2 CHUBATEM

2 CHUBATEM

OKILA

Mezüng CHUBATEM kaket nung matenba Israel yimli ana otsü indang Tanabuba CHUBATEM kaket nungji maneni zulua lir. Kaket ya shilem ana kuma lemsatsü akok: (1) Israel aser Yihuda yimli ana Khrista maru dang kum (E.C) noklangzüng tukububa tesadang ka nungi Samaria laoba, aser 722 E.C nung anüolentip (Israel) yimli laoba tashi. (2) 586 E.C nung Babilon chuba Nebukadnezari Yirusalem amakba nungi Israel yimli laoba aser Yihuda yimli otsu indang shia angutsü. Kaketji Babilon nunger kubok Gedalia governor sua alidang, Yihuda chuba Yehoiakin Babilon tepuokdak nungi chiokba tashi nung tempanga lir.

Kin ajonga dangi yamala timtem aser tesama arubaji Israel aser Yihuda chubatemi anir nüburtem tamang nung seplasepshia Tsüngrem jashidaktsüba ajanga liasü. Yirusalem raksatsüba aser Yihuda nisung aika tepuokdaki aoba ya Israel otsü nung mepaidoktetba tatalokba ka lir.

Keta Alibatem       

Yimli Lemsaba 1:1-17:41

    (a) Elisha Ainkar 1:1-8:15

    (b) Yihuda aser Israel Chubatem 8:16-17:4

    (c) Samaria Laoba 17:5-41

Yihuda Yimli 18:1-25:30

    (a) Hezekia nungi Yosia Tashi 18:1-21:26

    (b) Yosia Yimsüsüba 22:1-23:30

    (c) Yihuda Chuba Tatembangbuba 23:31-24:20

    (d) Yirusalem Laoba 25:1-30

        KETA ALIBATEM

Yimli Lemsaba 2 CHUBATEM 1:1-17:41

(a) Elisha Ainkar 2 CHUBATEM 1:1-8:15

(b) Yihuda aser Israel Chubatem 2 CHUBATEM 8:16-17:4

(c) Samaria Laoba 2 CHUBATEM 17:5-41

Yihuda Yimli 2 CHUBATEM 18:1-25:30

(a) Hezekia nungi Yosia Tashi 2 CHUBATEM 18:1-21:26

(b) Yosia Yimsusuba 2 CHUBATEM 22:1-23:30

(c) Yihuda Chuba Tatembangbuba 2 CHUBATEM 23:31-24:20

(d) Yirusalem Laoba 2 CHUBATEM 25:1-30

Yimli Lemsaba 2 CHUBATEM 1:1-17:41

(a) Elisha Ainkar 2 CHUBATEM 1:1-8:15

KIBUBAi Ahazia O Bendangba 2 CHUBATEM 1:1-18

Elija Kotaki Bener Atuba 2 CHUBATEM 2:1-18

Elishai Sayatenya Inyakba: Tzü Anebtsüba 2 CHUBATEM 2:19-25

Israel Chuba Yeroboam (852-814) 2 CHUBATEM 3:1-3

Yihuda O Israel Nati Moab Anema Raraba 2 CHUBATEM 3:4-27

Amitsür Totzü 2 CHUBATEM 4:1-7

Elisha aser Shunam Takartsϋr 2 CHUBATEM 4:8-37

Chipo nung Tasϋba 2 CHUBATEM 4:38-41

Nisung Noklangka Chiyungdaktsϋba 2 CHUBATEM 4:42-44

Naman Anepba 2 CHUBATEM 5:1-27

Tesamaba Pu Anguba 2 CHUBATEM 6:1-7

Siria Nunger Akokba 2 CHUBATEM 6:8-23

Samaria Lungbangba aser Ayawara 2 CHUBATEM 6:24-31

Tsϋngremer Teyari Indang Elishai Shinba 2 CHUBATEM 6:32-7:2

Siria Sepaitem Jena Aoba 2 CHUBATEM 7:3-20

Shunamtsϋr Li Meyiptsϋba 2 CHUBATEM 8:1-6

Elisha aser Siria Chuba Benhadad 2 CHUBATEM 8:7-13

(b) Yihuda aser Israel Chubatem 2 CHUBATEM 8:16-17:4

Yihuda Chuba Yeroboam 2 CHUBATEM 8:14-24

Yihuda Chuba Ahazia (841) (2 Pu. 22:1-6) 2 CHUBATEM 8:25-29

Israel Madak Chubatsϋ Yehu Shimtetba 2 CHUBATEM 9:1-10

Yehu Chuba ta Sangdongba 2 CHUBATEM 9:11-13

Israel Chuba Yoram Tepsetba 2 CHUBATEM 9:14-20

Yoram Tepsetba 2 CHUBATEM 9:21-26

Ahazia Tepseba 2 CHUBATEM 9:27-29

Yezebel Tepsetba 2 CHUBATEM 9:30-37

Ahab dak Jakzükbatem Tepsetba 2 CHUBATEM 10:1-11

Ahazia Chuba Kinungertem Tepsetba 2 CHUBATEM 10:12-14

Yehu aser Yehonadab 2 CHUBATEM 10:15-17

Baal Külemertem Tepsetba 2 CHUBATEM 10:18-27

Israel Madak Yehu Yimsüsüba (841-814) 2 CHUBATEM 10:28-31

Yehu Asüba 2 CHUBATEM 10:32-36

Yihuda Chubatsür Athalia (841-835) (2 Pu. 22:10-23:15) 2 CHUBATEM 11:1-12

Athalia Asüba 2 CHUBATEM 11:13-16

Yehoiada Mapang Teyanglushiba (2 Pu. 23:16-21) 2 CHUBATEM 11:17-21

Yihuda Chuba Yoas (835-796) (2 Pu. 24:1-16) 2 CHUBATEM 12:1-21

Israel Chuba Yehoahaz (814-798) 2 CHUBATEM 13:1-9

Israel Chuba Yehoas (798-783) 2 CHUBATEM 13:10-13

Elisha Asüba 2 CHUBATEM 13:14-21

Siria o Israel na Rara 2 CHUBATEM 13:22-25

Yihuda Chuba Amazia (796-781) (2 Pu. 25:1-24) 2 CHUBATEM 14:1-16

Yihuda Chuba Amazia Asüba (2 Pu. 25:25-28) 2 CHUBATEM 14:17-22

Israel Chuba Yeroboam Tanabuba (783-743) 2 CHUBATEM 14:23-29

Yihuda Chuba Uzzia (781-740) (2 Pu. 26:1-23) 2 CHUBATEM 15:1-7

Israel Chuba Zekaria (743) 2 CHUBATEM 15:8-12

Israel Chuba Shallum. (743-738) 2 CHUBATEM 15:13-16

Israel Chuba Menahem (743-738) 2 CHUBATEM 15:17-22

Israel Chuba Pekahia (738-737) 2 CHUBATEM 15:23-26

Israel Chuba Peka (737-732) 2 CHUBATEM 15:27-31

Yihuda Chuba Yotham (740-736) (2.Pu. 27:1-9) 2 CHUBATEM 15:32-38

Yihuda Chuba Ahaz (736-716) (2 Pu.28:1-27) 2 CHUBATEM 16:1-20

Israel Chuba Hoshea (732-724) 2 CHUBATEM 17:1-4

(c) Samaria Laoba 2 CHUBATEM 17:5-41

Samaria Laoba (721) 2 CHUBATEM 17:5-6

Anüdoklentip Yimli, Laoba aser Israel Tepuokdaki Aoba 2 CHUBATEM 17:7-23

Samaria Nungertem Israel nung Tanaben Aliba 2 CHUBATEM 17:24-41

Yihuda Yimli 2 CHUBATEM 18:1-25:30

(a) Hezekia nungi Yosia Tashi 2 CHUBATEM 18:1-21:26

Yihuda Chuba He~ekia (716-687) (2 Pu. 29:1-2, 31:1) 2 CHUBATEM 18:1-12

Sennakeribi Yihuda Amakba (2 Pu. 32:1-17; Isa, 36:1-22) 2 CHUBATEM 18:13-16

Sennakeribi Yirusalem Amokmerenba 2 CHUBATEM 18:17-37

Chubai Isaia Ainkar Teyari Asüngdangba (Isa. 37:1-7) 2 CHUBATEM 19:1-7

Sennakeribi Tanabenbuba Amokmerenba (Isa. 37:8-13) 2 CHUBATEM 19:8-13

Hezekia Sarasadem (Isa. 37:21-38) 2 CHUBATEM 19:14-19

Chuba Dangi Isaia Osang (Isa. 37:21-38) 2 CHUBATEM 19:20-28

Hezekia Dangi Temaitsü ka 2 CHUBATEM 19:29-34

Sennakerib Merenshiba 2 CHUBATEM 19:35-37

Hezekia Chuba Shirangba aser Anepba (2 Pu:32:24-26; Isa:38:1-8, 21-22) 2 CHUBATEM 20:1-11

Babilon Nunger Otongdar (Isa. 39:1-8) 2 CHUBATEM 20:12-19

Hezekia Yimsüsüba,Tatembang (2 Pu. 33:1-20) 2 CHUBATEM 20:20-21

Yihuda Chuba Manase (687-642) (2 Pu.33:1-20) 2 CHUBATEM 21:1-18

Yihuda Chuba Amon (642-640) (2 Pu.33:2-25) 2 CHUBATEM 21:19-26

(b) Yosia Yimsusuba 2 CHUBATEM 22:1-23:30

Yihuda Chuba Yosia (640-609) (2 Pu.34:1-2) 2 CHUBATEM 22:1-2

Ozϋng Kaket Anguba (2 Pu.34:8-28) 2 CHUBATEM 22:3-10

Ainkarla Hulda dang Asϋngdangyaba 2 CHUBATEM 22:11-20

Yosiai Anir Tezϋngzϋktepba Akangshiba (2 Pu. 34:3-7, 29-33) 2 CHUBATEM 23:1-3

Yihuda nung Yimsϋ Asentenshiba 2 CHUBATEM 23:4-20

Sϋia Aoba Benjong Amungba (2 Pu.35:1-19) 2 CHUBATEM 23:21-23

Yosia Mapang Temelenshitem 2 CHUBATEM 23:24-27

Yosia Yimsϋsϋba Tatembang (2 Pu. 35:20-36:1) 2 CHUBATEM 23:28-30

(c) Yihuda Chuba Tatembangbuba 2 CHUBATEM 23:31-24:20

Yihuda Chuba Yehoahaz (609) (2 Pu.36:2-4) 2 CHUBATEM 23:31-34

Yihuda Chuba Yehoiakim (609-598) (2 Pu.36:5-8) 2 CHUBATEM 23:35-37

Tsϋkchiri Yihuda Amakba 2 CHUBATEM 24:1-7

Yihuda Chuba Yehoiakin (598-597) (2 Pu. 36:9-10) 2 CHUBATEM 24:8-9

Mezϋngbuba Tepuokdaki Aoba 2 CHUBATEM 24:10-17

Yihuda Chuba Zedekia (598·587) (2 Pu. 6:11-12; Yer. 52:1-3) 2 CHUBATEM 24:18-20

(d) Yirusalem Laoba 2 CHUBATEM 25:1-30

Yirusalem Laoba (2 Pu. 36:13-21; Yer. 53:3-11) 2 CHUBATEM 25:1-7

Tenlaki Raksatsuba aser Tanabenbuba Tepuokdaki Aoba  (Yer.52:12-33) 2 CHUBATEM 25:8-17

Yihuda Nisungtem Babiloni Pur Aoba (Yer.52:24-27) 2 CHUBATEM 25:18-21

Yihuda nung Governor Gedalia (Yer. 40:7-9; 41:1-3) 2 CHUBATEM 25:22-26

Yehoiakin Tepuokdak nungi Salaba (Yer.52:31-34) 2 CHUBATEM 25:27-30

2 CHUBATEM 1

Kibubai Ahazia O Bendangba

1Ahab sür külen Moabi Israel anema apuso. 2Aser Ahazia, Samaria nung pa taktang temaba ozü kirang ajanga tsük, aser shiranga liasü; aser pai osang benertem yoka pai parnok dang ashi, “Oang, Ekron tsüngrem Baal-zebub dang ni iba shirangba nungi anebtsü asü masü asüngdangang.” 3Saka Kibuba tenyari Tishbi nunger Elija dang ashi, “Aramesoang, Samaria chubar osang benertem den ajuruteptsü tuang, aser parnok dang shiang, ‘Ya Israel nung Tsüngrem maliasü kechiba nenoki Ekron tsüngrem Baal-zebub dang asüngdanger?’ 4Tang aji asünung Kibubai ashir, ‘Na yipten kobai tua ali iba nungi malutsü, saka atangji asütsü. Aser Elija aenshia ao.

5Osang benertem pa dangi meyipa aru, aser pai parnok dang ashi, “Kechiba nenok meyipa aru?” 6Aser parnoki pa dang ashi, “Nisung ka onok den ajuruteptsü atu, aser pai onok dang ashi,Oang, nenok yokba chuba dangi tanaben meyipang aser pa dang shiang, Yamai Kibubai ashir, Ya Israel nung Tsüngrem maliasü kechiba nenoki Ekron tsüngrem Baal-zebub dang asüngdanger?’ Aji asünung na yipten kobai tua ali iba nungi malutsü, saka atangji asütsü.”

7Pai parnok dang ashi, “Nenok den ajuruteptsü atua item o nenok dang ashiba nisungji kechi ama ka?” 8 Parnoki pa dang langzü, “Pa süoshiji tezüng agi yangluba,aser teperem nung shiküp peremsen agi nai.” Aser pai ashi, “Aji Tishbi nunger Elija.”

9Idangji chubai nisung tenem madak tanishir ka sülen tenemi anir yok. Aser pa Elija dangi aru; aser ajiang, pa tenem kolak nung mena lia, pai pa den jembi, “Oh Tsüngrem nisung, chubai ashi, Alung.” 10 Elijai tenem madak tanishir dangji ashi, “Ni Tsüngrem nisung ka süra, anüng nungi mi alua na aser ne den aliba tenemji samadakjang.” Aser anüng nungi mi alu, aser pa aser par tenemji samatsü. 11Tanaben pai tenem madak tanishir tangar tenem anir yok. Aser pai pa dang ashi, “Oh Tsüngrem nisung, yamai chubai ashir, Yakta alung.” 12Aser Elijai parnok dang ashi, “Ni Tsüngrem nisung ka süra anüng nungi mi aludakjang, aser na aser tenemji samadakjang.” Aser Tsüngremer mi anüng nungi alu, aser pa aser tenemji samadaktsü

13Ano tenem madak tanishir tasembuba par tenem den anir yok. Aser tenem madak tanishir tasembubaji atu, aser arua Elija madang temokok agi apudaka pa dang mepishia ashi, “Oh Tsüngrem nisung, ni ne dang mepishir, kü taküm aser ne tenzüker item tenem taküm ne tsüngdang senti sangma. 14Ajiang, anüng nungi mi alu, aser nisung tenem madak mezüng tanishir ana parnok den tenem-nemjia dena samaogo; saka tangbo kü taküm ne tsüngdang apayuangma.” 15Aser Kibuba tenyari Elija dang ashi, “Pa den luang, pa tsübua teli.” Aser pa aramesoa pa den chuba dangi alu. 16Aser Elijai chuba dang ashi, “Yamai Kibubai ashir, kechisü nung nai Ekron tsüngrem Baal-zebub dang asüngdangtsü osangbenertem yok? Ya asüngdangtsü Israel nung Tsüngrem maliba yong asü? Aji asünung na yipten kobai tua ali, iba nungi malutsü, saka asütsü.”

17Anungji Elijai jembiba Kibuba o amato pa asü. Aser Yihuda chuba Yehoshafat jabaso Yehoram küm tanabuba nung pa melena Yeroboami chubatsü tenzük; kechiaser pa jabaso maliasü. 18Tang tanüngba Ahazia mapa koba pai inyak, Israel chubatem putipuyang kaket nung item zülua mali no?

2 CHUBATEM 2

Elija Kotaki Bener Atuba

1Kodang Kibubai Elija Tsüngrem mopung agi bener aotsü atong, Elija o Elisha na Gilgal lenmang nung liasü. 2Elijai Elisha dang ashi, “Yangi ata-a liang kechiaser Kibubai ni Bethel tashi yoka lir.” 3Aser Bethel nung aliba ainkar chirtem Elisha dangi arua ashi, “Kibubai ne kibur ne madak nungi tanü bener aotsü ta nai meteter ma?” Aser pai ashi, “Hau, ni aji metet; nenok ajem ajema liang.”

4Elijai pa dang ashi, “Elisha, yimlibilema na yangi ata-a liang; kechiaser Kibubai ni Yerikoi yok.” Aser pai ashi, “Kibuba taküm ali nungji, aser na taküm ali nungji, ni na metoktsütsü.” Anungji tena Yerikoi aru. 5Aser Yeriko nung aliba ainkar chirtem Elisha anasa arua ashi, “Kibubai ne kibur ne madak nungi tanü bener aotsü ta nai meteter ma?” Aser pai langzü, “Hau, ni metet; nenok ajem ajema liang.”

6Elijai pa dang ashi, “Yimlibilema na yangi ata-a liang; kechiyong Kibubai ni Yordani yok.” Aser pai ashi, “Kibuba taküm ali nungji, aser na taküm ali nungji, ni na metoktsütsü.” Aser tenaprong ao. 7Aser ainkar chirtem nisung tenem ao aser parnok tsütsü shir oji ta noktak, aser tenaprong Yordan anasa noktak. 8Aser Elijai pei sobutsü bena aru aser aji lungtener tzü nung azük, aser tzüji külen küleni sadang, aji asünung tenaprongla ali takong manung ao.

9  Parnoki ajanger külen Elijai Elisha dang ashi, “Ni na nungi bener maodang ni na asoshi kechi inyaktsü asüngdangang.” Aser Elishai ashi, “Ni ne dang mepishir, ne tanela shilem anasü kü madak lidakjangma.” 10Aser pai ashi, “Nai tasak ka asüngdangogo; aji saka, na nungi ni bener maodang nai ni ngura, yamaji na asütsü.” 11Aser parnok jembiyonga oa alidang ajiang mi talungtsü; aser mi kortem adoka tena balala piladaktsü, aser Elija Tsüngrem mopung agi kotaki bener atu. 12 Aser Elishai aji angu aser pai ayimten, “Oba, Oba, Israel talungtsü aser kor nung amener nisungtem!” Aser pai joko mangu. Anungji pa pei süoshi nung sot, aser itemji ana küma shisa.

13Pai Elija sobutsü pa nungi tsükba bena aru, aser meyipa ao, aser Yordan ayongküm nung noktak. 14Elija nungi tsükba sobutsüji pai agi, aser tzü nung züka ashi, “Kibuba, oda Elija Tsüngrem kong ali?” Aser pai tzü nung azükdang parnok külen küleni sadang, aser Elisha süia ao.

15Kodang pa jakdang Yeriko nung aliba ainkar chirtemi pa angu, parnoki ashi, “Elija tanela Elisha madak lir.” Aser parnok pa lenji aru, aser pa jakdang parnok sasa alilen apudak. 16Parnoki pa dang ashi, “Tang ajiang, ne tenzükertem den tashi tait nisung tenem lir; yimlibilema parnok odakjang aser ne kibur bushidakjang; aji mesüra ashiko Tsüngrem tanelai pa bener tur, tenem kar nung mesüra lenten kar nung tsükdakja alitsü.” Aser pai ashi, “Nenok meyoktsü.” 17Aser pa akseta maküm tashi parnoki pa mepishi, pai ashi, “Yokang.” Aji asünung parnoki nisung tenem yok, aser parnoki pa anogo asem bushi, saka pa mangu. 18Aser pa Yeriko nung alidang parnok pa dangi meyipa aru, aser pai parnok dang ashi, “Ni nenok dang tuo ta mashi no?”

Elishai Sayatenya Inyakba: Tzü Anebtsüba

19Yimti nisungtemi Elisha dang ashi, “Ajiang, onoki ne dang mepishir, kü kiburi anguba ama, yimti tesem ya tajung lir, saka tzübu majung, aser ali-i süngjang metangtsür.” 20Pai ashi, “Kü dangi tzü mori tasen ka bener arung, aser iba nung metsü enokang.” Aser parnoki aji pa dangi bener arutsü. 21Aser pai tzübu jagi oa yangji metsüji enokja ashi, “Yamai Kibubai ashir, Ni item tzü anebtsüogo; joko iba mapang nungi tasüba mesüra tejang matangba malitsü.” 22Anungji tanü tashi, Elishai jembiba o amato tzüji aneba liasü.

23Idak nungjagi pai Betheli atu; aser pai lenmangi tuya alidang, tanurtem pa den ajuruteptsü aru, aser pa sensatsü, aser pa dang ashi, “Tuang, na lemtsüba, tuang, na lemtsüba.” 24Aser pai pa sülen reprang aser parnok angu, aser Kibuba tenüng nung parnok atakatem. Aser arem nungi shirem tetsü ana adok, aser parnok tanur lirana shisatsü. 25Idak nungjagi pai Karmel tenemi ao, aser yang nungjagi pa Samariai meyip.

2 CHUBATEM 3

Israel Chuba Yeroboam(852-814)

1Yihuda chuba Yehoshafat küm tertibuba Samaria nung Israel madak Ahab jabaso Yeroboami chubatsü tenzük, aser pai küm terana chuba. 2Kibuba tsüngdang kechi majung pai inyak; saka tebu aser tetsü memesük, kechiyong tebui yanglua aliba Baal temeshi tongshi pai endokadok. 3Aji saka pai Nebat chir Yeroboam temenen dak azüit, koba agi pai Israel temenen menadaktsü iba nungi pai mepila.

Yihuda o Israel Nati Moab Anema Raraba

4Tang Moab chuba Mesha, san metsür ka liasü, aser pai Israel chuba nem san chanu meyi noklang ka, aser san tepung meyi noklang ka tezüng dena agütsü. 5Saka kodang Ahab asü, Moab chubai Israel anema apuso. 6Iba mapang nung Yeroboam chuba Samaria nungi oa Israel ajak atenshidaktsü. 7Aser pa oa Yihuda chuba Yehoshafat dangi yoka ashi, “Moab chubai ni anema apusoogo, na kü den Moab anema tongbangi aotsü asü?” Pai langzü, “Ni atutsü na kechiar nia aji lir, kü nübur ne nüburtem ama, kü kor ne kortem ama lir.” 8Pai asüngdang, “Koba lenmangi asenok atutsü?” Pai langzü, “Edom lisem lima lenmangi.”

9Anungji Israel chuba o Yihuda chuba aser Edom chuba ao; parnoki anogo tenet meketa jaja, aser temeranger telok asoshi aser parnok sülen anitakba shiruru asoshi tzü maliasü. 10Israel chubai ashi, “Ayatai! Kechiyong Kibubai item chuba asem ya Moab chuba ket nung agütsütsü külemi jaogo.” 11Saka Yehoshafati ashi, “Kibuba ainkar ka, asenoki pa agi Kibuba dang asüngdangtsü mali no?” Aser Israel chuba tenzüker rongnung kati langzüa ashi, “Shafat jabaso Elisha shibai Elija ket nung tzü shiloktsü, pa yangi lir.” 12Aser Yehoshafati ashi, “Kibuba O pa den lir.” Anungji Israel chuba aser Yehoshafat aser Edom chuba pa dangi alu.

13Elishai Israel chuba dang asüngdang, “Ni ne den kechi inyaktsü? Na nebu ainkartem dangi oang.” Israel chubai pa dang langzü, “Masü, kechiyong item chuba asem Moab chuba ket nung agütsütsü Kibubai jaogo.” 14Elishai ashi, “Atangji temeranger Kibuba shiba madang ni noktaker, taküm ali nungji, Yihuda chuba Yehoshafat asoshi ni mebilem asübo, ni ne tsütsü mereprangla mesüra na mungula. 15Saka tang kü dangi ken tener ka anir arung.” Kodang kenteneri kongki atem, Kibuba teka pa madaki aru. 16Aser pai ashi, “Yamai Kibubai ashir, ‘Iba lenten ongken agi sünga kümdakjang.’ 17Kechiyong yamai Kibubai ashir, Nenoki mopung mangutsü mesüra nenoki tzünglu mangutsü, aji saka iba lentenji tzü agi sünga alitsü; aser nenok, nenok nashi telok aser nenok shirurutem ajemtsü. 18Kibuba nükdangbo ya atamata mapa ka dang lir, pai ano Moab nunger nenok ket nung bendanga agütsütsü. 19Nenoki yim lung tsüki shia, aser teshimtet yimti shia atsüngtettsü, aser süngdong tajung shia lensüktsü, aser tzüpokdak ajak anendaktsütsü, aser ali tajung tera aliba ajak lung agi raksatsütsü.” 20Aser anepdang tenla agütsüba mapang nung ajiang, Edom lenmang anasa tzü aru, aser tzü agi alinükji asüng.

21Tang kodang Moab nunger ajaki parnok anema chubatem rarai atua lir ta angashi, parnok sasa nangri akangtsü akokba nungi shir temalen külemi sentep aser külen arrtsü nung noktak. 22Parnok anepdang yakta shishi aser anüi tzü manung puloktsü, idangji Moab nungeri parnok jakdang tzüji azü ama temerem angu. 23Parnoki ashi, “Ya azü lir, atangji chubatem külemi raratepogo, aser parnok nisung shiai pei medemer tepsetogo, aji asünung, tang Moab oset-tsüset dangi ilungang!”

24Kodang parnok Israel tanendaki aru, Israel nunger aramesoa Moab nunger den rara, anungji parnok jakdang parnok jena ao, aser parnok tejakleni Moab nunger tepsetyonga ajagi ai. 25Parnoki yimtitem raksatsü aser ali tajung tera aliba shia parnok nisung shiai pei lung ontaktsü, aser aji süngdaktsü, aser parnoki tzüpokdak ajak anendaktsü, aser süngdong tajung ajak lensük aser Kir-hareseth nung dang lung anünga yutsü; aji saka lung lijak amertemi aji aria oa parnok denji rara.

26Kodang Moab chubai pa asoshi tongbang kanga mejungi angu, nok asemba nisung noklang tenet, Edom chuba dangi nungpoka aitsü anir ao; saka parnoki makok. 27Idangji pa melen chubatsü aliba par chir tambusang pai agi aser jara manung tarongba tenla agütsü. Aser Israel anema ain tulu adokba aru: aser parnoki pa nungi pila-a oa pei limai meyip.

 2 CHUBATEM 4

Amitsür Totzü

1Tang ainkartem chir kibutsü rongnung tetsür kati Elisha dang ashi, “Ne tenzüker kü kinungpu süogo aser ne tenzükeri Kibuba tsübua liasü ta nai metet, aser ozü chir ana alar südaktsütsü anir aotsüba sentem agütsür arua lir.” 2Elishai la dang ashi, “Na asoshi ni kechi inyaktsü? Kü dang shiangma, ne kidang kechi lir?” Lai langzü, “Totzü bongdang ka dak alema ne kilitsür kidang kecha maka.” 3Idangji pai ashi, “Oang, ne kiyonger ajak nungi bongdang, oda bongdang tazüng apuang, ishikadangbo maputsüla. 4Aser na, aser ne jabasotem yiang aser kishi shibangang, aser item bongdang ajak nung totzüji shiokang, aser koba sünga lir aji nai agiena yuang.” 5Anungji pa nungi la oa la aser lar jabasotemi kishi shibang; parnoki bongdang la dangi bener aru, aser lai totzüji züoktsü. 6Kodang bongdangtemji sünga liasü, lai lar jabaso dang ashi, “Ano kü dangi bongdang ka bener arung,” aser pai la dang ashi, “Joko bongdang mali.” Aser totzüji anen. 7Idangji lai arua Tsüngrem nisung dang ashi. Aser pai ashi, “Oang, totzüji yokang, aser ne sentsü ao-ang, aser tanüngba madak na aser ne chir taküm liang.”

Elisha Aser Shunam Takartsür

8Kenü anogo takartsür ka alidak süia Shunami Elisha ao, aser amtsük achitsü lai Elisha dang mepishi. Aser yamai asü, oda pa kwiben anasa süia ao, pa amtsük achitsü ajagi meyip. 9Lai la kinungpu dang ashi, “Tang ajiang, asenok anasa maneni süiba ibai Tsüngrem temeshi nisung ka ta ni ajiteter. 10Yimlibilema asenoki ki tila ka jara dena yanglutsüdi, aser pa asoshi asenoki yipten ka, langbang ka, menden ka, aser milendong ka yutsüdi; aser kodangsa pa asenok dangi arudir, pa ajagi aitsü.”

11Kenü anogo pa ajagi aru, aser taktang jagi ai, aser yangji anisüngzüka ali. 12Pai pa kilir Gehazi dang ashi, “Iba Shunamtsür ja-ang.” Aser pai kodang la aja, pa madang la noktak. 13Aser pai pa dang ashi, “Tang la dang shiang, ajiang, nai onok asoshi anebalua iba timtem ajak agiogo, na asoshi kechi inyaktsü? Ne indang chuba dang mesüra temeranger tanishir dang shidaktsünür asü?” 14Aser pai langzü, “Ajangla la asoshi kechi inyaktsü?” Aser Gehazi langzü, “Atangji la jabaso mali, aser la kinungpu tambur lir.” 15Aser pai ashi, “La ja-ang.” Aser kodang pai la aja, la kishi nung noktak. 16Aser pai ashi, “Iba mapang nung, kodang tanaben mapang tongdir, nai jabaso ka angutsü.” Aser lai ashi, “Masü, kü kibur, na Tsüngrem nisung, ne kilitsür dang tiyazü ma.”

17Tetsürji mashisa aküm aser Elishai la dang ashi ama, kodang mapang tanaben tonga aru, iba mapang nungji jabaso ka aso.

18Tang tanurji tain akümdang pai kenü anogo tebu dangi alururtem dangi ao. 19Aser pai tebu dang ashi, “Kü kolak, kü kolak.” Aser pai kilir dang ashi, “Tetsü dangi pa anir oang.” 20Kodang pai pa anir ao aser tetsü dangi bener aru, pai anjongmeshi tashi tetsü tepi nung amen, aser asü. 21Lai atu, aser Tsüngrem nisung yipten nungji pa ataloka yutsü, aser pa kishi shibangtsü aser oadok. 22Aser lai pa kinungpu aja aser ashi, “Yimlibilema Tsüngrem nisung dangi ni yakta aotsü aser tanaben arutsü, kilir rongnung ka, aser gado rongnung ka kü dangi yokang.” 23Aser pai ashi, “Kechiba na tanü pa dangi aotsü? Ya ita tasen mesüra amungnüa masü.” Lai ashi, “Ajungtsü.” 24Idangji lai gado ka nung amen, aser lar kilir dang ashi, “Kara-a meinang, ni ne dang mashi tashi meilungi tejajadaktsü.” 25Anungji la oa Tsüngrem nisung dangi Karmel jagi aru.

Kodang Tsüngrem nisung jagi la apiga nung angu, pai pa kilir Gehazi dang ashi, “Ajiang, oagi Shunam tsürlaji lir.” 26Yimlibilema tang lenji asümang, aser la dang shiang, “Na junga lir ma? Ne kinungpu junga lir ma? Tanur junga lir ma?” Aser lai langzü, “Junga lir.” 27Kodang la tenem jagi Tsüngrem nisung dangi aru, lai pa tetsüng nung sot. Aser Gehazi la nungtoktsütsü anasa aru, aser Tsüngrem nisung jagi ashi, “La oda tokjang, kechiyong la tanela telung nung jashiseta lir; aser Kibubai aji kü dang nungi miima lir, aser kü dang mashi.” 28Idangji lai ashi, “Kü kibur dang ni jabaso ka asüngdang asü? Ni tashioktsü ta ni meshika ma?” 29Idangji pai Gehazi dang ashi, “Ne nangri kangang, aser ne ket nung kü mechi amang, aser ne lenmangi oang, nai nisung kar ajurura pa nem salem tagütsü; aser kari ne nem salem agütsüra, pa dang tanaben telangzü, aser kü mechi tanur tejak manung ataloka yuang.” 30Tanur tetsüi ashi, “Kibuba taküm ali nungji, aser ne tanela taküm ali nungji, ni na metoktsütsü.” Aser pa aramesoa la sülen anitak. 31Aser Gehazi parnok jakdang ao, aser tanur tejak nung mechiji ataloka yutsü, saka ola mesüra telangzüba maliasü. Anungji pa den ajuruteptsü pai meyip, aser pa dang ashi, “Tanur mesaker.”

32Kodang Elisha kidangi ait, ajiang, tanurji tasü pa yipten manung ataloka liasü. 33Anungji pa telungi ai, aser tena madang kishi shibang, aser Kibuba dang sarasadem. 34 Aser pa atua tanur manung songtoka pa tebang manung pa tebang, tenük manung pa tenük, pa teka manung pa ket atalok, aser pai pei sasa pa madak songtok, aser tanurji shi talem aküm. 35Ajiser pai meyipa aru, aser kidang khen oli aruli ta jaja, aser pa madak songtok, aser tanurji tenetben hachi, aser tanurji tenük lapok, 36Aser pai Gehazi jar ashi, “Iba Shunamtsürlaji ja-ang.” Anungji pai la aja. Aser la kodang pa dangi ait, pai ashi, “Ne jabaso bena arung.” 37Idangji lai ia pa tsüngdang la sasa ali nung apudak; aser lai lar jabaso bena aru aser adok.

Chipo Nung Tasüba

38Elisha tanaben Gilgali aru, aser linük nung ayawara liasü, aser ainkar chirtem pa jakdang mena liasü; aser pai par kilir dang ashi, “Ainkar chirtem asoshi chipo tulu tongtakang aser aontzü molu-ang.” 39Aser kati aonsotsü bendentsü moapui ao, aser arem süngzü ka angu aser iba nungi arem meso süpok sünga bendena bener aru aser itemji aontzü metaba po nungji lemsar aso; kechiaser parnoki itemji memetet. 40Anungji nisungtem achitsü asoshi parnoki mekepzük, saka parnoki aonji achidang, parnoki ayimtena ashi, “Oh Tsüngrem nisung, chipo nungji tasüba lir!” Aser parnoki aji mechitet. 41Saka pai ashi, “Ajangla chiyungtsü kar bener arung.” Aser pai aji chipo nung enokja ashi, “Nisungtem asoshi, parnok achitsü mekepzükang,” aser yangji chipo nung tamajung kecha maliasü.

Nisung Noklangka Chiyungdaktsüba

42Baal-shalisha nungi nisung ka arua Tsüngrem nisung nemji mezüng süngjang, barley amtsük metsü, aser mendi sükzükli pa juli nung bener arutsü. Aser pai ashi, “Nisungtem nem parnok achitsü agüjang.” 43Aser pa tenzükeri ashi, ‘Kechi, ni ya nisung noklang ka madak yutsütsü no?’ Saka pai ashi, “Nisungtem nem tachitsü agüjang; kechiyong yamai Kibubai ashir, “Parnoki achitsü, aser kar anüngtsü.” 44Anungji pai parnok madang yutsü aser parnoki aji achi, aser Kibuba O amato karbo anüng.

2 CHUBATEM 5

Naman Anepba

1  Tang Naman, Siria chubar temeranger telok madak walunir, pei kibur madang kanga tulu aser tetushi aketba nisung liasü, kechiaser pa agi Kibubai Siria nem takok agütsü; ano pa tasü tait temeranger ka, saka pa dak zütsüra keta liasü. 2Aser Siria nunger rarai aodang Israel lima nungi tetsür chanu ka pua anir aru; aser lai Naman kibutsü tenzük. 3Lai pei kiburla dang ashi, “Samaria nung aliba ainkar denjiang kü kibura lidaktsünüali angji pai pa zütsüra anebtsütsü.” 4Anungji Namani Israel lima nungi aruba tetsür chanui yamai ashi ta pa kibur dang ashi. 5Siria chubai ashi, “Tang oang, aser ni Israel chuba dangi shiti ka yoktsü.”

Pai pila-a oa pa den taribi mori ter, hon shekel meyi trok aser süoshi temelem ter bener ao. 6Pai Israel chuba dangi shitiji bener aru, kong ya zülua liasü, “Kodang iba shiti ne dangi arudir, ajiang ni kü tenzüker Naman, nai pa zütsüra anebtsütsü ne dangi yoka lir, ta metetang.” 7Kodang Israel chubai shitiji azüng, pai pei süoshi shisa aser ashi, “Tepsettsü aser taküm kümdaktsütsü ni Tsüngrem asü, oda zütsüra aketer anebtsütsü iba nisungi kü dangi yoker no? Saka shisadangang, oda pai koda kü den rarabangsenteptsü bushir ajiang.”

8Saka Tsüngrem nisung Elishai, Israel chubai pei süoshi shisa ta angashidang, pai chuba dangi yoka ashi, “Kechiba nai ne süoshi shisa? Pa kü dangi arudakjang, aser Israel nung ainkar ka lir ta pai metettsü.” 9Anungji Naman pei kor aser talungtsü den arua Elishar kishi züngdang noktak. 10Anungji Elishai osang abener ka pa dangi yoka ashi, “Oang Yordan nung tenetben shitokang, aser ne shi tanaben ne dak adoktsü, aser na merüka alitsü.” 11Saka Naman ain adoka oadok aser ashi, “Ajiang, pai atangji kü dangi adoka noktaktsü aser Kibuba pa Tsüngrem tenüng nung ajatsü, aser talidak manung pa teka ayipshitsü aser zütsüra aketerji anebtsütsü ta ni bilem. 12Israel tzü ajak dang nungi Damaska ayongtem, Abana aser Farpar tajungba masü no? Ni item nungji shitoktsü aser merüka melitettsü no? Anungji pai meyip aser ain adoka oadok. 13Aser pa tenzükertem anasa arua pa dang ashi, “Oba, ainkari ne dang mapa tulu kar inyaktsü melara nai aji meinyaki alitsü no? Ajangla, shitokang, aser merüka liang, ta ne dang ashibaji koda?” 14Idangji pa alu, aser Tsüngrem nisungi ashiba ama, pa sasa Yordan nung tenetben pungoka ai; aser pa shi tanur tila shi ama tanaben aküm, aser pa merüka liasü.

15Pai Tsüngrem nisung dangi pa aser par telok meyipa arua pa madang noktak; aser pai ashi, “Tang ajiang, ni metet Israel dak alema alima ajak nung Tsüngrem melika; tang aji asünung, yimlibilema ne tenzüker sempet ka agiang.” 16Saka pai ashi, “Kibuba taküm ali tashi, shiba madang ni noktaker, ni kecha magitsü.” Aser pai aji agitsü pai pa dang ajungshi; saka pai magizük. 17Namani ashi, “Aji mesüra ni ne dang mepishir ne tenzüker nem gado ana amena aliba khu agidakjangma; kechiaser ne tenzükeri Kibuba dang alema tang nungi tarongba tenla mesüra tetepsetba tenla tangar tsüngrem nem magütsütsü. 18Iba mapa nung Kibubai ne tenzüker dang tai tokangma, kodang kü kiburi Rimmon kidangi yangji külemtsü idir, aser pai tepen nung metalokdir, aser ni Rimmon kidang kü sasa apudakdang ni kü sasa Rimmon kidang apudakdir, Kibubai iba mapa nung ne tenzüker dang tai tokangma.” 19Pai pa dang ashi, “Tesünep nung oang.” Anungji pai pa nungi tatsüka pila-a ao.

20Saka Tsüngrem nisung Elisha tenzüker Gehazi-i ashi, “Ajiang, Kü kiburi iba Siria nunger Naman ket nungi pai bener aruba magizüki dang aochiogo. Kibuba taküm ali nungji, ni pa sülen asümtsü, aser pa nungi langka agitsü. 21Anungji Gehazi-i Naman sülen anitak. Kodang Namani pa sülen kar asüma aruba angu, pai talungtsü nungi alua ashi, ‘Ajak junga lir ma?’ 22Aser pai ashi, ‘Ajak junga lir.’ Kü kiburi ni yoka ashir, ‘Ajiang, tangang ainkar jabaso asangur ana Efraim tenem lima nungi kü dangi arua lir, yimlibilema, parnok nem sen mori ka aser süoshi temelen ana agüjangma.’ 23Namani ashi, ‘Hai, pelaseta sen mori ana agiangma.’ Anungji pai ajungshia süoshi temelentsü ana den sen mori ana juli nung aleptsü, aser itemji par kilir ana madang ataloka yutsü, aser parnoki itemji pa jakdang bener ao. 24Kodang pa tenem jagi aru pai itemji parnok ket nungi agizük, aser itemji kidang rizünga ayu, aser nisungtemji pai odaktsü, aser parnok pila-a ao.

25Saka pa telungi ia pa kibur jakdang noktak, Elishai pa dang ashi, “Gehazi, na kolen nungi aru?” Aser pai ashi, “Ne tenzüker kechaia mao.” 26Aser pai pa dang ashi, “Nisungbaji ne den ajuruteptsü pa talungtsü nungi tanaben meyipdang kü mulungjang ne den mao no? Sen agizüktsü süoshi, oliv tsüki, tsükmenatzü lu, san aser nashi, aser kilir aser kilitsür agizüktsü ya mapang asü? 27Aji asünung Naman zütsüraji ne dak aser ne metsü dak teti asoshi alitsü.” Aser pai pa tsüngdang nungi zütsüra aketer ka, rürjeb ama temesüng kümer ao.

2 CHUBATEM 6

Tesamaba Pu Anguba

1Ainkar chirtemi Elisha dang ashi, “Tang ajiangjo, ne kübok onok alidak, onok asoshi kanga temesü lir. 2Onoki Yordani odi, aser idak nungjagi nisung shia bembi ka ka bendi, aser onok litettsüsa onok asoshi idakji talidak ka yangludi.” Pai langzü, “Nenok oang.” 3Aser kati ashi, “Yimlibilema ne tenzükertem den aotsü mulungangma.” Pai langzü, “Ni aotsü.” 4Anungji pa parnok den ao aser parnok Yordani arur süng alep. 5Saka kati bembi ka lensükdang, pu kolakji tzü nung tsük, aser pai ayimten, “Aiatai, kü kibur! Kechiyong aji apua aruba lir.” 6Tsüngrem nisung jagi ashi, “Kong tsük?” Aser pai pa dang tesemji sayu, pai ajok ka lepzük aser aji yangji enoktsü, aser merang jagi tzüma nung pungdaka ayu. 7Aser Pa ashi, “Aji nai bena arung.” Anungji pai pa teka songtoka aji bena aru.

Siria Nunger Akokba

8Tang Siria chubai Israel anema rara, aser pai pa tenzükertem den jembiteper ashi, “Iba ama tesem ka nung kü tanendak alitsü.” 9Tsüngrem nisungi Israel chuba dangi yoka ashi, “Iba ama tesemi na mesüitsü kümdangang; kechiaser ajagi Siria nunger aludagi.” 10Tsüngrem nisungi pa dang tekümdangtsü indang ashiba tesem jagi Israel chubai yok; aser pa sasa yangji khen mesüra anaben dang mesüi kümzüka ali.

11Siria chuba mulungjang iba mapa asoshi kanga timatem; aser pai pa tenzükertem aja aser parnok dang ashi, “Asenok rongnung shiba Israel chuba asoshi lir nenoki kü dang mesayutsü no? 12Aser pa tenzüker rongnung kati ashi, ‘Shinga masü, kü kibur Oh chuba, saka Israel nung aliba ainkar Elisha, ne yipten taktang nung nai jembiba otem Israel chuba dang pai ashir.’ 13Pai ashi, ‘Ni yoka pa pua bener arutettsüsa pa kong ali oang aser ajiang.’ Aser aji pa dang metetdakja ashi, ‘Ajiang, pa Dothan nung lir.’ 14Aji asünung pai ajagi kor talungtsü, aser temeranger telok tulu ka yok, aser parnok aonung arua yimtiji meketa lungbang.

15Kodang Tsüngrem nisung tenzükerji yakta shishir ao, ajiang, kor aser talungtsü den temeranger telok yimti meketa liasü. Aser pa tenzükeri pa dang ashi, “Aiatai, kü kibur! Asenok koda asütsü?” 16Pai langzü, “Tetsübu, kechiyong shirnok asen den lir, parnokji parnok den alir dang nungi taoba lir.” 17Aser Elishai sarasadem, “Kibuba, ni ne dang sarasademer, pai angutsüsa pa tenük lapokjangma.” Aser Kibubai asangur nisung tenük lapoktsü aser ajiang, Elisha meketa kor aser mi talungtsü agi tenem sünga liasü. 18Kodang parnok pa dangi alu Elishai Kibuba dang sarasadem, “Ni ne dang mepishir, item nisung nükpok kümdakjang.” Aser Elisha o amato pai parnok tenük pokdaktsü. 19Elishai parnok dang ashi, “Ibai lenmang masü mesüra iba yimtiji masü; kü sülen anidakang, aser nenoki bushiba nisung dangi ni nenok anir arutsü.” Aser pai parnok Samariai anir ao.

20Kodang parnok Samariai aru, Elishai ashi, “Kibuba, item nisungi ngutettsüsa nai item tenük lapokjangma.” Aser Kibubai parnok tenük lapoktsü, aser parnoki angu, aser ajiang, parnok Samaria tiyong nung liasü. 21Pai kodang parnok angu, Israel chubai Elisha dang ashi, “Oba, ni parnok tepsetdi ni? Ni parnok tepsetdi ni?” 22Pai langzü, “Nai parnok metepsettsüla, ne nok aser ne lijak agi shirnok nai tepuoker mekümdaktsü parnok nai tepsettsü no? Parnoki chia jemer pei kibur dangi aotsü asoshi parnok jakdang amtsük aser tzü tokjang.” 23Parnok asoshi pai benjong tulu renem, aser parnok chiyunga jemer pai parnok yokadok, aser parnok pei kibur dangi ao. Aser joko Siria nunger telok Israel limai mait.

Samaria Lungbangba Aser Ayawara

24Iba sülen Siria chuba Ben-hadadi pei telok ajak anitener tua Samaria lungbang. 25Samaria nung ayawara tulu liasü. Yimtiji mapang talangka lungbang nung gado kolak ka nung taribi sen shekel tir yong aser guduru scü marok touzük shilem pezüsü kümer ka nung taribi sen shekel pungu yong mayok tashi maneni parnoki aji lungbanga liasü. 26Israel chuba jara anasa süia aodang, idakji tetsür kati pa dang ayimtena ashi, “Yariang, kü kibur, Oh chuba.” 27Pai ashi, “Kibubai na meyarira kong nungi ni na yaritsü? Motsüngnem nungi mesüra tsükmenatzü menüngdak nungi ni yaritettsü asü?” 28Aser chubai la dang asüngdang, “Kechi agi na kangshir?” Lai langzü, iba tetsür yagi kü dang ashi, “Tanü asenok achitsüsa ne jabaso agüjang, aser asüng ozü jabaso achitsü. 29 Anungji onoki kü jabaso aso aser pa achi; aser ni la dang tasüngji ashi, ‘Pa asenoki achitsüsa ne jabaso agüjang, saka lai lar jabaso miimadok’.” 30Kodang chubai tetsürla otemji angashi, pai pa süoshi shisa; tang pa jara anasa süia liasü aser nisungtemi reprang aser ajiang, telunglen pei shi tema nung anem sü liasü. 31Idangji pai ashi, “Shafat jabaso Elisha kolak tanü pa dak keta lira, Tsüngremi kü dak yamaji aser tamajungba inyakdakjangma.”

Tsüngremer Teyari Indang Elishai Shinba

32Saka Elisha par kidang mena ali aser pa den tamburtem mena liasü; aser chubai pa madang nungi nisung ka yok, saka osang bener pa dangi marudang, pai tamburtem dang ashi, “Nisung tepseter chir iba yagi koda kü kolak bener aotsü yoka lir aji nenoki nguali ma? Saksalemang, kodang osang bener arudir, kishi shibangang, pa jakdang kishi ayubangang, pa kibur jajaba ola pa sülen melika ma?” 33Aser ano pai parnok den jembia alidang, ajiang, osang bener pa dangi alua ashi, “Ajiang, iba tamajung ya Kibuba nungi lir; kechiba ni ano Kibuba asoshi ata-a alitsü?”

2 CHUBATEM 7

1Elishai ashi, “Nenoki Kibuba O angang; yamai Kibubai ashir, Asüng iba mapang nung am tanük touzük ana shekel ka yong Samaria süngkhüm nung ayoktsü.” 2Idangji tanishir shiba ket nung chubai metaloka ali, pai Tsüngrem nisung dang langzüa ashi, “Ajiang, Kibubai anüng nung kichibatem yanglutsüdi asüyonga aji takoktsü ama?” Aser pai ashi, “Ajiang, nai ne tenük agi aji angutsü, saka ibaji machitsü.”

Siria Temerangertem Jena Aoba

3Tang süngkhümi aidakji zütsüra aketer nisung pezü liasü, aser parnok kati ka dang ashi, “Kechiba asenok masü tashi yangi mena alitsü? 4Yimti jagi asenoki odi ta asenoki shira, angji yimti nung ayawara lir, aser asenok yangji asütsü, aser asenok ano yangi lidi süra ano asenok asütsü. Tang, aji asünung arung, aser asenok Siria nunger telok tanendaki odi, parnoki asen taküm kümzükra asen taküm alitsü; aser parnoki asenok tepsetra, asenok tasü dang asütsü.” 5Siria nunger tanendaki aotsü parnok züngia arameso; aser kodang parnok Siria nunger tanendak anasa jagi aru, ajiang, yangji nisung shinga maliasü. 6Kechiyong Kibubai Siria nunger temeranger telok nem talungtsü aser kor ola, oda temeranger telok tulu ola ka angashidaktsü, aser parnok kati ka dang ashi, “Angang, Israel chubai asenok anema Het aser Ijip nunger chubatem asen madaki arutsü jaokogo.” 7Aji asünung parnok shishi aser züngia alidang ajen, aser parnok süki, parnok kor, gado, oda tanendak koma liasü yamaji toktsü, aser parnok taküm asoshi ajen. 8Kodang item zütsüra aketer tanendak anasa aru, parnok süki kati ia chia ajem aser idak nungjagi taribi, hon aser süoshi aben, aser oa aji miima ayu; aser parnok meyipa aru, aser süki tanga kati ia idak nungjagia aben, aser oa aji miima ayu.

9Idangji parnok kati ka dang ashi, “Asenoki shitak meinyaker. Tanü anogo ya osang tajung anogo ka lir, saka asenok ola madoki alir, asenoki anepdang sangwa tashi ata-a lira, temerenshi agi asenok meneptsü, aji asünung tang arung, asenok odi, aser chubar kidang metetdaktsüdi.” 10Anungji parnok arua yimti kishinükertem aja, aser parnoki ashi, “Onoki Siria nunger tanendaki ao, aser ajiang, yangji nisung shinga mesüra nisung ola kecha mali, saka kor aser gado dang sentaka liasü aser sükitem tazüng dang liasü.” 11Idangji pai kishinükertem jaa; aser aji chuba ki telunglen metetdaktsü.

12Aonung chubai shishia pa tenzükertem dang ashi, “Tang ni nenok dang Siria nungeri asenok dang kechi inyak shidi. Asenok ayar ta parnoki metet; aji asünung parnoki bilem, kodang parnok yimti nungi adokdir, asenoki parnok taküm aputsü aser asenok yimti-i aitsü, ta bilema parnok tanendak nungi parnok sasa atsüktsü moapui ao.” 13Aser pa tenzüker rongnung kati ashi, “Yimti nung aliba nisungtem ya tasürtem den kecha balaka masü. Anungji asenoki anünga aliba kor pungu den nisung kar yokdi, yamaji süra parnok dak kechi atalok aji asenoki metettsü.” 14Aji asünung parnoki talungtsü ana kor den agi; aser chubai Siria nunger temeranger telok sülen yoka ashi, “Oang aser ajiang.” 15Parnok sülen parnoki Yordan tashi ao aser tang, lenmang tepiyong Siria nungeri parnok ilunga aodang endokba süoshi aser nok o nü agi sünga liasü. Osang abenertem meyipa aru aser chuba dang ashi.

16Idangji nisungtem adoka Siria nunger tanendak rakzükraktem. Anungji am tanük touzük ka shekel ka yong, aser barley touzük ana shekel ka yong Kibuba O amato ayok. 17Aser tanishiba shiba ket nung chubai metaloka liasü, pa nem süngkhüm anüktsü pai shimtet; aser nisungtemi pa manung süngkhüm nung ajemshia jaja, aser Tsüngrem nisung shibai chuba pa dangi aludang jembi, pai ashiba ama pa asü. 18Aser Tsüngrem nisungi chuba dang jembiba ama, shekel ka yong am touzük ana, aser shekel ka yong barley touzük ka Samaria süngkhüm nung iba mapang nung alitsü; 19aser Tsüngrem nisung dang tanishiba jagi langzü, “Tang ajiang, Kibubai anüng nung kichibatem yanglutsüdi asüyonga aji takoktsü ama?” Pai ashi, “Ajiang, nai ne tenük agi aji angutsü, saka ibaji machitsü.” 20Aji oda pa dak atalok; kechiyong nisungtemi pa manung ajemshia jaja, aser pa asü.

2 CHUBATEM 8

Shunamtsür Li Meyiptsüba

1  Tang tetsür shiba jabaso Elishai taküm kümdaktsü, la dang Elishai ashi, “Aramesoang, na aser ner kibong oang, aser kongsa na anentsü kokdir anenang, kechiyong Kibubai ayawara ka jaoka lir; aser aji ano küm tenet linük madak arutsü.” 2Aser tetsür jagi aramesoa Tsüngrem nisung o amato inyak, aser lar kibong oa Filistia linük nung küm tenet ali.

3Küm tenet tatem nung tetsürji Filistia nunger linük nungi meyipa aru, aser lai lar ki aser lar ali asoshi chuba dang mepishitsü ao. 4Tang chubai Tsüngrem nisung tenzüker Gehazi dang yamai jembia liasü, “Yimlibilema Elishai mapa tulu inyakba ajak kü dang shiangma.” 5Elishai koma tasür taküm kümdaktsü aji chuba dang shia alidang, oda ajiang, tetsür shiba jabaso pai taküm kümdaktsü, lai lar ki aser lar ali asoshi chuba dang mepishi. Aser Gehazi-i ashi, “Kü kibur, Oh chuba, tetsürji ibai, aser Elishai taküm shia arudaktsüba lar jabasoji ibai lir.” 6Kodang chubai tetsürla dang asüngdang, lai pa dang ashi. Anungji chubai la asoshi tenzüker ka shim aser ashi, “Lai ali toktsür aoba anogo nungi tanü tashi la meyong ajak aser ali nungi adokba ajak la nem meyipa agüjang.”

Elisha Aser Siria Chuba Ben-hadad

7Elisha Damaskai aru, aser Siria chuba Ben-hadad shiranga liasü, aser pa dang ashi, “Tsüngrem nisung ileni arua lir.” 8Aser chubai Hazael dang ashi, “Ne ket nung sempet kar benang aser Tsüngrem nisung lenji oang, aser pa ajanga Kibuba dang asüngdangang, ‘Iba shirangba nungi ni ajungtsü asü?’ ta asüngdangang.” 9Anungji pa den ajuruteptsü Hazaeli sempet bener ao, oda Damaska nung oset ajak ut khu lir aser pa dangi arua noktaka ashi, “Ne chir Siria chuba Ben-hadadi, ‘Iba shirangba nungi anebtsü asü?’ ta shia ne dangi ni yok.”

10Elishai pa dang ashi, “Oang, pa dang shiang, Atangji na anebtsü; aji saka pa atangji asütsü ta Kibubai kü dang sayuogo.” 11Aser pa akseta maküm tashi pai marakzüi pa dak rangeta reprang. Aser Tsüngrem nisungi ajeb. 12Aser Hazaeli ashi, “Kibur na kechiba ajeber?” Aser pai langzü, “Kechiaser nai Israel chirtem dang tamajung inyaktsü ta ni metet; parnok mitsa nung nai nok agi tepsettsü, aser parnok tilatem anük anüka ajasatsütsü, aser parnok mashisa aliba tetsürtem rangpoktsü.” 13 Aser Hazaeli ashi, “Saka ne tenzüker azü kaji kechi, oda iba mapa tulu pai inyaktsü no?” Elishai langzü, “Na Siria madak chuba ta Kibubai kü dang sayuogo.”

Yihuda Chuba Yeroboam

14Idangji pai Elisha nungi aenshia oa pa kibur dangi aru, kibur jagi pa dang ashi, “Elishai ne dang kechi ashi?” Pai langzü, “Pai atangji na anebtsü ta ashi.” 15Tasüngji pai yipten sü temaba bena arua aji tzü nung jenok, aser aji agi tejak ambang, idangji pa asü aser pa melen Hezaeli chuba.

16Israel chuba Ahaber jabaso Yoram küm pungububa nung, Yihuda chuba Yehoshafater jabaso Yehorami chubatsü tenzük. 17Pa chuba akümdang küm semer liasü, aser Yirusalem nung pai küm ti chuba. 18Aser Ahab kibongi inyakba amato, pai Israel chubatem lenmang nung jaja, kechiaser Ahaber jala pa kibutsü aküm, aser Kibuba tsüngdang kechi majung aji pai inyak. 19 Aji saka pai Dawid dang par chirtem asoshi teti milen ka pa nem agütsütsü ta nangzük nungji, chuba asoshi Kibubai Yihuda mesamatsü.

20  Pa tendak Edomi Yihuda yimsüsüba anema apuso aser parnok madak chuba ka shim. 21Idangji Yorami pa talungtsü ajak pa den anir Zairi ao; aser aonung shishi, aser parnok meketbanga aliba Edom nunger pa aser par talungtsü tanishirtemi akok; aser nisungtem parnok süki bushia ajen. 22Anungji tanü tashi Edomi Yihuda yimsüsüba anema adoker. Iba amaji iba mapang nungjisa Libnia anema apuso. 23Tanüngba Yehoram mapa, aser pai inyakba ajak, Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 24Yehoram pei tebu nunger den mejang aser Dawid yimti nung tebu nunger den arem, aser pa melen par jabaso Ahaziai chuba.

Yihuda Chuba Ahazia (841)

(2 Pu. 22.1-6)

25Israel chuba Ahaber jabaso Yehoram küm teranabuba nung Yihuda chuba Yehoramer jabaso Ahaziai chubatsü tenzük. 26Ahaziai chubatsü tenzükdang pa küm metsür ana liasü; aser pai Yirusalem nung küm ka chuba. Pa tetsü tenüng, Israel chuba Omri jala Athalia liasü. 27Ahab kibongi inyakba amato, pai Ahab kibong lenmang nung jaja, aser koba Kibuba madang majung aji inyak, kechiyong pa Ahaber kibong tanük liasü.

28Ramoth-Gilead nung Siria chuba Hazael anema Ahaber jabaso Yoram den pai raratsü ao, aser Siria nungeri Yoram yirutsü. 29Siria chuba Hazael den raradang Rama nung Siria nungeri pa yirutsüba Yezreel nung anebtsü asoshi Yoram chubai meyipa ao. Aser Yihuda chuba Yoramer jabaso Ahaziai, Yezreel nung Ahab jabaso Yehoram den ajuruteptsü alu, kechiaser pa shiranga liasü.

2 CHUBATEM 9

Israel Madak Chubatsü Yehu Shimtetba

1Elishai ainkar chirtem ka jar ashi, “Ne nangri kangang aser iba totzü bongdang ne ket nung am-ang, aser Ramoth-Gileadi oang. 2Kodang na ajagi arudir, Nimshi chir Yehoshafater jabaso Yehu yangji ajiang, aser ia pa adianutem nungi anizükang, aser taktang telungbai pa anir iang. 3Ajiser totzü bongdangji bena arua aji pa kolak nung shilokja shiang, “Yamai Kibubai ashir, ‘Ni na Israel madak chuba shima mezütsüogo.’ Idangji kishi lapokang, aser jenang, aser atpisüa teli.”

4Anungji asangur ainkarji Ramoth-Gileadi ao. 5Kodang pa aru, ajiang pai temeranger telok walunirtem sentepa angu aser ashi, “Oh walunir, ni nenok dangi osang ka kar.” Aser Yehui ashi, “Onok koba dangi?” Aser pai ashi, “Ne dangi, Oh walunir.” 6 Anungji pa arameso aser kidangi ai; aser pai pa kolak nung totzüji shilokja ashi, “Yamai Israel Tsüngrem Kibubai ashir, Ni na Kibuba nübur madak, oda Israel madak chuba asütsü mezütsüogo. 7Yezebel ket nung kü tenzüker ainkartem zü aser Kibuba tenzüker ajak zü mang ayangtsüsa, nai Ahab ne kibur kibong ajonga samatsütsüla. 8Aser ni Ahab nungi tebur chanu shia, aser Israel nung alena aliba aser nüji tia nung tokja aliba leptokadoktsü. 9Aser Ahab kibong Nebat chir Yeroboam kibong ama, aser Ahija chir Baasha kibong ama kümdaktsütsü. 10 Yezreel lima nung azütemi Yezebel achitsü, aser la aremtsü shinga malitsü.” Aser pai kishi lapoka ajen.

Yehu Chuba Ta Sangdongba

11Idangji Yehu par kibur tenzükertem dangi aru, kati pa dang asüngdang, “Ajak junga lir ma? Kechiba iba yiar nisung ne dangi aru?” Aser pai parnok dang ashi, “Nenoki nisungji aser pai jembiba kechi liasü metet.” 12Parnoki ashi, “Aji tiyazü, tang onok dang shiang.” Pai ashi, Yamai aser yamai pai kü dang jembia ashi, ‘Yamai Kibubai ashir, Ni na Israel madak chuba asütsü mezütsüogo.” 13Idangji parnok nisung shiai apu jenjang manung Yehu tetsüng kübok pei sobutsü yutsütsü ilunga ao, aser Yehu chuba lir ta jangzü apu.

Israel Chuba Yoram Tepsetba

14Anungji Mimshi chir Yehoshafater chir Yehui Yoram anema tasa asa. Tang Yoram aser Israel ajaki, Siria chuba Hazael anema Ramoth-Gilead nüka liasü; 15saka Yoram chubabo pai Siria chuba Hazael den raradang, Siria nungeri pa yirutsüba zübu anebtsü asoshi Yezreel nung meyipa oa liasü. Yehui ashi, “Ne mulung aji sürabang, nisung shinga ibaji Yezreel nung ashitsü yimtak nungi jenzüka tuodaktsü. 16Anungji Yehu talungtsü ka nung mener Yezreeli ao; kechiyong yangji Yoram ontaka liasü. Aser Yihuda chuba Ahaziai Yoram den ajuruteptsü alua liasü.”

17Tang Yezreel nung mitkarji mitsabang nung noktaka liasü, aser Yehu arudang par telok pai ngua ashi, “Ni telok ka angur.” Aser Yorami ashi, “Kor nung amener nisung ka anir arung, aser parnok lenji yokang, aser yimjung nung asü? ta pai shidakjang.” 18Anungji pa lenji kor nung nisung ka yoka ashi, Yamai chubai ashir, “Yimjung nung asü?” Yehui ashi, “Na yimjung kechi sütsüba? Na kü sülen meyipang.” Aser mitkari osang agütsü, “Osang abenerto parnok tonga ogo, saka pa tanaben marur.” 19Idangji pai tanabuba ka kor nung yok, shiba parnok dangi arua ashi, “Yamai chubai ashir, Yimjung nung asü?” Yehui langzü, “Na yimjung kechi sütsüba? Na kü sülen meyipang.” 20Mitkari osang agütsü, “Pa parnok tonga ogo, saka tanaben marur, aser tanishibaji Nimshi chir Yehui anishiba mesüker, kechiyong pai mit agi anishir.”

Yoram Tepsetba

21Yorami ashi, “Renemang.” Aser parnoki pa talungtsü renem. Aser Israel chuba Yoram aser Yihuda chuba Ahazia pei pei talungtsü nung Yehu ajurutsü ao, aser Yezreel nunger Nabot li nung pa angu. 22Yorami Yehu angudang ashi, “Yehu, yimjung nung asü?” Pai langzü, “Netsü Yezebel jabujariba aser arasentsür mapa paikati lir kechi yimjung litettsü?” 23Yorami meyiper ajen, aser Ahazia dang ashi, “Ashioktsüba mapa, Oh Ahazia.” 24Yehui pa tashi ajak agi pa lijak azüa aru, aser Yoram dak pa tepen tsüngda nung kaloktsü, aser lijakjangji pa mulungjang ateta ai, aser pa talungtsü nung lao. 25Idangji Yehui pa tenzüker Bidkar dang ashi, “Bena arung, aser pa Yezreel nunger Naboter li moapu nung tokjang; kechiaser ni aser na külemi tebu Ahab sülen sanger aodang koda Kibubai pa anema iba o jembizük, bilemtetang. 26 Kibubai ashir, ‘Atangji ni yashi Nabot zü aser par chirtem zü nguogo; aser iba moapu nungsa ni ne nem tanaben lepa agütsütsü.Tang aji asünung Kibuba o amato, pa bena arung aser pa ali nungji tokjang.’

Ahazia Tepsetba

27Kodang Yihuda chuba Ahaziai aji angu, pai atsüki Beth-hagan atsüki leni jena ao. Aser pa sülen Yehu anitak aser ashi, “Pa talungtsü nung neploka kalokjang.” Anungji Ibleam anasa aliba Guri lenjem nung parnoki pa yirutsü. Saka pai Megiddoi ajen, aser yangji asü. 28Pa tenzükertemi pa talungtsü ka nung Yirusalemi bener ao, aser Dawid yimti nung pa tebu nunger leper nung arem. 29Ahab chir Yoram küm terkabuba nung Ahaziai Yihuda madak chubatsü tenzük.

Yezebel Tepsetba

30Kodang Yehu Yezreeli aru, Yezebeli aji angashi, lai la nüksemo nung mozü mezü, aser la tekolak tobur junga yanglushi, aser kichiba nungi anguteta reprang. 31Yehui süngkhümi aidang lai ashi, “Na Zimri, ne kibur tepsetsang yimjung nung asü?” 32Aser temalen kichibaleni pa tejak yoka ashi, “Kü tsütsü shiba lir?” Aser teyangluba nisung ana asem kati pa repranga yok. 33Pai ashi, “La nungzüka yokang.” Anungji parnoki la nungzüka yok; aser la zü kar jara nung, aser kor dak rüklok; aser pai la dak tetsüng agi ajemshi. 34Idangji pai ai aser chia ajem aser ashi, “Iba atakatem kaoba tetsür, tang reprangang, aser la remang, kechiaser la chuba jala lir.” 35La aremtsü parnok ao, saka tekolak ret, tetsüng aser la tekabu dak alaka parnoki kecha mangu. 36 Anungji parnoki arua pa dang ashi. Aser pai langzü, “Ibai Kibuba O lir, koba pai pa tenzüker Tishbi nunger Elija dang, Yezreel linük nung Yezebel shi azüi achitsü ta ashi. 37Yezebel tasü mangji Yezreel linük nung moapu manung rüja ama alitsü; aji asünung, ibai Yezebel ta parnoki meshitettsü.”

2 CHUBATEM 10

Ahab Dak Jakzükbatem Tepsetba

1Tang Samaria nung Ahab jabaso neter liasü. Anungji Yehui yimsüsürtem, tamburtem aser Ahab chirtem repranger dangi shiti zülu, 2Tang iba shiti nenok dangi aruli-i nenok kibur chirtemi aser nenok den talungtsü aser kortem, atsü agi lungbanga aliba yimti aser raraba nok o nü, nenok den ali nungji; 3nenok kibur jabaso tajungtiba aser tetemsütiba shimtetang, aser tebu chuba menden nung pa mendakjang, aser nenok kibur kibong asoshi rara-ang. 4Saka parnok kanga tsübua ashi, “Ajiang chuba anati pa madang menoktaktet, ajangla asenoki koda noktaktsü?” 5Aser ki madak ketdangbuba, yimti madak bangdakbuba, tamburtem aser shirnoki tanurtem reprang parnoki Yehu dangi yoka ashi, “Onok ne tenzükertem lir, aser onok dang melaba ajak inyaktsü; onoki shinga chuba mekümdaktsüli: ne nükdang ajungba nai inyakangma.”

6Idangji pai parnok dangi tanaben shiti zülu, “Nenok kü tsütsü lira, aser nenoki kü ola angadi süra, nenoki nenok kibur jabasotem kolak agiang, aser iba mapang kü dangi Yezreeli asüng arung.” Tang chubar jabasotem nisung neter asünung, yimti nung nisung tulurtem, shiri parnok mesütet parnok den liasü. 7Kodang shiti jagi parnok atong, parnoki chubar jabasotem neter tepset aser parnok tekolak melok nung ayu, aser pa dangi osang bener Yezreeli parnok yok.

8Pa dangi osang bener ka arua ashi, “Parnoki chubar jabasotem kolak bener aruogo.” Pai ashi, “Nenoki itemji anepdang tashi süngkhümbongi ailen anasü nangtena yujang.” 9Aser anepdang pa oa noktak aser nisung ajak dang ashi, “Nenok ochishir lir, ajiang ni kü kibur anema tamajung tasa asa, aser pa tepset, saka item ajak shibai tepset? 10Tang metetang, Ahab kibong indang Kibubai jembiba Kibuba O kecha ali nung metsüktsü; kechiaser Kibubai pa tenzüker Elija ajanga jembiba inyakogo.” 11 Anungji Yezreel nung Ahab kibong anünga aliba ajak, aser par nisung tulur aser par temetettep tembar ajak, aser par putirtem pai shinga anünga meyutsü tashi Yehui tepset.

Ahazia Chuba Kinungertem Tepsetba

12Pa apusoa Samariai ao. Aser pa lenmang nung sannüker tezüng mejepdak ki nung alidang, 13Yehui Yihuda chuba Ahazia adianutem den ajurutepa ashi, “Nenok shir?” Parnoki langzü, “Onok Ahazia adianutem lir, aser chubar chirtem aser chubatsür chirtem nem salem agütsütsü alur.” 14Pai ashi, “Parnok taküm agiang.” Aser parnoki parnok taküm agi, aser tzüto anasa tezüng mejepdak ki nung parnok nisung lir ana tepset; pai parnok shinga metoktsü.

Yehu Aser Yehonadab

15Kodang pai idak nungjagi pila, pa lenji aruba Rekab jabaso Yehonadab den pai ajurutep; aser pai pa nem salem agütsü, aser pa dang ashi, “Kü mulungjang ne den aliba ama, ne mulungjang shitak lir ma?” Aser Yehonadabi langzü, “Aji oda lir.” Aji oda lira, “Ne ket kü nem kua.” Aser pai pa ket pa nem agütsü; aser pai pa talungtsü jagi aniket. 16Pai ashi, “Kü den arung, aser Kibuba asoshi kü tejangraba ajiang.” Anungji parnoki pa talungtsü nung pa mendaktsü. 17Kodang pa Samariai aru, Kibubai Elija dang jembiba Kibuba O amato Samaria nung Ahab dang anünga aliba, pai pa mesamatsü tashi ajak tepset.

Baal Külemertem Tepsetba

18Yehui nisung ajak külemi sentepdaktsü; aser parnok dang ashi, “Ahabi Baal tera tenzük; saka Yehui pa kanga tenzüktsü. 19Aji asünung tang kü dangi Baal ainker ajak pa külemer ajak, aser pa putir ajak jatenang; shinga marui telidaktsü, kechiaser ni Baal dang tetepsetba tenla tulu tenlatsü lir; shibasa meteni lidir, pa taküm malitsü.” Saka Baal külemertem samatsütsü bilemer Yehui tekülak agi aji inyak. 20Yehui ashi, “Baal asoshi akhümtsübua mungdang ka meshiteta liang.” Aser parnoki aji sangdonga yok. 21Yehui Israel ajak dangi yok; aser Baal külemer ajak aru, marur nisung kata maliasü. Aser parnok Baal kidangi ait; aser Baal kiji külen tatem nungi külen tatem tashi sünga liasü. 22Aser sobutsü madak ketdangsüa aliba dangji ashi, “Baal külemer ajak asoshi sobutsü bener arung.” Aser pai parnok dangi sobutsü bener arutsü. 23Yehu aser Rekab jabaso Yehonadab Baal kidangi ai aser Baal külemertem dang pai ashi, “Baal külemer dak alema, yangi nenok den Kibuba tenzüker shinga malitsü bushiang, aser ajiang.” 24Aser parnoki tetepsetba tenla aser tarongba tenla agütsütsü ai.

Tang Yehui nisung lir kimalen shimteta yuja liasü aser ashi, “Nenok ket nungi ni anir arutsüba nisungtem kar danga jena odaktsüra, shibai pa odaktsür pa takümji pa taküm melen alitsü.” 25Pai tarongba tenla agütsüba temli dang, Yehui tanüker aser tanishirtem dang ashi, “Iang, aser parnok tepsetang; shinga tadokdaktsü.” Parnoki nok agi parnok tepset; aser tanüker aser tanishirtemi parnok endok, aser Baal ki taktang telungba jagi ai. 26Baal kidang aliba temeshi tongshi bener adok, aser itemji rongtok. 27Aser parnoki Baal tongshi aser ki raksatsü, aser tanü tashi aji metsümeshidak ka kümdaktsü.

Israel Madak Yehu Yimsüsüba (841-814)

28Yamaji Yehui Israel nungi Baal samatsü. 29 Aji saka Nebat chir Yeroboam temenen koba agi pai Israel temenen menadaktsü, Bethel aser Dan nung aliba hon nashi chanu, koba pai yanglu, iba temenenji Yehui metoktsü. 30Kibubai Yehu dang ashi, “Kü nükdang kechi shitak lir aji nai inyak, aser kü mulungjang nung aliba amato Ahab kibong dang inyak nungji, putu pezübuba tashi ne chirtemi Israel chuba menden nung amentsü.” 31Saka Yehui pei mulungjang ajak agi Israel Tsüngrem Kibuba ozüng nung jajatsü mekümdangi ali; pai Yeroboam temenen koba agi pai Israel temenen benshidaktsü iba nungi mepila.

Yehu Asüba

32Item anogo nung Kibubai Israel leptoktsü tenzük, aser Israel litsü ajak nung Hazaeli parnok akok; 33Yordan anüdoklen tsütsü, Gilead lima ajak, Gad, Reuben aser Manase nunger lima ajak nung, Aroer nungi, koba Arnon lenten anasa lir, oda Gilead aser Bashan tashi. 34Tang anünga aliba Yehu mapa, pai inyakba ajak aser pa tashi ajak, Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 35Aser Yehu tebu nunger den mejang: aser parnoki pa Samaria nung rema yutsü. Aser par jabaso Yehoahazi pa melen chuba. 36Aser Samaria nung Yehu chubaba mapangji küm metsür ti liasü.

2 CHUBATEM 11

Yihuda Chubatsür Athalia (841-835)

(2 Pu. 22.10—23.15)

1Tang Ahazia tetsü Athaliai lar jabaso süogo ta meteta akümdang, lai aramesoa chubar kinunger ajak samatsü. 2Saka Yoram chuba jala, Ahazia adianu Yehoshebai Ahazia jabaso Yoas agi aser chubar jabasotem tetepsetba rongnungi miima bener oa pa anebaluri yipten taktang nung ayu; aser parnoki Athalia nungi pa miima ayu, anungji pa metepseti liasü. 3Aser pai la den miima Kibuba kidang küm trok liasü: aser Athalia linük madak chuba.

4Küm tenetbuba nung Yehoiadai Karia arkotong aser tanükertem tajai yok, aser parnok Kibuba tenla kidangi anir aru; aser pai parnok den tezüngzüktepba ka yanglu, aser Kibuba kidang parnok nem azüngashidaktsü, aser parnok dang chubar jabaso sayu. 5Pai parnok dang mela-a ashi, “Nenoki ya inyakang: nenok shilem asembuba, shirnok amungnü chuba ki anüktsüba aor, chubar ki anüker asütsü, 6aser shilem asembuba Sur Süngkhüm nung alitsü, aser asembuba tanüker sülen süngkhüm nung alitsü, yamaji nenoki kiji anüktsü, aser tenoktangtsü ka asütsü. 7Nenok telok ana, oda amungnü aortem, chuba meketa Kibuba ki nüka alitsü. 8Nisung shia pei ket nung nok o nü bener, nenoki chuba meketa lungbangtsü; aser shibai tarenji atena aitdir pa tepsetdakjang. Kodang chuba adokdir mesüra aitdir, nenok pa den liang.”

9Yehoiada putiri melaba ajak amato arkotongtemi inyak, parnok nisung shiai, nisungtem shirnok amungnü aitsü liasü, aser shirnok amungnü tugutsü liasü parnok aniten, aser Yehoiada putir dangi aru. 10Putir jagi arkotong nem nü aser jong koba Dawid meyong Kibuba kidang liasü itemji agütsü. 11Tanükertemji nisung shia nok-onü bener, ki tajichi tsütsülen nungi ki tabelen tsütsü tashi tenladak aser ki tsütsü chuba anasa meketa noktak. 12Idangji pai chuba jabasoji anir adoka pa dak chuba korangji semoktsü, aser ozüng kaket pa nem agütsü; aser parnoki pa chuba ta sangoktsü, aser pa dak totzü mezütsü; aser parnoki parnok teka matena ashi, “Tsüngremi chubaji kümzükang.”

Athalia Asüba

13Kodang Athaliai tanüker aser nisungtem ola angashi, lai nisungtem dangi Kibuba kidangi aru. 14 Aser lai reprang, aser ajiang, yimsü amato, chubaji sabang manung noktak, aser arkotongtem aser jangzü apurtem chuba anasa liasü; aser linük nisung ajaki pelatep aser jangzü apu. Idangji Athaliai pei süoshi shisa, aser ayimten. “Ashioktsüba! ashioktsüba!” 15Idangji putir Yehoiadai temeranger telok shimteta aliba noklang madak tanishir nem ozüng agüja parnok dang ashi, “Tareni aliba tetsüngdai la bener arung; aser shibaisa la sülen anidakdir nok agi tepsetang.” Kechiyong putiri shiogo, “La Kibuba kidang tetepsetdaktsü.” 16Anungji parnoki la dak teka ai, aser chubar kidangi kor aiba lenmangi la anir oa yangji la tepset.

Yehoiada Mapang Teyanglushiba

(2 Pu. 23.16-21)

17Yehoiadai Kibuba aser chuba o nisungtem tsüngda nung, oda parnok Kibuba nübur asütsü ta tezüngzükba ka yanglu. 18Linük nung nisung ajak Baal kidangi oa aji raksatsü; tenladak aser süngyanglu parnoki meshimeshia raksatsü aser Baal putir Mattan tenladak madang tepset. Aser putiri Kibuba ki madak tanükertem shimtet. 19Arkotong aser Karia nunger tanükertem, aser linük ajak pai agi; aser parnoki Kibuba ki nungi chuba anir alu, aser tanüker kikümbang lenmang agi chuba dangi aru. Aser pai chuba menden nung amen. 20Anungji linük nung nisung ajak pelatep aser yimti tiptema liasü, aser chuba kidang parnoki Athalia tepset.

21Yoas chubatsü tenzükdang küm tenet liasü.

2 CHUBATEM 12

Yihuda Chuba Yoas (835-796)

(2 Pu. 24.1-16)

1Yehu küm tenetbuba nung Yoas chubatsü tenzük; aser pai Yirusalem nung küm lir chuba. Pa tetsü tenüng Beersheba yimtsür Zibia liasü. 2Yoas putir Yehoiadai pa dang sayuba nung pa arishi tepiyong Kibuba nükdang kechi shitak aji inyak. 3Aji saka tokong külemba tesemji bener moi liasü: nisungtemi ano tetepsetba tenla agütsü aser tenem nung tarongba tenla agütsü.

4  Yoasi putirtem dang ashi, “Temeshi sempet sen ajak koba Kibuba kidangi bener arua lir, nisung shiai tagütsütsü aliba sen, aser Kibuba dangi bener arutsü pei mulungjangi aitba sen ajak, 5putirtem nem aji parnok asoshi agidakjang, putir shiai temetettep nisung nungi, aser parnoki kongsa teraksa ngudir, ki teraksatemji yanglushitsü.” 6Saka Yoas chuba pa küm metsür asem tonga liaka, putirtemi ki teraksaji meyanglushi-i liasü. 7Idangji Yoas chubai putir Yehoiada aser tangar putirtem aja aser parnok dang ashi, “Kechiba nenoki ki teraksaji meyanglushi? Tang aji asünung nenoki metetba nisung nungi sen tagi, saka aji ki teraksa yanglushitsü agüjang.” 8Aser putirtemi joko nisungtem nungi sena magitsü aser ki teraksatema meyanglushitsü ta nangzük.

9Idangji putir Yehoiadai süngden ka bena aru, aser iba tenembangtsü nung tapok ka prepbok, aser aji tenladak anasa Kibuba kidangi aitdang tajichilen yutsü: aser ki nüka aliba putirtemi Kibuba kidangi bener aruba sen ajak iba nung enoktsü. 10Aser süngden nung sen aika parnoki angudang chubar tezüluba aser temaba putir atu aser züngdang aser Kibuba kidang anguba senji juli nung asep. 11Parnoki sen ozüka alibaji mapa inyaker Kibuba ki repranger ket nung agütsü; aser parnoki aji mistri aser kisürtem shirnoki Kibuba ki yanglu parnok nem, 12aser lung mistritem aser lung angentetertem nem, aser Kibuba ki teraksa yanglushitsü süngtsük aser lung tetsüksa alitsü asoshi, aser ki asoshi teyanglutsü aliba ajak asoshi taa agütsü. 13Aji saka Kibuba kidangi bener aruba sen nungi Kibuba ki asoshi taribi maroktem misü mejepba, chipo, jangzü, mesüra hon aser taribi marok-aosu meyanglui liasü: 14saka parnoki aji mapa inyaker nem agütsü, aser aji agi Kibuba ki yanglushitsü tenzük. 15 Talisa, mapa inyaker nem taa agütsütsü shir ket nung senji bendanga agütsü, parnoki item nisung den sen mezüngdangtep, kechiyong parnoki ochishia inyak. 16 Tai tenla asoshi sen aser temenen tenla asoshi sen Kibuba kidangi bener mait: aji putirtem meyong liasü.

17Idangji Siria chuba Hazael atu, aser Gath anema rara, aser aji agi, aser Hazaeli Yirusalemi aotsü pa tejak shia ali. 18Yihuda chuba Yoasi tebou nunger aser Yihuda chubatem, Yehoshafat, aser Yehoram aser Ahaziai, bendanga agüja aliba temeshi osettem, aser Kibuba kidang terizüngdak anguba hon ajak, aser chubar kidang aliba, ajak Siria chuba Hazael dangi yok: aser pa Yirusalem nungi oadok.

19Tang Yoas tanüngba mapa, aser pai inyakba ajak, Yihuda chubatem putipuyang kaket nung itemji zülua mali no? 20Pa tenzükertem arameso aser tamajung tasa asa, aser Silia leni aluba lenmang nung Millo kidang Yoas tepset. 21Kechiyong Shimeat jabaso Yozahar, aser Shomer jabaso Yehozabad pa tenzükertemi pa südaktsü: aser Dawid yimti nung parnoki pa pei tebu nunger den rema yutsü; aser par jabaso Amaziai pa melen chuba.

2 CHUBATEM 13

Israel Chuba Yehoahaz(814-798)

1Yihuda chuba Ahazia jabaso Yoas küm metsür asembuba nung, Yehu jabaso Yehoahazi Samaria nung Israel nunger madak chubatsü tenzük, aser küm tertenet chuba. 2Aser Kibuba madang kechi majung, aji pai inyak, aser Nebat jabaso Yeroboam temenen koba agi pai Israel temenen benshidaktsü, iba sülen anitak; iba nungi pai mepila. 3Israel anema Kibuba ain adok, aser pai parnok Siria chuba Hazael ket nung, aser Hazael jabaso Ben-hadad ket nung maneni bendanga agütsü. 4Idangji Yehoahazi Kibuba dang mepishi, aser Kibubai pa dang anga, kechiaser Siria chubai Israel koda rishikangshi pai angu. 5Kibubai Israel nem kümtetdakba ka agütsü; anungji parnok Siria nunger ket nungi adok; aser Israel chirtem akhidang ama parnok süki nung ali. 6Aji saka Yeroboam temenen koba agi pai Israel temenen menadaktsü, parnoki iba nungi mepila. Saka iba nung jaja aser Samaria nung Ashera ano liasü.

7Kechiyong nisungtem nungi kor temeranger tenem aser talungtsü ter, aser ali temeranger meyi ter dak alema pai Yehoahaz nem kecha metoktsü; kechiaser Siria chubai parnok samatsü, motsüngnem nung auyi mesüka parnok kümdaktsü. 8Tang Yehoahaz tanüngba mapa aser pai inyakba ajak aser pa tashi itemji Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua mali no? 9Yehoahaz tebu nunger den mejang; aser parnoki pa Samaria nung arem, aser pa jabaso Yehoas pa melen chuba.

Israel Chuba Yehoas (798-783)

10Yihuda chuba Yoash küm semer tenetbuba nung Yehoahaz jabaso Yehoasi Israel madak Samaria nung chubatsü tenzük, aser küm tertrok chuba. 11Aser Kibuba madang kechi majung aji pai inyaka Nebat jabaso Yeroboam temenen, kechi agi pai Israel temenen benshidaktsü, pai iba nungi mepila; saka pai iba nung jaja. 12Tang Yehoas tanüngba mapa, aser pai inyakba ajak, aser pa tashi agi pai Yihuda chuba Amazia anema raraba; itemji Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua mali no? 13Yehoas pa tebu nunger den mejang; aser Yeroboam pa chuba menden nung amen, aser Samaria nung Israel chubatem den Yehoas arem.

Elisha Asüba

14  Tang kodang Elisha pa tasütsüba tashitak agi shiranga liasü, Israel chuba Yehoas pa dangi alu, aser pa madak jeba ashi, “Oba, oba, Israel talungtsü aser iba kor temerangertem!” 15Elishai pa dang ashi, “Lijak aser lijakjang am-ang; aser pai pa lijak aser lijakjang am.” 16Pai Israel chuba dang ashi, “Ne lijak atemlokang.” Aser pai aji atemlok. Aser Elisha pei tekaji chuba ket nung ataloka ayu. 17Pai ashi, “Anüdoklen kichiba lapokang,” aser pai aji lapok. Idangji Elishai ashi, “Yokang,” idangji pai yok. Pai ashi, “Takokba Kibubar lijakjang aser Siria madak takokba lijakjang; kechiaser nai Siria nunger Afek nung parnok mesamatsü tashi raratsü.” 18Pai ashi, “Lijakjangji bena arung.” Kodang pai itemji bena aru, pai Israel chuba dang ashi, “Ali nung zükang.” Pai asemben azük aser anen. 19Idangji Tsüngrem nisung jagi pa madak ain adoka ashi, “Nai punguben mesüra trokben azüktsü liasü; idangjibo nai Siria mesamatsü tashi rarala; saka tangbo nai Siria asemben dang akoktsü.”

20Elisha asü, aser parnoki pa arem. Tang Moab nunger teloki küm shia metsü mapang yim amaki aru. 21Parnok nisung ka remya alidang, ajiang, parnoki tsükchir telok ka rishi, aser parnoki nisungji Elisha leper nungji mereptoker jenshi. Kodang tasümang jagi Elisha teret nung kongshi, idangji pa tanaben shia aru, aser pa tetsüng agi noktak.

Siria o Israel na Rara

22Siria chuba Hazaeli Yehoahaz anogo tepiyong Israel rishikangshi. 23Saka parnok dang Kibubai yimli sayu, aser parnok dak taochi aka, aser parnok dangi meyip, kechiaser Abraham, Isak, aser Yakob dang tezüngzüktepba ayu; aser itemji meraksatsütsü mesüra pai tang tashi pa tsüngdang nungi meindoktsüi lir.

24Siria chuba Hazael asü: aser par jabaso Ben-hadad pa melen chuba. 25Idangji Yehoasi Hazael jabaso Ben-hadad ket nungi tebu Yehoahaz nungi rara nung agiba yimtitem tanaben agi. Asemben Yehoahazi pa akok aser Israel yimtitem meyipa angu.

2 CHUBATEM 14

Yihuda Chuba Amazia(796-781)

(2 Pu. 25.1-24)

1Israel chuba Yehoahaz jabaso Yehoas küm tanabuba nung Yihuda chuba Yehoas jabaso Amaziai chubatsü tenzük, 2Pa chubatsü tenzükdang pa küm metsür pungu liasü; aser pai Yirusalem nung küm metsür tuku chuba, aser tetsü tenüngji Yehoadin, Yirusalem nungi liasü. 3Kibuba nükdang koba shitak aji pai inyak, aji saka tebou Dawidbo memesüki liasü; tebu Yehoasi inyakba ama pai ajak inyak. 4Aji saka tenem tekülemdakjibo magieni liasü; nisungtemi ano tetepsetba tenla agütsü aser tenem tekülemdak liangmesen arong.

5Chuba yimliji pa ket nung akang akanga yangluli, tebu tepsetba pa kilirtem pai tepset; 6 saka nisung tepsetertem chirnurbo pai metepset. Kibubai melaba ama, Mosa ozüng kaket nung zülua aliba amato; chirnur atema tsürabur metepsettsü, mesüra tsürabur asoshi chirnur metepsettsü, saka nisung shia pei temenen asoshi asütsü. 7Pai Edom nunger Metsü Lenten nung meyi ter tepset aser khenyongi Sela maktet, aser iba anogo tashi iba tenüng Yoktheel ta ajar.

8Idangji Israel chuba Yehu chir Yehoahaz jabaso Yehoas dangi Amaziai osang abenertem yoka ashi, “Arung, asenok tejak o tejak na reprangtepdi.” 9Israel chuba Yehoasi Yihuda chuba Amazia dangi yoka ashi, “Lebanon nung aliba ayidong kati, Lebanon nung aliba cedar süngdong dangi yoka ashir, ‘Ne jala ozü jabaso nem kinungtsü asütsü agüjang,’ aser yangji arem shiruru ka anasa süia ayidongji ajemsatsü. 10Atangji nai Edom akok, aser ne mulungjang ulua aküm: ne sentsüwangshi agi temulung süa kidang liang; kechiyong nai na aser ne den Yihuda laotsüsa kechiba nai timtem adokdaktsütsü?”

11Saka Amaziai manga, anungji Israel chuba Yehoas atu; aser pa aser Yihuda chuba, tejak o tejak na chitepa Yihuda meyong Beth-shemes nung ajurutep. 12Aser Israel tsüngdang Yihuda tamakok angu; aser nisung shia pei süki-i jena ao. 13Aser Israel chuba Yehoasi Beth-shemes nung Ahazia jabaso Yehoahaz chir Yihuda chuba Amazia apu, aser Yirusalemi arua Yirusalem jara Efraim kikümbang nungi kinük kikümbang tashi, süklep noklang ka raksatsü. 14Hon aser taribi ajak, chubar terizüngdak kidang anguba, Kibuba kidang anguba aser tapurtem dena pai aben aser Samariai meyipa ao.

15Tang Yehoas tanüngba mapa koba pai inyak, pa tashi aser pai koma Yihuda chuba Amazia den rara; itemji Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 16Yehoas tebu nunger den mejang aser Israel chubatem den Samaria nung arem; aser par chir Yeroboam pa melen chuba.

Yihuda Chuba Amazia Asüba

(2 Pu. 25.25-28)

17Yihuda chuba Yehoas jabaso Amazia, Israel chuba Yehoahaz jabaso Yehoas sür külen küm terpungu taküm ali. 18Tang Amazia tanüngba mapa Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 19Parnoki pa anema Yirusalem nung tasa asa; aser pa Lakhishi jena ao; saka parnoki pa bushia Lakhishi yok, aser yangji pa tepset. 20Parnoki pa kor nung anir aru, aser Dawid yimti nung pa tebu nunger den Yirusalem nung arem. 21Idangji Yihuda nunger ajaki küm tertrok tain aliba Uzzia agi, aser tebu Amazia menden nung chuba kümdaktsü. 22Pai Elath yanglu aser aji Yihuda nem meyipa agütsü, iba sülenji chuba pei tebu nunger den mejang.

Israel Chuba Yeroboam Tanabuba (783-743)

23Yihuda chuba Yehoas chir Amazia küm terpungububa nung Israel chuba Yehoas jabaso Yeroboam Samaria nung chubatsü tenzük aser küm lirka chuba. 24Kibuba tsüngdang kechi majung aji pai inyak. Nebat jabaso Yeroboam temenen koba agi pai Israel temenen benshidaktsü, ya ajak nungi mepila. 25 Pai Israel litsü Hamath lenmang nungi Araba tzüyim tonga, Kibuba, Israel Tsüngrem O, Gathhefer Yehoahaz ainkar Amittai jabaso Yona ajanga pai jembiba amato, pai Israel litsü meyipa agütsü. 26Kechiyong Kibubai Israel timtem tekangshi kanga tulu ta ajitet; kechiyong alar mesüra nüji shinga tokja mali, Israel asoshi teyarir shinga mali. 27Saka Kibubai anüng kübok nungi Israel tenüng maidoktsütsü ta ashi: saka pai Yehoas chir Yeroboam ket agi parnok kümzük.

28Tang Yeroboam tanüngba mapa, aser pai inyakba ajak, pa tashi, pai koma rara, aser pai koma Yihuda meyong Damaska aser Hamath Israel asoshi agütsü, item Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua mali no? 29Yeroboam tebu nunger den, oda Israel chubatem den mejang, aser par chir Zekaria pa melen chuba.

2 CHUBATEM 15

Yihuda Chuba Uzzia (781-740)

(2 Pu. 26.1-23)

1Israel chuba Yeroboam küm metsür tenetbuba küm nung Yihuda chuba Amazia jabaso Uzzia chubatsü tenzük. 2Pa chubatsü tenzükdang pa küm tertrok tain liasü: aser pai Yirusalem nung küm tenemer ana chuba aser tetsü tenüng Yekonia Yirusalem tsür liasü. 3Tebu Amaziai inyakba ajak ama pai Kibuba madang kechi tajung aji inyak. 4Aji saka tenem tekülemdak bener moi liasü; nisungtemi ano tetepsetba tenla agütsü, aser item tenem tekülemdak nung liangmesen arong. 5Kibubai chuba dak azük, anungji pa asüba anogo tashi pa zütsüra aketba nisung liasü, aser ki balaka nung ali. Aser chubar chir Yothami linük nübur aser kibong madak o bendanga liasü. 6Tang Uzzia tanüngba mapa, aser pai inyakba ajak itemji Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua mali no? 7Uzzia tebu nunger den mejang, aser parnoki pa tebu nunger den Dawid yimti nung arem aser par chir Yothami pa melen chuba.

Israel Chuba Zekaria (743)

8Yihuda chuba Uzzia küm semer tibuba nung Yeroboam chir Zekariai Israel madak Samaria nung ita trok chuba. 9Tebui inyakba ama Kibuba madang kechi majung aji pai inyak: Nebat chir Yeroboam temenen koba agi pai Israel temenen benshidaktsü, iba nungi pai mepila. 10Yabesh jabaso Shallumi pa anema tasa asa, aser nisungtem madang pa dak alep aser tepset aser pa melen chuba. 11Tang Zekaria tanüngba mapa Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua lir. 12 Ibai Kibuba O, koba pai Yehu dang, “Ne jabasotem Israel chuba menden nung putu pezübuba tashi amentsü,” ta shia liasü aser aji oda atalok.

Israel Chuba Shallum (743-738)

13Yabesh chir Shallumi Yihuda chuba Uzzia küm semer tibuba nung chubatsü tenzük; aser pai Samaria nung ita ka chuba. 14Gadi chir Menahem Tirza nungi atu, aser Samariai aru, kong Yabesh chir Shallum Samaria nung akok, pa yangji tepset, aser pa melen chuba. 15Tang Shallum tanüngba, aser pai tamajung tasa asaba, ajiang itemji Israel chubatem kaket nung zülua lir. 16Idangji Menahemi Tirza aser iba nung alir ajak, aser Tirza nungi, arrtsü nung alir samatsü kechiaser parnoki aji pa nem melapoktsü, aji asünung pai aji samatsü: aser iba nung mashisa aliba tetsürtem ajak pai rangpoktsü.

Israel Chuba Menahem (743-738)

17Yihuda chuba Uzzia küm semer tukububa nung Gadi chir Menahemi Israel madak chubatsü tenzük, aser Samaria nung küm ter chuba. 18Kibuba madang kechi majung aji pai inyak; Nebat chir Yeroboam temenen koba agi pai Israel temenen menadaktsü, iba nungi pai pa arishi tepiyong mepila. 19Linük anema Asiria chuba Pul aru; aser Menahemi pa ket nung chuba yimli akanga kümdaktsütsü pa teyari pa den alitsü atema Pul nem taribi meyi ka agütsü. 20Menahemi Israel sen, oda rongsen akar tulur nisung ajak nungi, nisung shia nungi taribi shekel tenemnem, Asiria chuba nem agütsütsü agi. Anungji Asiria chubai linükji magi-i meyipa ao. 21Tang Menahem tanüngba mapa, aser pai inyakba ajak, itemji Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua mali no? 22Menahem tebu nunger den mejang; aser pa chir Pekahia pa melen chuba.

Israel Chuba Pekahia (738-737)

23Yihuda chuba Uzzia küm tenembuba nung Menahem chir Pekahiai Israel madak Samaria nung chubatsü tenzük, aser pai küm ana chuba. 24Aser pai Kibuba madang kechi majung aji inyak; Nebat chir Yeroboam temenen, koba agi pai Israel temenen benshidaktsü iba nungi mepila. 25Aser Remalia chir Peka pa arkotongi pa anema tasa asa; aser Samaria nung chubar lungki nung, Argob aser Arie den tepset; aser pa den Gilead nunger tenem liasü; aser pai pa tepset aser pa melen chuba. 26Tang tanüngba Pekahia mapa, aser pai inyakba ajak, ajiang, itemji Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua lir.

Israel Chuba Peka (737-732)

27Yihuda chuba Uzzia küm tenemer ana buba nung Remalia chir Pekai Israel madak Samaria nung chubatsü tenzük aser küm metsü chuba. 28Pai Kibuba madang kechi majung aji inyak. Nebat chir Yeroboam temenen koba agi pai Israel temenen benshidaktsü, iba nungi mepila.

29Israel chuba Peka anogo nung Asiria chuba Tiglath-pileser arua Iyon, Abel-beth-maka, Yano, Kedesh, Hazor, Gilead, Galil aser Naftali lima ajak agi; aser pai nisungtemji Asiriai pur ao. 30Ela jabaso Hoseai Remalia jabaso Peka anema tasa asa aser Uzzia jabaso Yotham küm metsü buba nung pa melen chuba. 31Tang Peka tanüngba mapa aser pai inyakba ajak, ajiang itemji Israel chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma?

Yihuda Chuba Yotham (740-736)

(2 Pu. 27.1-9)

32Israel chuba Remalia jabaso Peka küm tanabuba nung Yihuda chuba Uzzia jabaso Yothami chubatsü tenzük. 33Pai chubatsü tenzükdang pa küm metsür pungu liasü, aser pai Yirusalem nung küm tertrok chuba. Pa tetsü tenüng Zadoker jala Yerusha liasü. 34Pai Kibuba madang kechi tajung aji inyak, tebu Uzziai inyakba ajak amato pai inyak. 35Aji saka tenem tekülemdak bener moi liasü, nisungtemi ano tetepsetba tenla agütsü aser item tenem tekülemdak liangmesen arong. Kibuba ki temaba süngkhüm pai yanglu. 36Tang Yotham tanüngba mapa aser pai inyakba ajak, itemji Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 37Item anogo nungji Kibubai Yihuda anema Siria chuba Rezin, aser Remalia jabaso Peka yoktsü tenzük. 38Yotham tebu nunger den mejang, aser Dawid yimti nung tebu nunger den arem, aser par chir Ahazi pa melen chuba.

2 CHUBATEM 16

Yihuda Chuba Ahaz(736-716)

(2 Pu. 28.1-27)

1Remalia jabaso Peka küm tertenetbuba küm nung, Yihuda chuba Yotham jabaso Ahazi chubatsü tenzük. 2Pa chubatsü tenzükdang Ahaz küm metsü liasü, aser pai Yirusalem nung küm tertrok chuba; aser tebou Dawid memesük Kibuba pa Tsüngrem madang kechi majung aji pai inyak. 3 Saka pai Israel chubatem lenmang nung jaja aser Kibubai Israel chirtem madang aridokba kintem tesempatsü mapa amato pai pei chir tenla ama rongsetdaktsü. 4Tenem tekülemdak aser tenem manung aser kongsang sangshia aliba süngdong kübok shia pai tetepsetba tenla agütsü aser liangmesen arong.

5  Idangji Siria chuba Rezin aser Israel chuba Remalia jabaso Peka raratsü Yirusalemi atu: aser parnoki Ahaz makbang, saka pa makok 6Iba mapang nungji Siria chuba Rezini Siria asoshi Elath meyipa angu, aser Elath nungi Yihuda nunger aridok, aser Edom nunger Elathi aru, aser tanü tashi yangji alir. 7Anungji Ahazi Asiria chuba Tiglath-pileser dangi osang yoka ashi, “Ni ne tenzüker aser ne chir lir, atungma, aser ni anema adokba Siria chuba ket nungi aser Israel chuba ket nungi ni kümzükangma.” 8Ahazi Kibuba kidang anguba taribi aser hon, aser chubar ki terizüngdak nung anguba agi, aser aji Asiria chuba dangi sempet asoshi yok. 9Asiria chubai pa dang anga, aser pai Damaska anema atua aji agi, aser yangji aliba nüburtem pur Kiri bener ao aser Rezin tepset.

10Ahaz chubai Asiria chuba Tiglath-pileser lenji Damaskai atu aser Damaska nung aliba tenladakji angu. Anungji pai idakji aliba tenladak mesükba noksa ka yanglur putir Uria dangi yok. 11Ahaz chubai Damaska nungi yokba amaji, aser ibaji pa Damaska nungi aludang sayutsüsa putir Uriai tenladak ka yanglu. 12Kodang chuba Damaska nungi aru, chubai tenladakji ngua, pai tenladak anasai arua iba manung tenla. 13Pai tarongba tenla ronga chiyungtsü aser tajemtsü tenla shioktsü aser tenla manungji pai yimjung tenla azü rükloktsü. 14 Kibuba madang aliba yongmenyin tenladak, tenla ki tejaklen nungi Kibuba ki aser pa tenladak tetsüngda nungi pai bener aru, aser aji pa tenladak anüdoklen tiplen ayu. 15Ahaz chubai Uria putir dang mela-a ashi, “Tenladak tulu manungji anepdang tarongba tenla rongang, aser aonung chiyungtsü aser chubar tarongba tenla aser pa chiyungtsü tenla linük nung tarongba tenla dena, aser parnok chiyungtsü tenla, aser tajemtsü tenlatem aser iba manung tarongba tenla zü aser tetepsetba tenla zü ajak, rüklokang, saka yongmenyin tenladakjibo ni atema asüngdangyatsü asoshi lir.” 16Yamaji Ahaz chubai melaba ajak amato Uria putiri inyak.

17  Ahaz chubai yongmenyin kikümbang tamentakdak leptoktsü, aser iba nungi tzü susa agien, aser yongmenyin Tzüyim koba kübok nashi pungchi liasü iba nungi agizüka aji lung alaba manung yutsü. 18Aser amungnü asoshi parnoki tenla kidang yangluba aser kimalen chuba aitba lenmang, Asiria chuba mechi, tenla ki meketa alibaji pai agienadok. 19Tang Ahaz tanüngba mapa, Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 20 Ahaz tebu nunger den mejang, aser Dawid yimti nung tebu nunger den arem, aser par chir Hezekiai pa melen chuba.

2 CHUBATEM 17

Israel Chuba Hoshea(732-724)

1Yihuda chuba Ahaz küm teranabuba nung Ela jabaso Hoshea Samaria nung Israel madak chubatsü tenzük, aser pai küm tuku chuba. 2Kibuba madang kechi majung aji pai inyak, aji saka pa dang tamalen aliba Israel chubatem ama masü. 3Pa anema Asiria chuba Shalmanezer atu; aser Hoshea pa tenzüker aküm, aser pa dangi sempet bener arutsü. 4Asiria chubai Hoshea dak tasa tamajung asaba angu; kechiaser pai Ijip chuba So dangi osang abenertem yok, aser pai küm shia inyakba ama Asiria chuba dangi sempet meyok; anungji Asiria chubai pa tsüngden chiokdak shibanga ayu.

Samaria Laoba (721)

5Idangji Asiria chubai linük ajak anema atu, aser Samariai arua küm asem aji makbang. 6Hoshea küm tukububa nung Asiria chubai Samaria agi, aser Asiriai Israel bener oa Hala aser Gozan ayong Habor nung, aser Media nunger yimtitem nung parnok toktsü.

Anüdoklentip Yimli Laoba Aser Israel Tepuokdaki Aoba

7Aser aji yamai atalok, kechiaser Israel chirtemi Kibuba parnok Tsüngrem shibai parnok Ijip chuba Farao ket nungi anitet, pa anema temenen benshi aser tangar tsüngremtem külem. 8Kibubai Israel chirtem aser parnoki atadaktsüba chubatem madang nungi endoktsüba kintem yimsüyimpong nung jaja. 9Israel chirtemi miima Kibuba parnok Tsüngrem anema shitak masüba mapa inyak, aser parnok yimti ajak nung parnoki parnok asoshi mitkar semtu nungi atsübanga aliba yimti tashi tenem tekülemdak yanglu. 10 Parnoki tenem tekülemdak, aser süngsang sanga aliba kübok temeshi tongshi aser Asherim parnok asoshi ayu; 11aser parnok dang temalen Kibubai bener aoba kintemi inyakba ama, parnoki yangji tenem tekülemdak ajak nung liangmesen arong; 12aser yamaji parnoki süngyanglutem tenzük, koba indang Kibubai parnok dang ashi, “Nenoki iba mapa meinyaktsüla.”

13Aji saka Kibubai pei ainkar aser tangur ajak ajanga Israel aser Yihuda dang tekümdangtsü agüja ashi, “Ni nenok tebou nunger dang melaba aser koba ni nenok dangi kü tenzüker ainkartem ajanga yok, ozüng ajak amato, nenok tamajung lenmang nungi meyipang aser kü temelaba aser kü telatet ozüng benshiang.” 14Yongjia parnoki manga, aser tebou nunger, shirnoki Kibuba parnok Tsüngrem dak mamang, parnok temulung meranga akümba mesüka, parnok temulung meranga aküm. 15Pa telatet ozüng aser tebou nunger den pai yangluba tezüngzüktepba, aser pa kulitem koba agi parnok dang kuli agütsü,itemji parnoki magizük; yamaji parnoki amajok sülen anidak aser amajok aküm; aser parnok meketa aliba kintem sülen oa parnok indang Kibubai parnok mesüka parnoki meinyaktsüla ta mela, aji magizük 16 Parnoki Kibuba parnok Tsüngrem temelaba ajak senzüka toktsü, aser parnok asoshi temulusaba süngyanglu noksa yanglu, oda nashi chanu ana aser Ashera ka yanglua anüng petinu külem aser Baal tenzük. 17 Parnoki parnok jabaso aser jalatem tenla atema rongseta purapuji aser temezünger mapa inyak, aser pa ain adokdaktsütsüsa Kibuba madang koba tamajung liasü parnoki aji inyaktsü parnok sasa ayok. 18Aji asünung Israel dang Kibubai kanga ain adok, aser pa tsüngdang nungi parnok agien. Yihuda kin dak alema shinga anünga mali asü.

19Ano Yihudai Kibuba parnok Tsüngrem temelaba mebenshi, saka Israeli tenteta yutsüba parnok yimsüyimpong benshi. 20Kibubai Israel kin ajak magizük, aser parnok timtemdaktsü, aser parnok pa tsüngdang nungi pai mejendok tashi parnok yim maker ket nung bendanga agütsü.

21Kechiyong Dawid kidong nungi pai Israel shisatsü; aser parnoki Nebat chir Yeroboam chuba kümdaktsü. Israeli Kibuba sülen anitakba nungi Yeroboami aridoktsü, aser parnok nem temenen tulu menadaktsü. 22Israel chirtemi Yeroboami inyakba pa temenen ajak nung jaja; aser item nungi mepila. 23Kibubai pa tsüngdang nungi parnok magien tashi, pai pa tenzüker ainkartem ajanga jembiba ama, parnoki item nungi mepila. Anungji Israel pei lima nungi Asiriai bener ao, yangji tanü tashi parnok lir.

Samaria Nungertem Israel Nung Tanaben Aliba

24Asiria chubai Babilon aser Kuta nungi, Hamath aser Safarvaim nungi nisungtem anir aru, aser Samaria yimtitem nung Israel chirtem melena yutsü; aser parnoki Samaria agi, aser iba yimtitem nung ali. 25Yangji parnok aliba tetenzük nungi Kibuba metsübu, anungji Kibubai parnok rongnung molusongzü yok, koba agi parnok kar tepset. 26Anungji parnoki Asiria chuba dang jembia ashi, “Nai bener aoba, aser Samaria yimtitem nung toktsüba kintemi linük madak aliba Tsüngremer yimsüyimpong memetet; aji asünung pai parnok rongnung molusongzü yok, aser ajiang, parnoki parnok tepseter, kechiaser parnoki linük madak aliba Tsüngremer yimsüyimpong memetet.” 27Idangji Asiria chubai mela-a ashi, “Ni yang nungjagi bener aoba putir rongnung ka ilenji yokang;” aser pai parnok odaktsü aser idakji lidaktsü, aser linük madak aliba Tsüngremer yimsüyimpong parnok dang pai sayudaktsü. 28Anungji parnoki Samaria nungi bener aoba putir rongnung ka arua Bethel nung ali, aser parnok dang koma Tsüngrem tsübutsü aji sayu.

29Aji saka kin shiai parnok tsüngremtem yanglu, aser Samaria nungeri yangluba tenla ki nung tenem tekülemdak, aser kin shia parnok aliba yimtitem nung itemji ayu. 30Babilon nisungtemi Sukkot-benoth, aser Kuta nisungtemi Nergal yanglu, aser Hamath nisungtemi Ashima yanglu, 31aser Avva nungeri Nibhaz aser Tartak yanglu, aser Safarvaim nungeri parnok chirtem Adrammelek aser Anammelek, Safarvaim tsüngremtem atema mi nung arong. 32Anungji parnoki Kibuba tsübu, aser parnok asoshi parnok rongnungi tenem tekülemdak atema putirtem shim, aser tenla ki nung tenem tekülemdak parnok asoshi parnoki tetepsetba tenla agütsü. 33Parnoki Kibuba tsübu, aser parnok kin rongnungi parnok bener ao, parnok yimsüyimpong amato, parnok tsüngremtem tenzük.

34  Tanü tashi parnoki akhi yimsüyimpong amato inyaker: parnoki Kibuba metsübur, mesüra parnok telatet ozüng ama, mesüra parnok yimsü ozüng ama mesüra ozüng amato, mesüra temelaba koba Kibubai Yakob, shiba dang pai Israel aja, par chirnur dang mela, 35 “Shirnok den Kibubai tezüngzüktepba yanglu, aser mela-a parnok dang ashi, nenoki tangar tsüngremtem metsübutsüla, mesüra nenok sasa parnok dang tapudak mesüra parnok tetenzük, mesüra parnok dang shiruru tenla tetepset. 36 Saka Kibuba, shibai nenok Ijip lima nungi tashi tulu agi aser tepen songtoka anitet, pa dang nenoki nenok sasa apudaktsüla aser pa dang nenoki tenlatsüla; 37aser nenok asoshi pai züluba telatet ozüng, yimsü ozüngtem, aser ozüng aser temelaba nenoki teti asoshi inyaktsü benshitsüla; aser nenoki tangar tsüngrem metsübutsüla; 38aser ni nenok den yangluba tezüngzüktepba nenoki mamatsüla; mesüra tangar tsüngrem nenoki metsübutsüla: 39saka Kibuba nenok Tsüngrem nenoki tsübutsüla; aser nenok tsükchir ket nungi pai nenok kümzüktsü. 40Aji saka parnoki manga, saka parnoki akhi yimsü ama inyak.” 41Anungji item kintemi Kibuba metsübu, aser süngyanglu noksatem tenzük; iba amaji parnok chirtemi aser parnok semchirtemi, parnok tebu nungeri inyakba ama, yamaji parnoki tanü tashi inyaker.

2 CHUBATEM 18

Yihuda Chuba Hezekia(716-687)

(2 Pu. 29.1-2; 31.1)

1Israel chuba Ela jabaso Hoshea küm asembuba nung Yihuda chuba Ahaz jabaso Hezekia chubatsü tenzük. 2Pa chubatsü tenzükdang pa küm metsür pungu liasü; aser pai Yirusalem nung küm metsür tuku chuba. Tetsü tenüng Zakaria jala Abi liasü. 3Tebu Dawidi inyakba ajak amato, Kibuba madang kechi shitak aji pai inyak. 4 Pai tenem tekülemdaktemji agien, aser temeshi tongshitem raksatsü, aser Ashera lepsatsü. Aser Mosai yangluba yongmenyin perji anüka raksatsü; kechiyong item anogo tashiji Israel chirtemi iba dang liangmesen arong. Aser pai iba dang Nehushtan ta aja. 5Kibuba Israel Tsüngrem dak pai temulung alem; aji asünung pa sülen Yihuda chuba ajak rongnung, mesüra pa dang tama alir rongnung, pa mesüka shinga maliasü. 6Kechiyong pai Kibuba dak azüit, pa sülen anidakba nungi pai mepila, saka Kibubai Mosa dang melaba, pa temelabatem pai benshi. 7Aser Kibuba pa den liasü; kolenisa pa ao, pa azükaru. Aser pai Asiria chuba anema adok, aser pa metenzük. 8Filistia nunger Gaza aser iba litsü mitkar semtu nungi atsü atsüa aliba yimti tulutiba tashi oa pai atsüngtet.

9Hezekia chuba küm pezübuba nung, aji Israel chuba Ela jabaso Hoshea küm tenetbuba liasü, Asiria chuba Shalmaneseri Samaria anema atu, aser aji makbang. 10Kümsembuba tatem nung parnoki aji agi. Anungji Hezekia chubaba küm trokbuba koba Israel chuba Hoshea küm tukububa liasü. 11Asiria chubai Israel Asiriai bener ao, aser Hala nung Gozan ayong Hobar nung, aser Media yimtitem nung parnok toktsü. 12Kechiaser parnoki Kibuba parnok Tsüngrem ola manga, saka pa tezüngzüktepba ozüng raksa, oda Kibuba tenzüker Mosai melaba ajak; aser aji manga, mesüra aji meinyak.

Sennakeribi Yihuda Amakba

(2 Pu. 32.1-17; Isa. 36.1-22)

13Tang Hezekia chuba küm terpezübuba nung Asiria chuba Sennakeribi atsü atsüa aliba Yihuda yimtitem anema atu, aser itemji agi. 14Anungji Yihuda chuba Hezekiai Asiria chuba dangi Lakhish-i yoka ashi, “Ni tai inyakogo; kü dang nungi meyipa oang; oda nai kü dak kechi benloktsüdir aji ni abentsü.” Anungji Asiria chubai Yihuda chuba Hezekia nem taribi seret semermer ozükba noklang asem aser hon seret semermer ozükba semer agütsüdaktsü. 15Hezekia chubai Kibuba kidang anguba taribi ajak aser chubar terizüngdak ki nung aliba pa nem agütsü. 16Iba mapang nung Hezekia chubai Kibuba tenla ki kishitem nungi, aser Yihuda chuba Hezekiai yangloka aliba kiküm tongnü nungi hon agizükadok, aser aji Asiria chuba nem agütsü.

Sennakeribi Yirusalem Amokmerenba

17Asiria chubai Tartan aser Rabsaris aser Rabshake Lakhish nungi Hezekia chuba dangi temeranger telok tulu den Yirusalemi yok. Kodang parnok atu, süshirtem moapu lenti nung aliba temaba tzübu tzüla anasai parnok aru aser noktak. 18Kodang parnoki chuba dang jaa liasü, parnok dangi Hilkia jabaso Eliakim, chuba kidang ketdangbuba, tezülur Shebna, aser putipuyang zülur Asaf chir Yoa, parnok dangi adok.

19Temeranger tanishiri parnok dang ashi, “Tang nenoki Hezekia dang shiang, Yamai chuba tulu, Asiria chubai ashir, Na ya kechi nung temulung lemer tamang akar? 20Tebang o tesaji rara asoshi tasa tajung aser tashi ta nai bilemer asü? Tang nenoki ni anema adok nungji nenoki shiba dak temulung alemer? 21Tang, ajiang, nai iba teraksa tzütok meji, oda Ijip dak tamang akar; koba manung nai metalokra, aji ne keti aitsü aser aji tupoktsü. Pa dak temulung alemer ajak dang Ijip chuba Faraoi yamaji lir. 22Saka nenoki kü dang, Onoki Kibuba ozü Tsüngrem dak temulung alemer, ta shira, ibaji pa shiba tenem tekülemdak aser tenladak Hezekiai bener ao, aser Yihuda aser Yirusalem dang, Nenoki iba tenladak madang Yirusalem nung külemtsüla, ta shiogo, aji pa masü no? 23Tang aji asünung, ni ne dang mepishir, kü kibur Asiria chuba nem tenangzüktepba agüjang, aser nai dang kor nung asangertem parnok madak mendaktsüdi süra ni ne nem kor meyi ana agütsüdi. 24Ajangla kodaser kü kibur tilatiba tenzüker rongnung tanishir ka meyipa odaktsütettsü? Aji saka nai Ijip nunger talungtsütem aser kor temerangertem dak temulung alemer. 25Tang ni Kibuba medeni iba linük anema samatsütsü atu asü? Kibubai kü dang ashi, Iba linük anema tuang, aser aji samajang.”

26Idangji Hilkia chir Eliakim, Shebna, aser Yoai temeranger tanishir dang ashi, “Yimlibilema ne tenzükertem dang nai Siria o agi jembiang; kechiyong onoki aji angateter: aser atsü nung aliba nübur tenarong agi angashitsüsa Yihuda oshi nung onok dang tejembi ma.” 27Saka temeranger tanishiri parnok dang ashi, “Item o jembitsü kü kiburi ne kibur aser ne dangi ni yok asü? Atsü nung mena aliba tesamatsü nisungtem, shirnoki ne den pei scü achitsü, aser parnok pei natzü ajemtsü, parnok dangi pai ni meyok no?”

28Idangji temeranger tanishir noktaka Yihuda oshi nung ola tulu agi ayimtena ashi, “Nenoki chuba tulu, Asiria chuba o angang; 29yamai chubai ashir, Hezekiai nenok tekülakokdaktsü; aser pai nenok pa ket nung mekümzüktettsü. 30Mesüra ‘Kibubai atangji asenok kümzüktsü, aser iba yimti Asiria chuba ket nung magütsütsü’ ta Hezekiai shia Kibuba dak nenok tamangdaktsü. 31Hezekia dang tanga. Kechiyong yamai Asiria chubai ashir, Kü den yimjung yangluang, aser kü dangi adokang. Nisung shia pei tsükmenatzü, aser nenok nisung shia pei munguzünu chia liang, aser nenok nisung shia pei tzüpong nungi tzü jema liang; 32nenok lima mesükba lima kati, tsük aser yi aliba lima, aser tsükmenatzü lu aliba lima, oliv totzü aser ninang mojitzü aliba lima, oda nenok mesüi taküm alitsüsa nenok ni arua anir mao tashi. Aser Kibubai asenok kümzüktsü, ta shia pai nenok mesüzük dang Hezekia dang tanga. 33Asiria chuba ket nungi kintem tsüngrem kati danga kümzüktsü asü? 34Hamath aser Arpad tsüngremtem kong ali? Safarvaim, Hena aser Ivva tsüngremtem kong ali? Kü ket nungi parnoki Samaria kümzük asü? 35Ni nungi Kibubai Yirusalem kümzüktettsüsa, item linük tsüngrem rongnung shibai item linük ni nungi kümzük?”

36Saka nisungtem ola madoki liasü, aser pa dang kecha melangzü; kechiaser chubai parnok dang kecha melangzütsü ozüng agütsü. 37Idangji Hilkia jabaso Eliakim chuba kidang ketdangbuba, tezülur Shebna, aser putipuyang zülur Asaf chir Yoa, parnok süoshi shisar arua Hezekia dang temeranger tanishir otemji ashi.

2 CHUBATEM 19

Chubai Isaia Ainkar Teyari Asüngdangba

(Isa. 37.1-7)

1Kodang Hezekiai aji angashi, pai pei süoshi shisa, aser pei sasa anem sü agi meyir Kibuba kidangi ao. 2Aser pai chuba kidang ketdangbuba Eliakim, tezüluba Shebna, aser putir tamburtem anem sü agi meyibanger, Amoz jabaso Isaia ainkar dangi yok. 3Parnoki pa dang ashi, “Yamai Hezekiai ashir, Ibai tejashitsü, tarütsüba aser maksü anogo lir. Kechiaser tanurtem asotsü anogo abensa, aser parnok asotsü tashi maka. 4Ashiko temeranger tanishir shiba pa kibur Asiria chubai taküm Tsüngrem sensatsütsü yoka lir, pa o ajak Kibuba ne Tsüngremi angatsüa kar, aser Kibuba ne Tsüngremi angashiba otemji arütsütsü südi; aji asünung tokja aliba tanüngba asoshi ne sarasadem yokang.”

5Anungji Hezekia chuba tenzükertem Isaia dangi aru. 6Isaiai parnok dang ashi, Yamai nenoki nenok kibur dang ashitsüla, “Yamai Kibubai ashir, Nai angashiba otem koba agi Asiria chuba tenzükertemi Kibuba atalatsü, aji nai tsübua teli. 7Atangji, ni pa dak tanela ka enoktsütsü, aser pai olulu ka angashitsü aser pai pei limai meyipa aotsü, aser par lima nung nok agi ni pa laodaktsütsü.”

Sennakeribi Tanabenbuba Amokmerenba

(Isa. 37.8-13)

8Anungji temeranger tanishir meyipa oa Asiria chubai Libna anema rara-a angu; kechiyong Lakhish nungi pai pila-a liasü ta pai angashi. 9Pai kodang Kush chuba Tirhaka-i ya oda ashiba angashi, ajiang, pa na anema raratsü adoka lir, idangji pai tanaben osang abenertem Hezekia dangi yoka ashi, 10“Yamai nenoki Yihuda chuba Hezekia dangi jembia shiang, Nai temulung alemba ne Tsüngremi Asiria chuba ket nung Yirusalem magütsütsü ta shia na tashiokdaktsü. 11Ajiang, Asiria chubai linük raksadakja linük ajak dang inyakba nai angashia lir, aser na kümzüktsü no? 12Gozan, Haron, Hezef aser Telessar nung aliba Eden nunger kintem koba kübu nungeri samatsü, kintem tsüngremi parnok kümzük asü? 13Hamath chuba, Arpad chuba, aser Safarvaim yimti nung chuba, Hena aser Ivva chuba kong ali.”

Hezekia Sarasadem

(Isa. 37.21-38)

14Osang abenertem ket nungi Hezekiai shitiji agizük, aser aji azüng, aser Kibuba dangi Hezekia atu, aser aji Kibuba madang sala. 15 Kibuba dang Hezekiai sarasadem, “Oh, Kibuba Israel Tsüngrem, cherubim manung mena aliba, alima chuba yimli ajak rongnung, oda na dang Tsüngremji lir; nai anüng aser ali yanglu. 16Oh Kibuba, ne tenarong tenjang, aser angangma; ne tenük lapokjang, Oh Kibuba aser ajiang, taküm Tsüngrem sensatsütsü Sennakeribi yokba otem angangma. 17Atangji Asiria chubatemi kintem aser parnok linük samadaktsüogo, 18aser parnok tsüngremtem mi nung enoktsüogo; kechiyong itemji tsüngrem masü, saka nisunger teka mapa, süng aser lung; aji asünung parnoki item samatsüogo. 19Tang aji asünung, Oh Kibuba ozü Tsüngrem, pa ket nungi onok kümzükang, aser ne dang mepishir, oda alima chuba yimli ajaki na Kibuba Tsüngrem oda na dang, ta metettsü.”

Chuba Dangi Isaia Osang

(Isa. 37.21-38)

20Idangji Amoz jabaso Isaiai Hezekia dangi yoka ashi, “Yamai Kibuba Israel Tsüngremi ashir, Nai Asiria chuba Sennakerib anema kü dang sarasademba ni angashiogo. 21Kibubai pa indang jembiba ya lir. Zion tasüngtet jalai na sensatsü aser na menüja atalatsü. Yirusalem jalai ne sülen tekolak angemloktsütsü. 22Shiba dang nai sensatsü aser atalatsü? Aser shiba anema nai ne ola temaleni yok aser ne tenük temaleni rangloka yok? Israel Temeshisang anema! 23Ne osang abenertem agi nai Kibuba sensaja ashi, Kü talungtsütem jenti den ne tenem kolak tashi, Lebanon talangtiba tonga atur; aser iba nung cedar süngdong talang, aser iba nung tajungtiba saipres süngdongtem ni lendoktsü: aser ni alidak talangtiba pa tejang tangtsüba moapu arem tonga aitsü. 24Ni tzübu atu aser bendanger tzü jemogo, aser kü tsüng temepu agi Ijip ayong ajak kongdaktsü. 25Talangka ogo ni aji koma renem, akhidang ni aji koma kümdaktsü nai mangashi no? Ne mitsa yangluba yimtitem teraksa telong tena toktsütsü ni tang aji atalokdaktsü. 26Aji asünung item nübur tashi ila-a liasü; parnok aoksa aser bangka-a liasü; parnok moapu ai amai süngolio tanep ama, kilem nung ai adok ama, aser anojungi adokba mendi amai liasü. 27Saka na amenba, aser na aoba aser na aitba aser ni anema na ain adokba ni metet. 28Ni anema nai ain adokbayong, aser ne mezümekümba kü narong tonga atu nungji, ni kü poroki ne teni nung enoktsütsü, aser ne tebang mechi nung lakem enoktsütsü aser na aruba lenmangi ni na meyipdaktsütsü.”

Hezekia Dangi Temaitsü Ka

29“Ne madang temaitsü ya alitsü. Iba küm nenoki pa sasa meiba achitsü, aser tanabuba küm nung kasa adokba nungi; aser kümsembuba nung nenoki metsü prokang, aser alu ruang, aser tsükmenatzü atsüki nung temang, aser iba süngjang chiang. 30Yihuda kidong nungi jentetba tanüngbai tanaben tera alilen ayangtsü aser temalen süngjang atangtsü. 31Kechiyong Yirusalem nungi tanüngba ka aotsü, aser Zion tenem nungi parnoki jentettsü; Kibuba tejangraba tulu agi ibai inyaktsü.”

32Aji asünung Asiria chuba indang Kibubai yamaji ashir, “Pa iba yimti-i marutsü, mesüra yangji lijakjang kata meyoktsü mesüra iba madangi pai jong bener marutsü mesüra iba nung ali mejungketa meyanglutsü. 33Pa aruba lenmang ilen jagisa pa meyipa aotsü, aser pa iba yimti-i marutsü ta Kibubai ashir, 34kechiaser pei atema aser kü tenzüker Dawid atema, ibai kümzüktsüba ni iba yimti noktangtsü.”

Sennakerib Merenshiba

35Paonungji Kibuba tenyar oa Asiria nunger tanendak meyi noklang ka ser terpungu tepset; aser anepdang nisungtem shishidang, ajiang, parnok ajak tasü liasü. 36Anungji Asiria chuba Sennakeribi tanendak nungi meyipa Nineve-i shilang aser idakji ali. 37Kenü anogo pai pei tsüngrem Nisrok ki nung külema alidang, pei chir Adrammelek aser Sharezer nati pa tepset, aser parnok Ararat linüki jena ao. Aser par jabaso Esar-haddoni pa melen chuba.

2 CHUBATEM 20

Hezekia Chuba Shirangba Aser Anepba

(2 Pu. 32.24-26; Isa. 38.1-8,21-22)

1Iba tensa nung Hezekia tasütsüsa shiranga liasü. Amoz jabaso Isaia ainkar pa dangi arua pa dang ashi, “Yamai Kibubai ashir, Ner ki tiptema yuang; kechiyong na asütsü, aser na manebtsü.” 2Idangji pai pei tejak jaraleni meyip aser Kibuba dang sarasadema ashi, 3“Oh Kibuba, koma ni ne madang atangji nung aser temulungjang ochi nung jaja, aser ne tsüngdang koba tajung aji inyakogo, tang bilemtetangma.” Aser Hezekia kanga ajeb. 4Aser Isaiai kima atena maodang Kibuba O pa dangi arua ashi, 5“Tanaben meyipang, aser kü nübur tanishir Hezekia dang shiang, Yamai Kibuba, nebou Dawid Tsüngremi ashir, ‘Ni ne sarasadem angashiogo, ni ne nüktzü nguogo; ajiang, ni na anebtsütsü. Tasemnübuba nung na Kibuba kidangi atutsü. 6Ni ne arishi küm terpungu enloktsütsü, aser ni na aser iba yimti Asiria chuba ket nungi kümzüktsü; aser ni iba yimti pei atema, aser kü tenzüker Dawid atema kümzüktsü.’ ” 7Isaiai ashi, “Mungozünu amtsük ka bener arung.” Aser parnoki aji bena arua pa anebdaktsütsü asoshi tepzünu manung ataloka yujang.”

8Hezekiai Isaia dang ashi, “Kibubai ni anebtsütsü aser tasemnübuba nung ni Kibuba kidangi atutsü ta ashiba temaitsüji kechi alitsü?” 9Isaiai ashi, “Na asoshi Kibuba nungi iba temaitsü alitsü, oda Kibubai pai nangzükba inyaktsü; akhümji tejakleni jenjang ter aotsü asü mesüra tesüleni jenjang ter aotsü?” 10Hezekiai langzü, “Akhüm asoshibo tejakleni atsülangtsü temela; saka akhümji tesüleni-ang jenjang ter meyipa odakjang.” 11Isaia ainkari Kibuba dang ayimten; aser pai akhüm koba Ahaz anü takzüba nung luadoker liasü, aji jenjang ter tesüleni meyipa bener aru.

Babilon Nunger Otongdar

(Isa. 39.1-8)

12Iba tensa nung Babilon chuba Baladan jabaso Merodak Baladani Hezekia dangi shiti aser sempet bener yok; kechiaser Hezekia shiranga lir ta pai angashi. 13Hezekiai parnok pela-a agizük, aser parnok dang pai senti oset terizüngdak ki ajak taribi, hon, teronem menemtsü aser senti totzü, aser pa sobutsü rizüngdak ki, aser pa rongsen akaba ajak sayu. Hezekiai parnok dang par kidang mesüra pa yimli ajak nung mesayuba kecha mali asü.

14Idangji Isaia ainkar Hezekia chuba dangi arua ashi, “Item nisungtemi kechi ashi? Aser kong nungi parnok ne dangi aru?” Hezekiai langzü, “Parnok alima talang, Babilon nungi arua lir.” 15Pai ashi, “Parnoki ne kidang kechi angu?” Hezekiai langzü, “Kü kidang aliba ajak parnoki nguogo, ni parnok dang kü rongsen mesayuba kecha maka.”

16Idangji Isaiai Hezekia dang ashi, “Kibuba O angang. 17Ajiang, ne kidang akaba ajak aser nebou nungeri tanü tashi rizünga akaba ajak Babiloni bener aotsü anogotem arudagi; kecha anünga malitsü, ta Kibubai ashir. 18Aser na nungi adokba ne jabasotem koba na nungi jakzükdir, parnoki bener aotsü; aser Babilon chuba kidang teyangluba nisungtem akümtsü.” 19Idangji Hezekiai Isaia dang ashi, “Nai jembiba Kibuba oji tajung lir.” Pai ano bilem, “Yimjung dang kü tensa nung lira, yamaji masütsü no?”

Hezekia Yimsüsüba Tatembang

(2 Pu. 33.1-20)

20Tang Hezekia tanüngba mapa aser pa tashi ajak, aser pa koda tzütu aser tzüla yanglu, aser yimti-i tzü mesüa aru, itemji Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua mali no? 21Hezekia tebu nunger den mejang; aser par chir Manase pa melen chuba.

2 CHUBATEM 21

Yihuda Chuba Manase(687-642)

(2 Pu. 33.1-20)

1Manase chubatsü tenzükdang pa küm terana liasü; pai Yirusalem nung küm tenemer pungu chuba. Pa tetsü tenüng Hefziba liasü. 2 Kibuba madang kechi majung liasü, koba kintem Kibubai Israel nunger jakdang jentok parnok tesempatsü mapatem ama, pai inyak. 3Kechiyong tebu Hezekiai raksatsüba pai tenem tekülemdak yanglu, aser Baal asoshi tenladak yanglu, aser Israel chuba Ahab ama Ashera ka yanglu, aser anüng nung petinu ajak külema parnok tenzük. 4 Pai Kibuba kidang tenladak yanglu, koba indang pai Yirusalem nung “Ni kü tenüng ayutsü” ta ashi. 5Kibuba ki kimalen anasü nung anüng petinu ajak asoshi pai tenladak yanglu. 6Pai pei jabaso mi nung rongsetdaktsü, aser temaitsü agi tezüba aser arasentsür atakatemba mapa inyak, aser süli aortem aser ainketer arasenertem ama amshi; pai Kibuba madang pa ain adokdaktsütsüsa tamajung jenti benshi.

7  Tenla kidang pai Ashira süngyanglu yanglu, koba indang Kibubai Dawid aser par jabaso Solomon dang, “Iba ki nung, aser Yirusalem nung, koba ni Israel kin ajak nungi shimteta lir, ni teti asoshi kü tenüng ayutsü; 8mesüra ni parnok dang melaba ama ajak parnoki dang inyakdi süra, aser kü tenzüker Mosai parnok dang melaba ama ajak inyakdi süra, ni parnok tebou nunger nem agütsüba linük nungi Israel tetsüng joko menemzüdaktsütsü ta ashi.” 9Saka parnoki manga; aser kintem shirnok Israel chirtem jakdang Kibubai samatsü parnok dak alaka tamajung inyaktsü Manase-i parnok mesüzük.

10 Kibubai pa tenzüker ainkartem ajanga jembia ashi, 11“Yihuda chuba Manase-i item tesempatsü mapatem inyak nungji aser parnok jakdang aliba Amor nunger dang alaka tamajung inyak aser süngyanglu agi Yihuda temenen menadaktsü nungji, 12yamai Kibuba Israel Tsüngremi ashir, Ajiang, Yirusalem aser Yihuda madak ni tamajung lendong ka arudaktsütsü, oda shibaisa iba indang angashidir tenarong anapronglai asatsü. 13Ni Samaria anema tasadangba lisü mesangba ama Yirusalem anema kasa angsüji mesangtsü, kobai Ahab kibong anema asadang. Nisung kati pei chiyungba su aidoker rembanga ayuba ama ni Yirusalem aidoktsü. 14Ni kü senmanger tanüngba endokadoktsü, aser parnok tsükchir ket nung parnok bendanga agütsütsü. Parnokji tsükchir ajaki tetepsettsü aser rakzükraktemtsü; 15kechiaser kü madang kechi majung aji parnoki inyak, aser parnok tebou nunger Ijip lima nungi adoker tanü tashi, parnoki ni ain adokdaktsü.”

16Talisa Manase-i tai makar zü kanga tokshi kobai Yirusalem tatem külen nungi külen tashi süngdaktsü. Iba den ano pai Yihuda nem temenen benshidakja Kibuba madang temenen inyak. 17Tang Manase tanüngba mapa aser pai inyakba ajak, aser pai benshiba temenentem, itemji Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 18Manase tebu nunger den mejang, aser par tsüki Lizza atsüki nung rema ayu; aser par chir Amoni pa melen chuba.

Yihuda Chuba Amon (642-640)

(2 Pu. 33.21-25)

19Amon chubatsü tenzükdang pa küm metsür ana liasü; aser pai Yirusalem nung küm ana chuba. Pa tetsü tenüng Yotba nunger Haruz jala Meshullemeth liasü. 20Tebu Manase-i inyakba ama Kibuba madang kechi majung aji pai inyak. 21Aser tebui jajaba lenmang ajak nung pai jaja, aser tebui tenzükba süngyanglutem tenzük, aser itemji külem. 22Pai tebou nunger Tsüngrem Kibuba senzüka toktsü, aser Kibuba lenmang nung mejaja.

23Amon tenzükertemi pa anema tamajung asa aser chubaji pei kidang tepset. 24Saka Amon chuba anema tasa yanglur ajakji linük nisungtemi tepset; aser linük nüburtemi pa melen par chir Yosia chuba kümdaktsü. 25Tang Amon tanüngba mapa koba pai inyak itemji Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 26Pa pei leper nung Uzza atsüki nung rema ayu; aser par chir Yosia pa melen chuba.

2 CHUBATEM 22

Yihuda Chuba Yosia (640-609)

(2 Pu. 34.1-2)

1  Yosia chubatsü tenzükdang pa küm ti liasü; aser pai Yirusalem nung küm semerka chuba. Pa tetsü tenüng Yedida, Boskath nunger Adaia jala liasü. 2Koba Kibuba nükdang shitak aji pai inyak, aser tebu Dawid lenmang ajak nung pai jaja, aser tajichilen mesüra tabeleni memeyip.

Ozüng Kaket Anguba

(2 Pu. 34.8-28)

3Yosia küm tertibuba nung tezülur Meshullam jabaso Azalia chir Shafan, Kibuba kidangi chubai yoka ashi, 4“Temaba putir Hilkia dangi, oda sen koba kishinükeri nisungtem nungi bendena, Kibuba kidangi bener arua ali, pai senji züngdangtsü asoshi tuang. 5Parnoki aji Kibuba kidang ketdangsüa mapa inyakertem ket nung agütsüdakjang. Aser aji parnoki Kibuba kidang, ki teraksa yanglushitsü aliba mapa inyaker nisung nem; 6mistritem, kisürtem, aser lung mistritem nem, aser ki yanglushitsü asoshi süngtsük aser tangentet lung alitsü asoshi agütsüdakjang, 7 aji saka parnok ket nung agütsüba senji parnok den mezüngdangtep; kechiaser parnoki ochi shia inyak.”

8Temaba putir Hilkiai tezülur Shafan dang ashi, “Ni Kibuba kidang ozüng kaket nguogo.” Aser Hilkiai kaketji Shafan nem agütsü aser pai aji azüng. 9Tezülur Shafan chuba dangi arua ashi, “Ne tenzükertemi kidang anguba sen ajak agiogo, aser aji Kibuba kidang ketdangsüa aliba mapa inyaker ket nung agütsüogo.” 10Tezülur Shafani chuba dang ashi, “Putir Hilkiai kü nem kaket ka agüja lir.” Aser Shafani chuba tsüngdang aji azüng.

Ainkarla Hulda Dang Asüngdangyaba

11Kodang chubai ozüng kaket otemji angashi, pai pa süoshi shisa. 12Chubai putir Hilkia, Shafan chir Ahika, Mekaia chir Akbor, tezülur Shafan, aser chuba tenzüker Asaia dang mela-a ashi, 13“Nenok oang, ni asoshi aser nübur asoshi, aser Yihuda ajak asoshi iba kaket ngua aliba o indang Kibuba dang asüngdangang. Kechiyong asenok anema Kibuba ain tulu adoka lir, kechiaser asen tsüraburi iba kaket nung aliba o, aser asenok indang züluba ajak amaji inyaktsü manga.”

14Anungji putir Hilkia, Ahikam, Akbor, Shafan, aser Asai sobutsü ayudak tanüker Harhas jabaso Tikva chir Shallum kibutsü Hulda ainkar dangi asüngdangyatsü ao; la Yirusalem nung yimti tasenba nung liasü. 15Lai parnok dang ashi, “Yamai Kibuba Israel Tsüngremi ashir, Kü dangi nenok yokba nisung dangji nenoki shiang, 16Yamai Kibubai ashir, ‘Ajiang, ni iba linük madak aser iba nung aliba nisungtem madak oda Yihuda chubai azüngba kaket nung aliba o ajak, amaji tamajung arudaktsütsü. 17Kechiaser parnoki ni senzüka toktsü, aser parnok teka mapa ajak agi parnoki ni ain adokdaktsütsü atema tangar tsüngremtem dang teronem menemtsü rongogo; aji asünung iba linük anema kü terasaba adoktsü, aser aji mesünemtsü.’ 18Saka Yihuda chuba, shibai nenok Kibuba nungi asüngdangtsü yok, yamai nenoki pa dang ashitsüla, ‘Yamai Kibuba Israel Tsüngremi ashir, Nai angashiba o indang, 19ne mulungjang atsüanem aka nungji aser ne sasa Kibuba madang ajemalu nungji, kodang ni iba linük anema aser iba nung aliba nisungtem anema oda parnok azüngmeyakdak aser atakatemba ka ta nai angashi, ne süoshi shisa aser kü madang ajeb nia ne dang angashiogo ta Kibubai ashir. 20Aji asünung ajiang, ni ne tsürabur dangi na ania arutsü aser na ne leper dangi tesünep nung arudaktsütsü, mesüra ni iba linük madak koba lendong bener arudir aji ne tenük agi mangutsü.” Aser parnoki chuba dangi tanaben osangji bener aru.

2 CHUBATEM 23

Yosiai Anir Tezüngzüktepba Akangshiba

(2 Pu. 34.3-7,29-33)

1Idangji chubai Yihuda aser Yirusalem nungi tatartem ajak pa dangi aja. 2Chubaji Kibuba kidangi atu, aser Yihuda o Yirusalem nung alir ajak, putirtem aser ainkartem, nisung ajak, tulu tila na, aser parnok narong nung tezüngzüktepba kaket koba Kibuba kidang angu item o ajak pai azüng. 3Chubai sabang anasa noktak, aser Kibuba madang tezüngzüktepba ka yanglu, Kibuba sülen jajatsü aser pai melabatem benshitsü aser pa ozüngtem, aser pa tzüzüng-ozüngtem, pa mulungjang ajak, pa tanela ajak agi iba kaket nung zülua aliba tezüngzüktepba otem inyaktsü; aser nisung ajaki tezüngzüktepbaji akangshitep.

Yihuda Nung Yimsü Asentenshiba

4  Idangji Hilkia putir aser tanabuba putir aser kishi nükertem dang Kibuba tenla ki nungi Baal, Ashera, aser anüng petinutem asoshi yangluba marok ajak bener adoktsü chubai mela, aser Kidron moapu Yirusalem amung nung pai itemji rongtok aser item autji Betheli bener ao. 5Süngyanglu külemba putirtem, shirnok Yihuda chubatemi Yihuda yimtitem tenem tekülemdak aser Yirusalem temeket nung teronem menemtsü arongtsü shimtet, aser ano Baal, anü, ita, petinu lungtenba, aser anüng petinu ajak dang teronem menemtsü arongertem pai anendaktsü. 6Pai Kibuba ki nungi, Yirusalem atena, Kidron ayong dangi Ashera bener adok aser aji Kidron ayong nung rongtok, aser aji auyi küma menüngsa aser autji yimkong leper manung proktok. 7Kibuba kidang aliba jabujaritem ki, kong tetsürtemi Ashera asoshi sepoksü atak pai aji shisatsü.

8Yihuda yimtitem nungi putir ajak pai anir aru, aser putirtemi teronem menemtsü arongdak tenem tekülemdak, Geba nungi Beersheba tashi menentsü; aser yimti governor Yihusua süngkhümleni ailen tenem tekülemdak süngkhümtemji pai raksatsü, aji yimti süngkhümi aidang tabelen liasü. 9Aji saka tenem tekülemdak putirtemi Yirusalem nung Kibubatenladak metenzük, saka parnoki parnok adianu rongnung piyazü meinokba amtsük achi. 10 Hinnom lenten nung, oda nisung shiai pei jabaso mesüra pei jala, Molek nem mi agi merongsetdaktsütsü atema pai Tofet menendok. 11Yihuda chubatemi anü nem agüja aliba kortem Kibuba tenla ki lenmang nung, teyangluba nisung Nathan-Melek taktang anasa koba kima temeket nung liasü itemji pai bener oadok; aser anü talungtsütemji pai mi agi rongtok. 12 Tenladak koba Ahaz taktang temaba nung liasü, koba Yihuda chubatemi yanglua liasü, aser Kibuba ki kima anatsülen nung tenladak koba Manase-i yanglua liasü aji chubai raksatsü, aser idak nungjagi bendokadok, aser item auyiji Kidron ayong nung proktok. 13 Yirusalem anüdoklen tenem tekülemdak koba Israel chuba Solomoni Ashtoreth asoshi, Sidon nunger tesempatsü mapa yanglua ali, aser Kemosh asoshi Moab nunger tesempatsü mapa, aser Milkom asoshi Ammon chirtem tesempatsü mapa, pai raksatsü. 14Pai temeshi tongshitem anüka raksatsü aser Ashera lepzüka yok, aser parnok alidak nisung teret agi süngdaktsü.

15  Ano Bethel nung aliba tenladak, aser Nebat chir Yeroboam shibai Israel temenen benshidaktsü, pai tenem tenladak tekülemdak yanglubaji pai raksatsü; aser pai tenem tekülemdakji arong aser auyi küma akusa, aser Asheraji rongdok. 16 Yosiai meyip aser tenem nung aliba lepertemji angu; pai yok aser leper nungi teret agitet aser itemji tenladak arong, aser Tsüngrem nisung shibai item mapa sangoktsü, Kibuba O sangoktsüba ama aji menendok. 17 Idangji pai ashi, “Oagi ni anguba lungji kechi?” Idangji yimti nisungtemi pa dang ashi, “Ibai Tsüngrem nisung leper lir, shiba Yihuda nungi aru, aser Bethel tenladak anema nai kechi inyak item mapa sangoktsü.” 18Pai ashi, “Pa oda tokjang; shingaia pa teret tagien.” Anungji parnoki Samaria nungi adokba ainkar teret den pa teret oda toktsü. 19Ki ajak ano tenem tekülemdak yangluba Samaria yimtitem nung aliba koba Israel chubatemi Kibuba ain adokdaktsütsü yanglu, Yosiai bener oa item dak pai Bethel nung inyakba mapa ajak amato inyak. 20Aser tenem tekülemdak putir ajak shirnok yangji liasü, pai tenladak manung tepset aser item manung nisung teret arong; ajiser pa Yirusalemi shilang.

Süia Aoba Benjong Amungba

(2 Pu. 35.1-19)

21Chubai nisung ajak dang mela-a ashi, “Tezüngzüktepba iba kaket nung zülua aliba ama Kibuba nenok Tsüngrem dang Süia Aoba benjong mungang.” 22Atangji Israel o bendangba aser Bendangertem tensa nungi mesüra Israel chuba mapang ajak nung, mesüra Yihuda chuba tensa iba ama Süia Aoba benjong mamung, 23saka Yosia chuba küm tertibuba nung Kibuba dang iba Süia Aoba benjongji Yirusalem nung amung.

Yosia Mapang Temelenshitem

24Ano süli aortem tepuar arasenertem kibong tsüngremtem süngyanglutem, aser Yihuda aser Yirusalem nung anguba tesempatsü mapa ajak Kibuba kidang Hilkia putiri anguba kaket koba nung ozüng zülua liasü, aji Yosiai inyaktettsü atema pai agiendaktsü. 25Pa dang tamalen, pei mulungjang ajak agi, tanela ajak agi, tashi ajak agi, Mosa ozüng ajak amato, Kibuba dangi meyipba pa ama chuba maliasü; mesüra pa sülen pa mesüka kata madok.

26Aji saka Kibubai pa ain Yihuda anema adokdakja ali nungji pa tetsübutsü ain tulu adokba nungi memeyip, kechiaser Manase-i ajungmesoa ain adokdaktsüba agi pa ain adokdaktsü. 27Kibubai ashi, “Ni Israel aenshidaktsüba ama ni Yihuda kü madang nungi aenshidaktsütsü, aser koba indang, Kü tenüng yangji alitsü ta ashi ni shimtetba yimti, oda Yirusalem, ni sentoktsü.”

Yosia Yimsüsüba Tatembang

(2 Pu. 35.20—36.1)

28Tang tanüngba Yosia mapa, aser pai inyakba ajak, itemji Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua mali no? 29Pa tensa nung Ijip chuba Farao Nekoi Asiria chuba anema Eufrata ayongi atu; aser Yosia chuba pa anema ao; aser pai pa angudang Megiddo nung pai pa tepset. 30Pa tenzükertemi pa talungtsü ka nung Megiddo nungi tasü bener ao, aser pa Yirusalemi bener arua pa pei leper nung arem. Aser linük nüburi Yosia chir Yehoahaz agi, aser pa dak totzü mezütsü aser tebu melen chuba kümdaktsü.

Yihuda Chuba Yehoahaz(609)

(2 Pu. 36.2-4)

31Yehoahaz chubatsü tenzükdang pa küm metsür asem liasü, aser pai Yirusalem nung ita asem chuba. Pa tetsü tenüng Libna nunger Yerimia jala Hamutal liasü. 32Pa tsüraburi inyakba ajak amato koba Kibuba madang majung liasü pai aji inyak. 33Idangji Farao Nekoi Yirusalem nung pa mechubadaktsütsü pa tepuokdak Ribla nung Hamath lima nung ayu; aser linükji taribi seret semermer ozükba ka putisü ayu. 34 Idangji Farao Nekoi Yosia chir Eliakim tebu Yosia melen chuba kümdaktsü, aser pa tenüng Yehoiakim ta melentsü. Saka pai Yehoahaz Ijipi bener aru, aser yangji pa asü.

Yihuda Chuba Yehoiakim (609-598)

(2 Pu. 36.5-8)

35Yehoiakimi taribi aser honji Farao nem agütsü, saka Faraoi akhangba ama senji agütsütsü asoshi pai linük madak kangshia ali melen sarutsüsa aküm. Nisung shia nungi Farao Neko nem agütsütsü asoshi linük nübur nungi taribi aser hon pei akaba yari pai agi. 36 Yehoiakim chubatsü tenzükdang pa küm metsür pungu liasü; aser pai Yirusalem nung küm terka chuba. Pa tetsü tenüng Ruma nunger Pedaia jala Zebida liasü. 37Pai pa tsüraburi inyakba ajak amato koba Kibuba madang majung aji inyak.

2 CHUBATEM 24

Tsükchiri Yihuda Amakba

1  Pa tensa nung Babilon chuba Nebukadnezzar atu, aser Yehoiakim küm asem pa tenzüker aküm; ajiser pai meyipa pa anema adok. 2Kibubai pa anema Kaldi, Siria, Moab aser Ammon nunger telok yok, aser Kibuba o pa tenzükertem aser ainkartemi jembiba amato, Yihuda samatsütsü parnok yok, 3atangji Manase temenen yong pai inyakba ajak ama, aser ano pai koba tai makaba zü tokshi, kechiyong pai tai makaba zü agi Yirusalem süngdaktsü; 4Kibubai melaba agi ibai pa tsüngdang nungi agientsü asoshi Yihuda madak ya atalok; aji asünung Kibubai tai madok.

5Tang Yehoiakim tanüngba mapa, aser pai inyakba ajak itemji Yihuda chubatem putipuyang kaket nung zülua melika ma? 6Anungji Yehoiakim pa tsürabur den mejang, aser par chir Yehoiakin pa melen chuba. 7Joko Ijip chuba tanaben pei lima nungi madok; kechiyong Babilon chubai Ijip ayong nungi Eufrata ayong tashi, Ijip chuba meyong ajak agir liasü.

Yihuda Chuba Yehoiakin (598-597)

(2 Pu. 36.9-10)

8Yehoiakin chubatsü tenzükdang pa küm terti liasü; aser pai Yirusalem nung ita asem chuba. Pa tetsü tenüng Yirusalem nunger Elnathan jala Nehusta liasü. 9Tebui inyakba ajak amato, koba Kibuba madang majung liasü aji pai inyak.

Mezüngbuba Tepuokdaki Aoba

10Iba mapang nung Babilon chuba Nebukadnezzar tenzükertem Yirusalemi atu, aser yimtiji makbang. 11Babilon chuba Nebukadnezzar pa tenzükertemi aji makbanga alidang yimti jagi atu. 12 Yihuda chuba Yehoiakin Babilon chuba dangi pa aser tetsü pa tenzükertem, par tamarenertem aser par teyangluba nisungtem ao; aser pa chubaba küm tibuba nung Babilon chuba nem bendanga agütsü. 13Kibubai ashiba amato, Kibuba kidang nungi pai rongsen ajak aser chubar ki rongsen idak nungjagi bener adok, aser Solomon chubai Kibuba tenla kidang yangluba hon marok, su ajak anüka lepsatsü. 14Pai Yirusalem ajak, aser tamarener ajak, tashi tait temeranger ajak, oda tepuoker meyi ter, aser süng mistri aser yintsünger ajak bener oa linük nung sensaktiba nübur dak alema shinga metoktsü.

15  Pai Yehoiakin Babiloni bener ao; aser chuba tetsü, aser kinungtsütem, aser par teyangluba nisungtem, aser linük nung tongtipurtem, pai Yirusalem nungi Babiloni pur ao. 16Aser tashi aitba nisung ajak, oda meyi tenet, aser süng mistri aser yintsünger meyi ka, parnok ajak tashi tait aser raratsü tetemsü, parnokji Babilon chubai pur Babiloni bener aru. 17 Babilon chubai Yehoiakin tebu tanubu Mattania pa melen chuba kümdaktsü aser pa tenüng Zedekia melentsü.

Yihuda Chuba Zedekia(598-587)

(2 Pu. 6.11-12; Yer. 52.1-3)

18  Zedekia chubatsü tenzükdang pa küm metsür ka liasü; aser pai Yirusalem nung küm terka chuba. Pa tetsü tenüng Libna nunger Yerimia jala Hamutal liasü. 19Yehoiakimi inyakba ajak amato, koba Kibuba madang majung liasü aji Zedekiai inyak. 20 Kechiyong Kibuba ain adokba ajanga Yirusalem aser Yihuda nung, pa tsüngdang nungi parnok mejentok tashi ya atalok; tang Zedekiai Babilon chuba anema adok.

2 CHUBATEM 25

Yirusalem Laoba

(2 Pu. 36.13-21; Yer. 52.3b-11)

1  Anungji pa chubaba küm tukububa ita terbuba anogo terbuba nung Babilon chuba Nebukadnezzar aser pa temeranger telok Yirusalem anema aru, aser iba meketa parnoki mitsa yanglu. 2Anungji yimtiji Zedekia chuba küm terka buba tashi makbanga ali. 3Ita pezübuba anogo tuku buba nung yimti nungji ayawara sashia liasü, anungji linük nung nisungtem asoshi chiyungtsü maliasü. 4 Idangji yimtiji rakpok aser chuba aser temeranger ajak aonung jara ana tsüngda koba chubar atsüki anasa liasü süngkhümbong lenmang jagi jena ao. Tang Kaldi nungeri yimti anema meketa liasü aser chubaji Araba lenmangi ao. 5Saka Kaldi nunger temeranger teloki chuba sülen aria ao aser pa Yeriko lenten nung menepa par temeranger telok ajak pa nungi prokshiadok. 6Idangji parnoki chubaji apu, aser Babilon chuba dangi Riblai bener atu, aser parnoki pa madak o bendang agütsü. 7 Aser parnoki Zedekia chirtem pa nükdang tepset, aser Zedekia nükjang arokdoktsü aser yinzü agi alener pa Babiloni bener ao.

Tenlaki Raksatsüba aser Tanabenbuba Tepuokdaki Aoba

(Yer. 52.12-33)

8Babilon chuba Nebukadnezzar küm tertukububa ita pungububa anogo tenetbuba nung Babilon chuba tanüker arkotong Nebuzaradan Yirusalemi aru. 9 Pai Kibuba ki aser chubar ki rongtoktsü aser Yirusalem nung ki tulu ajak pai mi agi rongtokadok. 10Tanüker madak arkotong den aliba Babilon nunger temeranger telok ajaki Yirusalem jara meketa rakpok. 11Ano yimti nung toktsüba anünga alir nisungtem, aser toktsür ajenertem shirnok Babilon chuba dangi ajen, aser anüngzüka aliba telok, tanüker madak arkotong Nebuzaradani pur ao. 12Saka tanüker madak arkotongi linük nung sensaktiba nübur kar tsükmenatzü menünger aser alu ayimertem asütsü toktsü.

13  Kibuba kidang aliba yongmenyin tongshitem, aser tamentakdak aser yongmenyin Tzüyim Kibuba kidang aliba, Babilon nungeri anüka raksatsü, aser item yongmenyinji Babiloni bener ao. 14 Aser po, aser tateptsü yinpak, misü mejepba aser chisang aser parnoki benshiba yongmenyin chipo-anpo ajak parnoki bener ao. 15Aser mi atepba aser susa, kechisa hon aser taribi agi yanglua liasü aji tanüker arkotongi bener oadok. 16Tongshi anaji, tzüyim kaji aser tamentakdak koba Solomoni Kibuba ki asoshi yanglu, item chipo-anpo yongmenyinji odangtsü mokoki liasü. 17Tongshi kaji süklep terti talang liasü, aser iba manung yongmenyin agi tongshibang noksa amenoka liasü, aser tongshibang noksa süklep asem talang liasü, aser noksa mokloka yanglubaji meketa katepba aser jarem naro ajak yongmenyin agi liasü, aser itemi mesüka tanabuba tongshi nungjia mechitepa yangluba liasü.

Yihuda Nisungtem Babiloni Pur Aoba

(Yer. 52.24-27)

18Tanüker arkotong jagi putiunger Saria, aser tanabuba putir Zefania aser kishi nüker asem apu. 19Yimti nungi raraba nisungtem madak yutsüba teyangluba nisung ka; aser chuba den külemi aliba nisung pungu shirnok yimti nung angu, aser linük nung temeranger telok jatenba arkotong tezüluba, aser yimti nung anguba linük nung alir nisung roker, pai apu. 20Tanüker madak arkotong Nebuzaradani parnok apu, aser parnok Babilon chuba dangi Riblai bener aru. 21Babilon chubai parnok Hamath lima Ribla nung tepsetdaktsü. Yamaji Yihuda par lima nungi tepuoker küma bener ao.

Yihuda Nung Governor Gedalia

(Yer. 40.7-9; 41.1-3)

22Yihuda lima nung Babilon chuba Nebukadnezzari toktsüba nübur asoshiji par madaka pai Shafan jabaso Ahikam chir Gedaliaji governor kümdaktsü. 23Tang temeranger telok arkotong ajaki parnok aser parnok nüburi, Babilon chubai Gedalia governor kümdaktsüogo ta angashidang, parnoki Mizpai Gedaliai dangi aru, Nethania chir Ishmael Karea chir Yohanan Netofat nunger Tanhumeth chir Seraia aser Makat nunger chir Yaazania, parnok aser parnok nübur aru. 24Parnok dang aser parnok nübur dang Gedalia azüngashia ashi, “Babilon nunger tenzükertem asoshi tetsübu; linük nung liang, Babilon chuba tenzükang, aser nenok junga alitsü.” 25 Saka ita tenet buba nung Elishama jabaso Nethania chir Ishmael chubar sosem, pa den nisung ter aru aser Gedalia, aser Mizpa nung Yihuda nunger aser Babilon nunger pa den alirtem tepset. 26 Nisung ajak, tila tulu na, aser temeranger telok madak arkotongtem arameso, aser Ijipi aru; kechiaser parnoki Babilon nunger tsübua liasü.

Yehoiakin Tepuokdak nungi Salaba

(Yer. 52.31-34)

27Yihuda chuba Yehoiakin pur aoba küm semer tenetbuba nung, ita teranabuba anogo metsür tenetbuba nung, Babilon chuba, Evil-Merodaki, pa chubaba mezüngbuba küm nung, Yihuda chuba Yehoiakin tepuokdak nungi anitet; 28aser pai pa dang meima jembi, aser pa den Babilon nung aliba chubatem menden madak pa nem menden ka agütsü. 29Pai tepuoker sobutsü melen, aser pa arishi tepiyong chuba langbang nung maneni chiyunga ali. 30Pa taküm tepiyong asoshi chubai pa nem anogoshia taa agütsü.