dak langka atalokra, ajangla kü sasa taoi iba tejashi jagi ni asüleni yoktsü.’ ”

30“Anungji kibur, tanur shiba dang kübui pei taküm ajak agi meimer ni ne kilir kübu dangi aodang, tanurji onok den medenra, 31aser kübui tanurji mungura pa asütsü. Aji oda ne kilirtemi ne kilir ozü tebu kupu pur tejashi agi asü yimi yoktsü. 32Kechiaser ne kiliri tanur asoshiji kuli süa shiogo, oda ni pa ne dangi anir marura, ni teti kübu madang tai alitsü. 33Anungji tang ne kiliri mepishir, tanur melen ne kilir kü kibur lar süa lidi, saka tanurjibo tedi nunger den yokangma. 34“Tanurji kü den medenra ni kodaser kübu dangi meyipa aotsü? Kechiaser obala dangi timtem arubaji ni ajia melitettsü.”

LIPOK 45

Yosefi Adianutem Dang Pa Indang Ashiba

1  Idangji Yosefi pa sasa temulung mesüngjemteti aküm nung pa den noktaka alir ajak pa nungi aenshiang ta ashi. Anungji pai pei adianutem dang pa jak shitetdaktsü dang shinga maliasü. 2Aser pai tashi agi kanga ajeb nung pa olaji Ijip nungertemi angashi, aser iba nungjagi Farao kidang alirtem tonga ao.

3Yosefi pei adianutem dang ashi, “Ni Yosef to lir, kübu tang tonga taküm lir ma?” Kodang parnoki ya angashi pa dang kecha melangzütet, kechiaser parnok pa madang kanga tama. 4Aser pai parnok pa anasai aja aser ashi, “Ni nenok tenu Yosef, shiba nenoki Ijip nunger dang ayok. 5Nenoki ni yangi yokba atema nenok rongnung aitsütepa tejashima, mesüra pei sasa dang terasama, kechiaser taküm kümzüktsü asoshi Tsüngremi nenok dang tama ni yangi yok. 6Tang alima ajak nung ayawara küm ana dang rentetogo, ano küm pungu tashi metsü meyoktsü, mesüra alu marutsü, 7saka nenok aser nenok chirtem kümzüktsü iba tesüngmangtsü tekümzükba mapa asoshi Tsüngremi ni nenok dang tama yok.”

8“Anungji nenoki ni yagi yok masü, saka Tsüngremi yok. Pai ni Farao madang pa tebu ka ama aser par kidang aser Ijip lima ajak madak yimsüsür kümdaktsü.”

9“Tang nenoki ilungang, aser kübu dangi oa pa dang shiang, Ne jabaso Yosefi o ya shioker, Tsüngremi ni Ijip lima ajak nung kibur kümdaktsüogo, na kü dangi alung, menua teli,  10na Goshen lima nung liang; angji ne chirtem aser semchirtem aser ne san telok, nashi telok, aser na akaba ajak ni anasa alitsü. 11Idakji ni na mesüdi, kechiaser ano küm pungu ayatsü, aji mesüra ashiko na, ne kinunger aser kechisarena akaba ajak akoksatsü.”

12“Atangji ni kü bang agi nenok dang ashir ta nenoki pei tenük agi aser künu Benjamin tenük agi nguogo. 13“Ano Ijip lima nung ni uluba ajak aser nenoki pei tenük agi kechisarena anguba otsü ajak kübu dang shiangma; aser yakta kübu yangi anir alung.”

14Idangji pai pei teka agi tenu Benjamin tekong nung azüiter ajeb, aser Benjaminia pa dak azüiter ajeb; 15Ajiser pai tedi nunger ajak dak tebang mesep aser ajeb. Iba sülen tedi nungertemi pa den o jembi.

16Kodang Yosef adianutem alua lir ta Farao aser pa den alirtemi angashi, parnok kanga pela 17Pai Yosef dang ashi, “Ne adianutem dang shiang, nenoki shiruru nem khu bendaktsür Kanan limai oang. 18Parnok tebu aser kinunger ajak yagi anir alung. Ni nenok nem Ijip lima ajak dang tajungtiba tesem agütsütsü, aser angji nenok alua temo nungi chia alitsü. 19Ijip nungi talungtsü kar anir oa parnok kinungtsürtem, tanurtem aser parnok tebu anir arung ta shiang. 20Nenoki pei oset indang kecha tebilem, kechiaser Ijip nung aliba oset tajungtiba ajakji nenok meyong asütsü.”

21Israel chirtemi parnok dang ashiba amaji inyak. Faraoi melaba ama Yosefi parnok nem talungtsü den parnok lenmang asoshi chiyungtsü agütsü. 22Ano pai parnok shia nem temelentsü süoshi agütsü, saka pai Benjamin nem pai senpak noklang asem aser temelentsü sü pungu agütsü. 23Aser pai pei tebu nem gado ter amena Ijip lima adokba oset tajungtem aser gado ter nung tsük, am aser tanga chiyungtsütem parnok lenmang asoshi bener yok. 24Ajiser pai adianutemji küpa yok aser pai parnok dang ashi, “Nenok aodang lenmang nung teraratep.”

25Anungji parnoki Ijip toktsür Kanani pei tebu dangi shilang. 26Parnoki pa dang ashi, “Yosef to tang tonga taküm lir. Pa Ijip ajak madak kibur lir!” Saka Yakob temulung atem, kechiaser pai parnok o mamang.

27Saka kodang Yosefi parnok dang ashiba oji pa dang ashi, aser pai Ijipi anir alutsü asoshi talungtsü bener yokbaji angu, pa temulung shia aru. 28Idangji Israeli ashi, “Kü chir Yosef taküm lir na! Ya ni asoshi teperi! Ni masüdangsa ni oa pa ajidangdi.”

LIPOK 46

Yakober Kibong Ijipi Aluba

1Anungji Yakobi pei akaba ajak bener apuso, aser Beersheba tonga aru, idakji pai pei tebu Isak Tsüngrem dang tarongba tenla agütsü. 2Aser aonung mangdang ka nung Tsüngremi pa den jembia ashi, “Yakob, Yakob!” Yakobi langzü, “Ni yangi lir.”

3Idangji pai ashi, “Ni Tsüngrem, nebu Tsüngrem, Ijipi aotsü tetsübuma, kechiaser idakji ni ne semchirtem kin tulu ka kümdaktsütsü. 4Ni ne den Ijipi aotsü, aser ni ne semchirtem tanaben iba limaisa meyipa anir arutsü, aser Yosef teka manung ne arishi atemtsü.”

5Idangji Yakobi Beersheba nungi apusoa, aser par chirtemi parnok kinungtsürtem aser tila tanurtem Faraoi bener yokba talungtsü nungji mendaktsü. 6Parnoki Kanan nung bendenba rongsen aser taküm shiruru ajak anir Ijipi alu. Yakobi pa dak jakzükba nisung ajak anir alu, 7oda pei jabaso jalatem aser semchirtem ajak anir alu.

8Ijip limai aoba Israel chirtem itemi, Yakob mezüng jabaso Reuben. 9Reuben chirtem: Hanok, Palu, Hezron aser Karmi. 10Simeon chirtem: Yemuel, Yamin, Ohad, Yakin, Zohar aser Kanantsüri asoba tanur Shaul. 11Levi chirtem: Gershon, Kohat aser Merari. 12Yihuda chirtem: Er, Onan, Shela, Perez aser Zera. Saka Er aser Onan Kanan lima nung asü. Perez chirtem: Hezron aser Hamul. 13Issakar chirtem: Tola, Pua, Yashub aser Shimron. 14Zebulun chirtem: Sered, Elon aser Yahlel, 15Parnokji Dina dena Padan-aram nung alidang Leai Yakob nem sotsübatem. Parnok ajak agi semer asem.

16Gad chirtem: Zefon, Haggai, Shuni, Ezbon, Eri, Arod aser Areli. 17Asher chirtem: Imna, Ishva, Beria aser parnok tenu tetsür Sera. Beria chirtem: Heber aser Makliel. 18Itemji Labani pei jala nem agütsüba Lea kilitsür Zilpa ajanga Yakob nem sotsüba parnok ter-trok.

19Yakob kinungtsü Racheli pa nem jabaso ana: Yosef aser Benjamin sotsü. 20On nung putir Potifera jala Asenati Ijip nung Yosef nem jabaso ana: Manase aser Efraim sotsü. 21Benjamin chirtem, Bela, Beker, Ashbel, Gera, Maman, Ehi, Ros, Muppim, Huppim, aser Arrd. 22Itemji Racheli Yakob nem sotsüba parnok ter-pezü.

23Dan chir Hushim. 24Naftali chirtem: Yahaziel, Guni, Yezer aser Shillem. 25Itemji Labani pei jala nem agütsüba Rachel kilitsür Bilhai Yakob nem sotsüba parnok tenet.

26Yakob dak jakzükba aser pa den Ijip limai aoba chir kinungtsütem mezüngi parnok roker-trok. 27 Ijip lima nung Yosef chir ana aso. Anungji Ijip limai aoba Yakob kidong ajak agi nisung neter liasü.

Ijip Nung Yakober Kibong

28Goshen limai lenmang anitsü asoshi Yakobi parnok jakdang Yihuda Yosef dangi yok, aser parnoki ao Goshen lima atong. 29Yosefi pei kor talungtsü nung mener tebu den ajuruteptsü asoshi Goshen limai ao. Kodang parnok ajurutep, Yosefi pei teka agi tebu dak azüiter talangka ajeb. 30Tesü Yakobi Yosef dang ashi, “Tang ni asütsü renema lir, kechiaser ni na taküm lia ne jak nguogo.”

31Idangji Yosefi tedi nunger aser tebu kinunger dang ashi, “Ni Farao dangi oa kü adianutem aser kübu kinunger shir Kanan lima nung liasü, parnok kü dangi arua lir ta Farao dang shidi. 32Ni pa dang nenokji sannüker aser shiruru metsürtem, nenok akaba shiruru ajak anir arua lir ta shidi. 33Kodang Faraoi nenok jar nenok kechi mapa inyakertem ta asüngdangdir, 34nenoki yamai langzüang, ‘Ne kilirtem onok lanuwa nungi tang tonga onok tebutem ama kiset shiruru anükertem.’ Anungji pai nenok Goshen lima nung lidaktsütsü.” Ijip nungeri sannükertembo sempa ta meteta Yosefi iba o ya ashi.

LIPOK 47

1Anungji Yosefi Farao dangi oa ashi, “Kübu aser kü adianutem parnok akaba oda san aser shiruru telok ajak anir arua lir. Parnok tang Goshen lima nung anena lir.” 2Aser pai pa adianutemji Farao dang sayu. 3Faraoi parnok dang asüngdang, “Nenok kechi mapa inyaker?” Parnoki langzü, “Ozü tsüraburtem ama onok ne kilirtem sannükertem lir.” 4Parnoki ano Farao dang ashi, “Onok idaki mapang tatsüka alitsü aruogo, kechiaser Kanan nung ayawaraji kanga sashia lir, onok ne kilirtem san chimdak maka. Anungji ne kilirtem Goshen lima nung lidakjang ta mepishir.”

5Faraoi Yosef dang ashi, “Tang nebu aser ne adianutem ne dangi aruogo. 6Ijip limaji ne jakdang lir. Ali tajungtiba Goshen linük nungji parnok lidakjang. Aser parnok rongnung mapa ajeter kar lira, parnok kü kiset shiruru madak kibur südakjang.”

7Iba sülen Yosefi pei tebu Farao dangi anir aru. Yakobi Farao moatsü. 8Aser Faraoi Yakob dang asüngdang, “Na arishi küm kwi?” 9Yakobi langzü, “Ni aenersa senzüba küm noklang ka ser semer. Kü arishi tatsüka dang, saka item anogotemji timtem agi dang sünga lir. Alemli kübou nungeri sema senzüba anogobo nia metongtet.” 10Aser Yakobi Farao moatsü aser pa nungi pila-a ao. 11Idangji Yosefi tebu aser pa adianutem nem Ijip lima tajungdak Ramses yimti anasa Faraoi ashiba ama talidak agütsü. 12Yosefi tebu aser pa adianutem aser tebu kinunger ajak nem parnok kibong shia nung alir tanur shia apir parnok nem chiyungtsü lemsaa agütsü.

Ijip Nung Ayawara

13Ayawaraji onsara sashi nung alima ajak nung chiyungtsü makai aküm, Ijip nunger aser Kanan nunger ajak taya agi lumiseta adok. 14Aser Ijip aser Kanan nung aliba sen ajak koba parnoki tsük aliba jenjang Yosef nem agütsü, item sen ajakji Yosefi bendener Farao kidangi aruli asü. 15Kodang Ijip nunger aser Kanan nungertemi pei sen ajak agimadok, Ijip nungertem Yosef dangi arua ashi, “Onok nem chiyungtsü agüjang! Kechiba ne madang onok asütsü? Joko onok sen maka.”

16Yosefi parnok dang langzü, “Ajangla nenok kiset shirurutem bener arung, nenok sen makara kiset shiruru melen ni nenok nem tsük agütsüdi.” 17Anungji parnoki pei kiset shiruru Yosef dangi bener aru, aser Yosefi parnok kor, san, nabong, nashi aser Gado melen tsük agütsü. Pakümji pai parnok kiset shiruru ajak melen tsük agütsü.

18Aser iba kümji temer parnoki pa dangi arua ashi, “Ozü kibur madang nungi onok kecha memiimshili, kechiaser sen aser kiset shiruru ajak ozü kibur meyong kümogo, tang ozü temang aser ali dak alema onok kecha maka. 19Kechiba ne nükdang onok aser onok lima samatsü? Tsük melen onok aser ozü ali aliang. Onok aser onok li ajak Farao lar asütsü. Onok nem metsü kua, aji oda onok mesüi taküm alitsü aser alua arem makümtsü.”

20Anungji Yosefi Ijip lima ajak Farao nem alitsü, kechiyong Ijip nunger ajaki pei alu ayok; kechiaser ayawaraji onsara sashia liasü. Aji oda Ijip nunger lu ajak Farao meyong aküm. 21Aser Yosefi nisungtemji Ijip lima tatem külen nungi tatem külen tashi alar kümdakja ayu. 22Saka pai putirtem alidakjibo malizük, kechiaser parnoki Farao nungi parnok ta-a ngua liasü, aser iba nungjagi parnok chiyungtsü peria angu.

23Yosefi nisungtem dang ashi, “Tang ajiang, tanü ni nenok aser nenok li Farao asoshi alizüktsüogo. Nenok asoshi yangi metsü lir, aji bener oa alu nung prokang. 24Saka kodang alu rudir, nenoki shilem pungusü lemsar shilem ka Farao nem agüjang aser tanüngba shilemji metsü aser nenok kidang alirtem asoshi chiyungtsü asütsü.”

25Parnoki langzü, “Kibur, nai onok kümzükogo, nai onok dang kanga junga benshiogo, onok Farao lar kümdi.” 26Anungji Yosefi Ijip nung ozüng ka ya oda yanglu, pungusü nung kasü Farao meyong asütsü. Tanü tashi iba ozüng parnoki amshir. Saka putir libo Farao meyong maküm.

Yakob Temepishiba

27Aji oda Israel nunger Ijip lima Goshen nung ali, aser parnok takar küma soyapokya-a jenti aren. 28Yakob Ijip nung küm ter-tenet ali, aser pa küm ajak agi noklang ka ser lir-tenet liasü. 29 Kodang pa asütsü mapang atong, pai pei chir Yosef aja aser ashi, “Ne teka kü tepibok nung yuang aser nai kü mang Ijip nung maremtsü ta azüngashiangma. 30Kodang ni kübu nunger den mejangdir, Ijip nungi ni bener oa parnok leper nung rema yujang.”

Yosefi langzü, “Nai ashiba amaji ni inyaktsü.” 31Yakobi ashi, “Nai aji inyaktsü ta azüngashiang.” Aser Yosefi azüngashi, aser Yakobi pei yipten kolak nung mechioker tenüngsang agütsü.

LIPOK 48

Yakobi Efraim Aser Manase Moatsüba

1Ajiser kari Yosef dang ashi, “Ajiang nebu shirangdagi.” Anungji pai pei jabaso ana: Manase aser Efraim pa den anir ao. 2Kodang par chir Yosef arudar ta Yakob dang ashi, pai pei tashi shia arushir yipten manung amen. 3 Yakobi Yosef dang ashi, “Ajak Takoksang Tsüngremi Kanan lima nung Luz yimtak kü dangi jungkai adoka ni moatsüogo. 4Pai kü dang ashi, ‘Ni na kanga tejang tanga rendaktsüdi, aser na nungi jakzükbatemji kin tulu ka kümdaktsüdi. Ni iba lima ne semchir nem teti asoshi agütsüdi.’ ”

5“Aser tang ne chir ana shir ni Ijip limai marudang ne nem sotsü aji kü meyong alitsü, Reuben aser Simeon ama tenajia kü chirtem akümtsü. 6Saka tena sülen ne chir kwika sodir parnokjibo ne meyong alitsü, aser parnok senmang asoshi parnok tenüngji tedi nunger tenüngren agi ajatsü. 7 Ni ibai netsü Rachel tenüng nung inyaker. Kechiaser ni Padanaram nungi Kanan limai arudang lenmang nung Efrat atongtsü tatsüka lia ni tejashi tulu agi atongtsüsa Rachel asü, aser ni la yangji Efrati (aji Bethlehem) aoba lenmang nung rema yutsü.”

8Kodang Yakobi Yosefer jabaso anaji angu, pai asüngdang, “Tanur anaji shirnoksa?”

9Yosefi langzü, “Tsüngremi idaki kü nem moatsüba ya kü jabasotem.” Yakobi ashi, “Kü dangi anir arung aser ni parnok moatsüdi.” 10Yakob tambur asünung tenük mejungi kümer junga majitet. Yosefi tanurji pa anasa anir aru aser pai parnok dak azüiter tebang mesep. 11Yakobi Yosef dang ashi, “Ni na tanaben angutsü ta meimla, saka Tsüngremi kü nem ne chirtem ngudaktsüogo.” 12Idangji Yosefi tebu tepi manung tanurji anizüker parnok tejak alilen shir apudakdaktsü.

13Yosefi Efraim Yakob tabelen tsütsü, aser Manase Yakob ajichilen ta amer tebu dangi aru. 14Saka Yakobi pei teka paitepa Efraim tanubu saka pa dak teka tajichi agi, aser tambusang Manase dak tabelen agi ta nemet. 15Aser pai Yosef moaja ashi,

“Tsüngrem shiba madang kübu Abraham aser Isak jaja,

Tsüngrem shibai kü arishi anogo songtema ni anük,

16Tsüngrem tenyar shibai tamajungba ajak nungi ni kümzüka yutsü,

Pai item tanur ya moajang.

Kü tenüng aser kübou Abraham aser Isak tenüng agi parnok ajatsü,

aser parnok metsü alima nung kanga rendakjang.”

17Kodang tebu teka Efraim kolak nung nemeta angu, Yosefi mepelai aküm. Anungji pai pei tebu ajichilen tekaji Manase kolak nung ataloka yutsü. 18Aser pai tebu dang ashi, “Yamaji masü, oba ibaiang tambusang lir, ne teka tajichi pa tekolak manung nemetangma.”

19Saka tebui ibaji nungtema ashi, “Ni shiteter kü chir. Ni meteter. Manase dak nungi jakzükbaji kidong tulu ka akümtsü. Saka pa dang nungi tenu tuluba asütsü, aser pa dak jakzükbaji kin telok aika akümtsü.” 20 Anungji panüjisa pai parnok moaja ashi, “Ne tenüng atemer Israeli iba temoatsü agütsütsü. Tsüngremi na Efraim aser Manase ama kümdakjang.” Anungji pai Efraimji Manase tema dang yutsü.

21Ajiser Yakobi Yosef dang ashi, “Ajiang ni tasütsü anasa lir, saka Tsüngrem ne den alitsü, aser tanaben nebou nunger limai na meyipa anir arutsü. 22Iba dak tali ne adianutem dang nungi alia, Shekem lushi koba ni kü lijak aser kü nok agi Amor nunger ket nungi makzük, aji ne nem agütsür.”

LIPOK 49

Yakob Tatembangba O

1Idangji Yakobi pei chirtem jar ashi, “Nenok ajak sentepang, aser tarutsü anogotem nung nenok dangi kechi arutsü, iba indang ni nenok dang shidi:

2‘Oh Yakob chirtem külemi senteper angang,

aser nenok tebu Israel dang angang.’

3“Reuben, na kü mezüng chir, na kü tashi aser kü tashi mezüng süngjang.

Na akhüm taket aser tashi tait!

4Na tzü mesüngjemtet ama, na merena malitsü,

kechiaser nai pei tebu yipteni atu, kü yipteni tua aji menentsü.

5Simeon aser Levi adianu ana;

parnoki azü tokshitsü asoshi parnok nok o nü amshir,

6ni parnok jembishinüba rongi maitsü,

parnok mungdang nung ni madentsü.

Kechiaser terasadang parnoki nisung tepseter,

parnoki nashi pungchi temeküp tezü leptangtsür.

7Parnok terasaba dak atakatem kaoang,

kechiaser ibaji onsara tesashi!

Parnok ain adokbaji onsara tesashi.

Ni parnok Yakob nung lemsatsütsü,

aser Israel nung parnok prokshidaktsütsü.

8“Oh Yihuda, ne adianutemi nabo asangtsü;

ne merir tekong nai lenettsü,

nebu adianutemi ne madang apudaktsü.

9  Yihudabo molusongzü chanu ama.

Kü chir nai shi ngusadak nungi atu,

Molusongzü tetsü ka ama shibai pa mesotsü.

10Pai Shiloi maru tashi pa madang nüburtem tashi angabaji alitsü.

Chuba mechiji Yihuda nungi mepilatsü,

mesüra yimsüsüba ajokji pa tetsüng tsüngda nungi mepilatsü.

11Tsükmenatzü tezü nung pei gado sentaka pai yi nung pei süoshi shitok,

pei sobutsü tsükmenatzü azü nung shitoker.

12Pa tenükji yi ama temerem,

pa tebu mamatzü danga temesüngba.

13Zebulun tzüyim küm nung alitsü.

Pa tzüküm nung rong tulu ayudak asütsü.

Pa litsü Sidon tashi alitsü.

14“Issakar tashi tait gado ka,

san taktang ana yongtsü nung mejangba.

15Kodang pai anisüngzükdak tajung ka aser alima tajung ka angu,

khu abentsü pai pei tapubang tendaktsü,

aser tashiyim agi inyakdak pa alar aküm.

16Israel kidongren rongnung kin ka ama,

Dani pei nübur o bendangtsü.

17Dan lendang per ka ama lenmang tezülen mim aketba per,

pai kor tetsüng nung meji nung angji asanger tesülen tsüktsü.

18Oh Kibuba, ne tekümzükba asoshi ni atar.

19Gadbo yimaker telok kati amaktsü,

saka pai parnok shibalang nung lepa arishitsü.

20“Asher asoshibo pa chiyungtsüji temo alitsü.

Pai chuba asoshi tetemsü chiyungtsü yanglutettsü.

21Naftali süngdong tobur tajung ama,

pa kongsang tobur junga mesangshitsü.

22“Yosefbo tetangdong kongsang

Pa kongsangtemji jara ajak mesangbanger.

23Pa tsükchirtemi pa kanga arishi,

parnoki lijak yoka pa jeta rishikangshi.

24Aji saka pa lijak tashi ita liasü.

Ajak Takoksang Yakober tashi agi.

Israel Lung, Israel Sannüker tashi agi pa teben tashi ita kümdaktsü.

25Ibai nebu Tsüngrem shibai yarir.

Temalen kotak temoatsü tzünglu,

Ali telung nung aliba temoatsü,

Mama temoatsü, tetsüi asoba temoatsü.

Item ajak temoatsü agi Ajak Takoksangi na moajangma.

26Nebu temoatsütem, marakzüi aliba tashi tait tenemtem ama,

Yosef pei adianutem dang nungi balaka bendanga ayusang

kolak madak item temoatsütem tatem makai lidakjang.

27Benjaminbo tesashi tsünü ama

anepdang tepsetba pai shisa-a achitsü.

Nikongtsütsü temakzükba oset alemtsü.”

28Itemji Israel kidong terana, parnok shia pei dak alangba temoatsü balala agi moatsü dang tebui parnok dang ashiba o lir.

Yakob Asüba

29Idangji Yakobi pei chirtem dang ajang ajanga ashi, “Jokorla ni pei pur den külemi alitsü odi. Het nunger Efron alushi nung aliba leprungki nung alemli kübu nunger den nia remjangma. 30 Iba leprungkiji Kanan lima nung Mamre madang aliba Makpela alupu nung alushi den külemi leper asoshi Abrahami Het nunger Efron dang nungi alizük. 31 Idakji parnoki Abraham aser tebutsü Sarah arem, aser Isak o Rebeka na arem, aser Lea ni idakji arem. 32Leprungki aser alushiji Het nunger dang ali. Nia idakji remangma.”

33Aji oda Yakobi pei chirtem den item jembimar külen, pei tetsüng yipten manung ayu aser asü, aser pei pur den aden.

LIPOK 50

1Idangji Yosefi tebu dak jiloker jeba tebang mesep. 2Aser pai tebu mang teronem menemba tamashitsü mozü agi mezüjang ta pei kübok alir mozü shitetertem dang ashi. Anungji parnoki yamaji inyak. 3Aser anogo lirnü tashi agia Yakob temangji mashitsüsa mozüji mezütsü. Aser Ijip nungeri pa asoshi anogo neternü tashi mang ayim.

4Kodang pa asoshi mangyimba lepkhuji abensa, Yosefi Farao tenzüker dang ashi, “Yimlibilema iba o Farao dang shiang. 5 Kodang kübu asütsü mapang atong, pai kü nem azüngashidakja ashi, ‘Ni tasütsü mapang atonger, Kanan nung ni koba leper yanglu, idakji nai ni aremtsüla.’ Anungji yimlibilema ni kübu aremi aotsü aser tanaben meyipa arutsü mela-angma ta ni ne dang mepishir.” 6Faraoi langzü, “Nebui ne nem azüngashidaktsüba ama oang aser nebu remang.”

7Anungji Yosefi tebu aremtsü ao. Ijip nunger Farao tongtipurtem aser bangdak alir tambur aika Yosef sülen anitak. 8Iba dak alaka, Yosef kinungertem, pa adianutem aser tebu kinunger ajak, oda tanurtem, san, nabong aser nashi dang Goshen lima nung toktsür parnok ajak ao. 9Kor talungtsü, kor nung amenertem jenti pa den ao, aser ibaji telok tulu ka liasü.

10Kodang parnoki Yordan külen Atad motsüngnem atong, parnoki kanga tashi agi aser kukua mangyima ajeb. Yosefi mangyimba anogo tenet tashi amung. 11Kodang Kanan nungeri Atad motsüngnem nung nisungtem jebtepbaji angu, parnoki ashi, “Ijip nungeri idaki kanga mangyima jepteber. Anungji Yordan külen aliba dangji Abel-Mizraim aja.”

12Aji oda Yakobi pei chirtem dang ashiba ama parnoki inyak. 13 Parnoki pa temangji Kanan limai bener oa Abrahami Het nunger Efron dang leper asoshi aliba alu Mamre anüdoklen Makpela nung arem. 14Tebu mang rema yutsür külen Yosef aser pa adianutem aser parnok den aor ajak Ijip limai meyipa shilang.

Yosefi Pa Adianutem Anebalutsü Nangzükshiba

15Tebu süadok nung Yosef adianutemi yamai jembitep, “Yosefi asen mapa tamajung asoshi tayang küpzükdi süra koda asütsü?” 16Anungji parnoki Yosef dangi iba o ya shiok, “Nebui pa masüdang onok dang yamai ashi, 17‘Nenoki Yosef dang yamai shiang, nedi nungeri na anema aibelenba mapa ajak nungi yimlibilema tai tokangma.’ Kechiaser parnoki ne dang tai inyakogo. Anungji onoki tang ya mepishir, nai pei tebu Tsüngrem kilirtem taiji tokangma.” Kodang parnok o ya Yosefi angashi, pai ajeb.

18Idangji tedi nungertem arur pa madang apudaka ashi, “Ajiang onok ne kilirtem lir.”

19Yosefi parnok dang ashi, “Tetsübuma. Ni Tsüngrem menden nung ali asü? 20Nenokibo ni anema tamajung inyaka liasü, saka tanü nenoki anguba amaji Tsüngremibo nisung jenti taküm lidaktsütsü asoshi tajung inyaka liasü. 21Anungji nenoki tangbo tetsübuma. Ni nenok aser nenok chirnurtem mesütsü.” Yamaji pai parnok dang temeim agi o tajung jembia parnok mulung süngzükdaktsü.

Yosef Asüba

22Yamaji Yosef aser tebu kinungertem Ijip nung ali, aser Yosef arishi küm noklang ka ser ter ali. 23Aser pai Efraim chir putu asembuba tashi angu. Ano Manase chir Makir chirtema Yosef tsüngdang aso.

24Idangji Yosefi pei adianutem dang ashi, “Ni tasütsü mapang tonga aruogo. Saka Tsüngremi nenok atangji yaritsü, aser pai Abraham, Isak aser Yakob dang nangzükba limai nenok anir aotsü.” 25 Idangji Yosefi Israel chirtem dang azüngashidaktsü, aser ashi, “Tsüngremi atangji nenok bilemtettsü, idangji nenoki kü teret iba lima nungi bener aotsüla.”

26Aji oda Yosef arishi küm noklang ka ser ter lir Ijip nung asü. Aser parnoki pa temang shia maotsü asoshi teronem menemba mozü mezütsü aser lep nung shibanger Ijip lima nung ayu.